Umiesz pisać już wszystkie teksty użytkowe?
Czas na ostatnią powtórkę!

KRÓTKA FORMA UŻYTKOWA (POZIOM PODSTAWOWY)

NOTATKA (WIADOMOŚĆ)

Notatka to zwięzła forma, w której informujemy kogoś o czymś, o jakiejś zaistniałej sytuacji lub o problemie. Możemy też kogoś o coś w niej prosić. Kiedy piszemy krótką notatkę (wiadomość) dla współlokatora, informując, że na przykład przyjdzie hydraulik i w związku z tym prosimy, żeby współlokator nie wychodził z domu (albo informując, że wrócimy późno i zakupy są w lodówce), użyjemy jak najprostszych wyrażeń. Styl nieformalny jest w tym przypadku uzasadniony – zwracamy się przecież do kolegi. Gdyby jednak była to notatka, którą zostawiamy profesorowi lub na przykład angielskiej rodzinie, u której mieszkamy, styl musiałby być bardziej oficjalny.

  • Najważniejsze, jak w przypadku każdej innej krótkiej formy użytkowej, jest przekazanie treści wszystkich czterech podpunktów.
  • Notatkę możesz napisać w punktach.
  • Nie ma limitu słów, ale notatka powinna być zwięzła – dlatego właśnie jest notatką, a nie listem!
  • Podpisz się jako XYZ.
  • Zacznij od krótkiego przywitania, np. Ann, Mark, Dear Mr Brown.
  • Zakończ też krótko, np. See you, See you later.

Przydatne zwroty

  • Your mother/boss/sister just called. (Właśnie dzwoniła mama/szef/siostra).
  • Could you/Would you/Can you do the shopping/call my mother and tell her…/wait for me ? (Czy mógłbyś zrobić zakupy/zadzwonić do mojej matki i powiedzieć jej…/poczekać na mnie?)
  • Remember to/don’t forget to pick him up from the airport/pay the bills… (Pamiętaj/nie zapomnij, aby odebrać go z lotniska/zapłacić rachunki).
  • I’ll be back at seven/in two hours… (Wrócę o siódmej/za dwie godziny…)
  • I want/would like to tell/inform you that… (Chcę/chciałbym powiedzieć ci/poinformować cię, że…)

Przykładowe zadanie maturalne
Na kursie językowym mieszkasz u angielskiej rodziny. Po zajęciach wybierasz się na urodziny kolegi/koleżanki z grupy. Napisz notatkę do rodziny, u której mieszkasz.

  • Napisz, dokąd wychodzisz.
  • Przeproś, że dopiero teraz informujesz o tym, podaj powód.
  • Napisz, że wrócisz późno i że masz klucze.
  • Podaj numer telefonu, pod który można do Ciebie dzwonić.

Podpisz się jako XYZ. W zadaniu nie jest określony limit słów.

Dear Mr and Ms Brown,
I’m going to my friend’s birthday party tonight. I’m sorry I didn’t tell you earlier, but we’d forgotten it’s his birthday – and have just decided to organise a surprise party. I’ll be back late, but I’ve got my keys. I’ve got my mobile with me: you know the number, but just in case: +48560500789.
See you later,
XYZ

Improve your vocabulary!

pay the bills – zapłacić rachunki
in two hours – za dwie godziny

Uwaga! Ważne przy notatce!
Pisz krótko i zwięźle!

 

POCZTÓWKA

Nie trzeba wyjaśniać, co to jest pocztówka. Pamiętaj o jednej rzeczy: pocztówka nie jest listem! Pocztówkę wysyłamy najczęściej z wycieczki, podróży albo z okazji świąt.

  • Jeśli piszesz pocztówkę z Anglii, na przykład z Londynu, musisz wykazać się podstawową wiedzą na temat miejsc wartych odwiedzenia w tym mieście. Bazowa wiedza na temat Anglii i USA to na maturze po prostu mus!
  • Zacznij tak: Dear…, zakończ: Take care, Love, See you…
  • Styl pocztówki jest raczej nieformalny, ale pamiętaj, że oczywiście wszystko zależy od tego, do kogo tę pocztówkę piszesz.

Przydatne zwroty

  • Greetings from… (Pozdrowienia z…)
  • I’ve already been to/I’ve seen… (Byłem już w/widziałem…)
  • The weather is great/awful. (Pogoda jest wspaniała/okropna).
  • It is sunny/rainy/windy. (Jest słonecznie/deszczowo/wietrznie).
  • I wish you were here. (Szkoda, że cię tu nie ma).
  • Give my love/regards to… (Pozdrów…)

Przykładowe zadanie maturalne
Jesteś na wycieczce klasowej w jednym z polskich miast. Napisz pocztówkę do kolegi/koleżanki z Anglii.

  • Poinformuj, gdzie jesteś i z kim.
  • Napisz, co zrobiło na Tobie największe wrażenie.
  • Opisz pogodę.
  • Wyraź nadzieję, że kiedyś Twój kolega/Twoja koleżanka przyjedzie do Polski i obejrzycie razem jakieś ciekawe miejsca.
  • Podpisz się jako XYZ. W zadaniu nie jest określony limit słów.

Dear Susan,
Greetings from Cracow! I’m here on a school trip – with my class. It’s fantastic! We’ve seen lots of things: the famous castle called Wawel, Planty (it’s a park) and Sukiennice. But the greatest of all are art galleries and little cafés. There are so many of them – it’s impressive. And the atmosphere is great! The weather is nice – it’s sunny and warm – but that’s usual for the spring. I hope when you come to Poland, we’ll visit some interesting places together.
Love,
XYZ

Ważne! Pocztówkę piszesz do kogoś i skądś, więc pamiętaj o podpisie i zaznaczeniu, skąd piszesz!

 

OGŁOSZENIE

Ogłoszenie to tekst informacyjny do umieszczenia na przykład na słupie ogłoszeniowym lub w gazecie.

  • Ogłoszenie musi posiadać przyciągający uwagę nagłówek, np.:
    LOST! (Zgubiono!)
    FOR SALE! (Do sprzedania!)
    FLATMATE WANTED! (Poszukiwany współlokator!)
    TO LET! (Do wynajęcia!)
  • Zdania powinny być krótkie. W ogłoszeniu gazetowym, ze względu na koszty, robimy skróty, omijamy przedimki. Często używamy niepełnych zdań, np. zamiast: It is in good condition, powiemy po prostu: Good condition.
  • Zwykle musimy podać sposób, w jaki można się z nami skontaktować.
  • Pamiętaj o przekazaniu informacji dotyczących wszystkich czterech punktów z zadania.

Przydatne zwroty

  • I’m looking for… (Szukam…)
  • I left… (Zostawiłam…)
  • I lost… (Zgubiłam…)
  • Call me on… (Zadzwoń do mnie pod…)
  • My telephone number is… (Mój numer telefonu to…)

Przykładowe zadanie maturalne
Szukasz pokoju do wynajęcia w Londynie. Przygotuj ogłoszenie, które powiesisz na uczelni. W ogłoszeniu:

  • napisz, jak powinien wyglądać pokój i jakiego wymagasz umeblowania,
  • określ preferowaną przez siebie lokalizację,
  • wymień cechy, które czynią z Ciebie dobrego lokatora,
  • podaj sposób, w jaki można się z Tobą skontaktować.

Podpisz się jako XYZ. W zadaniu nie jest określony limit słów.

Room wanted!
A Polish student is looking for a furnished room in London, preferab­ly in the centre or near an underground station. The room doesn’t have to be big, but I need a big desk, some shelves and access to the Internet. I am a quiet and responsible person, a non-smoker.
Call me on: +48760569453.
XYZ

Ważne! W ogłoszeniu używaj krótkich zdań i haseł – to podstawa!

 

ZAPROSZENIE

Zaproszenie to krótki tekst użytkowy, w którym zapraszamy kogoś na uroczystość, dyskotekę, przyjęcie, otwarcie wystawy itp.

  • W zaproszeniu zawsze podajemy rodzaj imprezy, miejsce i czas, ewentualne szczegóły z polecenia.
  • Język zaproszenia może być formalny lub nieformalny – zależy, kogo zapraszamy.
  • Tak jak w każdej krótkiej formie użytkowej najważniejsze jest zrealizowanie wszystkich podpunktów zgodnie z poleceniem.

Przydatne zwroty

  • I’d like to invite you… (Chciałbym Cię zaprosić…)
  • Come to… (Przyjdź na…)
  • It will be great fun! (Będzie świetnie!)
  • You can’t miss it! (Nie możesz tego przegapić!)
  • Please, bring some food, CDs etc. (Przynieś, proszę, trochę jedzenia, płyty CD itd.)
  • RSVP (Proszę potwierdzić) – w zaproszeniu formalnym
    RSVP = répondez s’il vous plaît – (z fr.) – proszę o odpowiedź

Przykładowe zadanie maturalne
Przebywasz na obozie językowym w Wielkiej Brytanii. Na koniec obozu organizujesz z kolegą/koleżanką wystawę śmiesznych zdjęć uczestników kursu w różnych sytuacjach.
Zredaguj zaproszenie, w którym:

  • podasz termin i miejsce imprezy,
  • napiszesz, co będzie do zobaczenia.
  • zachęcisz do przyprowadzenia znajomych,
  • poprosisz, aby każdy przyniósł coś do picia lub jedzenia.

Podpisz się jako XYZ. W zadaniu nie jest określony limit słów.

INVITATION

Mark and I want to invite you to our great
“Faces” photo exhibition – here at school.
We start today at 8 p.m. You’ll see the funniest pictures you’ve ever seen, the course participants in the strangest situations, the weirdest facial expressions… You can’t miss it! Take your friends, best friends, boyfriends and girlfriends. We are planning a small party after, but bring something to eat or drink as we’ve spent all our money on developing pictures!
XYZ

Ważne w zaproszeniu – kto, kogo, kiedy, gdzie i z jakiej okazji zaprasza!

 

ANKIETA

Ankieta to specyficzny tekst użytkowy, ponieważ składa się z pytań i odpowiedzi – nie jest więc jednolitym tekstem jak pocztówka czy notatka. Zadanie maturalne polega albo na wypełnieniu ankiety, albo na jej ułożeniu (jeśli układasz pytania, już na nie nie odpowiadasz).

Przy wypełnianiu kwestionariusza ankiety:

  • odpowiadaj na pytania zgodnie z poleceniem (wymagane cztery punkty są zgodne z zadanymi pytaniami) – ważne, aby odpowiedzieć w pełny sposób na pytania,
  • pamiętaj o gramatyce: krótkie odpowiedzi do pytań zamkniętych są zależne od czasu (nie odpowiadamy więc Yes czy No, ale na przykład Yes, I did czy No, I wouldn’t – w zależności od tego, w jakim czasie jest sformułowane pytanie.
    Tworzenie kwestionariusza ankiety
  • Tytuł/nagłówek, np.: The Internet Questionnaire, School Evaluation Questionnaire, Restaurant Evaluation Questionnaire.
  • Zdanie wstępu: We would like you to answer some questions about the restaurant/the course/how you use the Internet.
  • Najlepiej zawrzeć w ankiecie zarówno pytania otwarte, np. How often do you use the Internet?, jak i zamknięte: Would you recommend our restaurant to your friends?
  • Należy zakończyć podziękowaniem, np. Thank you for filling the questionnaire, Thank you for your help in the survey.

Przydatne zwroty

  • What is your opinion on…? (Jaka jest państwa opinia na temat…?)
  • Were you satisfied with… If yes, why? (Czy byli Państwo zadowoleni z… Jeśli tak, to dlaczego?)
  • How would you rate…? (Jak oceniliby Państwo…?)
  • Please, give reasons/explain why… (Proszę podać przyczyny/wyjaśnić, dlaczego…)
  • In my opinion… (Moim zdaniem…)
  • I was satisfied/very satisfied/dissatisfied… (Byłem zadowolony/niezadowolony…)
  • I find it useful/not very useful… (Uważam za użyteczne/nieużyteczne………)

Przykładowe zadanie maturalne
Pracujesz w kafeterii studenckiej w Oxfordzie. Pracodawca poprosił Cię o zredagowanie króciutkiej ankiety dla klientów. Przygotuj kwestionariusz ankiety, w którym zapytasz:

  • jak często ankietowany korzysta z usług kafeterii,
  • czy jest zadowolony z dań, obsługi i cen, a jeśli nie jest zadowolony, to dlaczego,
  • jakie są jego ulubione dania,
  • czy zmieniłby coś w ofercie, a jeśli tak – to co.

The Students’ Cafeteria Questionnaire
We would like you to answer a few questions about the cafeteria.
1. How often do you come to the cafeteria?
2. Are you satisfied with
a. Food Yes/No
b. Service Yes/No
c. Prices Yes/No
3. If you are dissatisfied if any of these – why?
4. List three favourite dishes in the cafeteria.
………………
………………
………………
5. Would you change anything in the offer? If yes, what?
…………………………………………………………..
Thank you for filling the questionnaire.

 

DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA (POZIOM PODSTAWOWY)

LIST

Dłuższa forma użytkowa na poziomie podstawowym to zawsze list! Każdy list ma właściwie tę samą strukturę.

  • Zwracamy się do adresata, np. Dear Susan, Dear Mr Brown.
  • Piszemy, jaki jest cel listu.
  • Potem następuje główna część listu.
  • W zakończeniu piszemy najczęściej, że nie możemy się doczekać spotkania.
  • Żegnamy się i podpisujemy.

Długość tego zadania jest określona: limit słów wynosi od 120 do 150. Nie jest to zbyt dużo, więc staraj się nie pisać rozwlekle, tylko punkt po punkcie realizować wszystkie części polecenia.

 

LIST PRYWATNY

  • Jest to list nieformalny, używamy w nim nieformalnego języka.
  • Zaczynamy tak: Hi Susan lub Dear Susan.
  • Kończymy: Love, Lots of love, Keep well, Take care.

Przydatne zwroty

  • Thank you for your recent letter. (Dziękuję za Twój ostatni list).
  • I hope everything is fine with you. (Mam nadzieję, że u Ciebie wszystko w porządku).
  • I look forward to seeing you/hearing from you. (Nie mogę się doczekać, kiedy Cię zobaczę/kiedy się odezwiesz).

Przykładowe zadanie maturalne
Twoja koleżanka z Anglii napisała do Ciebie list, w którym proponuje, że przyjedzie do Polski na wakacje.
Napisz list, w którym:

  • wyrazisz radość z jej propozycji,
  • określisz, kiedy mogłaby przyjechać, a kiedy nie, bo Ty już masz zaplanowany ten czas,
  • zasugerujesz jakieś sposoby spędzania wolnego czasu,
  • podasz jej swój nowy adres e-mail i poprosisz, żeby do Ciebie napisała.

Nie umieszczaj żadnych adresów. Podpisz się jako XYZ. Długość listu powinna wynosić od 120 do 150 słów.

Dear Susan,
Thanks for your letter. I’m so happy that you want to come to Poland! You can’t imagine! Are you really sure you want to spend holidays in such a cold country? Well, but England is not much warmer, is it? I hope the weather will be fantastic this year.
You could come here in August because in July I’m going on a windsurfing camp, so I’m busy. August will be perfect for me – if you want, you can come for a month. We start school in September in Poland. I live at the seaside as you know, so we will definitely spend a lot of time on the beach and in the sea. I can teach you some windsurfing, if you want. And if the ­weather is worse, we can visit Sopot – it’s a great city – and only two ­hours by train!
I have a new e-mail – anak@baba.pl – please, write to me about the dates.
Give my regards to your parents.
Take care,
XYZ

 

LIST FORMALNY

  • W liście formalnym konieczny jest język formalny.
  • Rozpoczynamy tak: Dear Sir/Madam lub Dear Sir or Madam lub Dear Mr Brown (jeśli znamy nazwisko, stosujemy nazwis­ko).
  • Zwrot grzecznościowy na końcu jest zgodny ze zwrotem z początku listu. Jeśli znamy adresata (Dear Mr Smith), list kończymy zwrotem: Yours sincerely; jeśli go natomiast nie znamy (Dear Sir/Madam) – Yours faithfully.
  • List dzielimy na akapity.
  • We wstępie określamy cel listu. Możemy zacząć tak:
    I’m writing in connection with lub I’m writing to inform you/inquire itd.
  • W rozwinięciu przedstawiamy główne zagadnienie listu. Możemy używać takich zwrotów, jak:
    firstly, secondly, finally, to sum up.
  • W zakończeniu zwykle wyrażamy nadzieję na rychłą odpowiedź czy spotkanie:
    I’m looking forward to hearing from you/to seeing you.

Na egzaminie możecie znaleźć różne rodzaje listów formalnych. Najczęstsze to:

  • list motywacyjny
  • list z reklamacją
  • list do gazety
  • list z prośbą o informację

Przydatne zwroty w liście motywacyjnym

  • I am writing to apply for a job/a post… (Piszę, aby ubiegać się o pracę/stanowisko…)
  • I am writing in response to your advertisement in… (Piszę w odpowiedzi na ogłoszenie w…)
  • As far as my qualifications/experience are concerned… (Jeśli chodzi o moje kwalifikacje/doświadczenie…)
  • I can work in team/under pressure. (Potrafię pracować w zespole/pod presją).
  • I enclose my CV. (Załączam moje CV).

Przydatne zwroty w liście do redakcji

  • Dear Editor (tak najczęściej piszemy w nagłówku: Drogi Redaktorze, czyli odpowiednik polskiego: Szanowna Redakcjo).
  • I read the article entitled “ABC” in the 2nd October issue of your newspaper… (Przeczytałem artykuł zatytułowany „ABC” w wydaniu gazety z 2 października…)
  • I’m writing in connection with the article… (Piszę w związku z artykułem…)
  • I agree/I could not agree more/I disagree… (Zgadzam się/całkowicie się nie zgadzam/nie zgadzam się…)

Przydatne zwroty w liście z reklamacją

  • I’m writing to complain about…/to express my dissatisfaction about… (Piszę, aby złożyć reklamację w sprawie/wyrazić swoje niezadowolenie z…)
  • It doesn’t work properly/it is out of order/it is broken. (Nie działa/popsuło się).
  • I would like a refund/I would like my money back/I would like you to exchange. (Chcę zwrotu pieniędzy/wymiany).

Przydatne zwroty w liście z prośbą o informację

  • I would like to know… (Chciałbym wiedzieć…)
  • I am writing to enquire about… (Piszę, aby zapytać o…)
  • I would be grateful/obliged if you could send me some information/details about… (Byłabym wdzięczna, gdyby zechcieli mi Państwo przesłać jakieś informacje/szczegóły na temat…)
  • Perhaps you could inform me/let me know… (Być może mogliby Państwo poinformować mnie o…)

Przykładowe zadanie maturalne
Przeczytałeś w brytyjskiej gazecie, że można pracować jako woluntariusz w szpitalu. Napisz list do firmy organizującej taki wolontariat, zapytaj:

  • jakie warunki trzeba spełnić, aby pracować jako wolontariusz,
  • w jakich miastach organizowane są wolontariaty (wyraź preferencje co do Londynu oraz południa Anglii),
  • jak wygląda kwestia zakwaterowania i wyżywienia,
  • ile godzin dziennie się pracuje,
  • czy firma pomaga w znalezieniu kursu angielskiego.

Dear Sir/Madam,

I read in “Times” that you organize work as a volunteer in hospitals in Britain and I am writing to enquire about this work. I am really interesting about working in a hospital as I would like to study medicine in the future.

I would be obliged if you could tell me what conditions I would have to fulfil to get this job. Please, inform me about the required age of the participants, necessary medical tests and the other conditions. I understood that the voluntary service is organised in different cities in England. I must say I would love to work in London or, if it is not possible, in the south of England. Are preferences of the candidates taken into consideration?

Could you also inform me about accomodation, meals and working hours?

I understood accomodation is provided by the company. What about the food? How many hours do we work everyday? I would be also grateful if you could tell me if the company helps in finding an English course.
I’m looking forward to hearing from you.

Yours faithfully,
XYZ

 

DŁUŻSZA FORMA UŻYTKOWA (POZIOM ROZSZERZONY)

ROZPRAWKA

Rozprawka, lub też tak zwane wypracowanie argumentacyjne, charakteryzuje się tym, że zawsze, jak na dwóch szalach wagi, podaje się argumenty za i przeciw. Temat rozprawki to najczęściej wady i zalety jakiejś rzeczy. Taki temat może być sformułowany następująco:

  • Advantages or disadvantages of living in the city.
  • Mobiles should be forbidd
  • n in schools – do you agree?

Wszystkie tego typu tematy zawsze wymagają argumentów za i przeciw. Nie piszemy więc, że na przykład nie zgadzamy się z tezą tematu trzeciego, bo to i tamto, kończąc na tym esej. Zawsze przeciwstawne argumenty kładziemy, jakby na dwóch szalach wagi, nawet jeśli wyraźnie piszemy, że na przykład jesteśmy przeciwni karze śmierci.
Przygotowując się do napisania rozprawki, przede wszystkim zbierz argumenty za i przeciw i wypisz je w punktach. Po obu stronach powinna być ta sama liczba argumentów. Są różne możliwości ułożenia racji, najprościej (i najlepiej także ze względu na dość surowy limit słów) jest zaplanować rozprawkę według następującego planu:

Temat

  • Akapit pierwszy – wstęp, w którym nakreślasz problem i stwierdzasz, że nie jest on jednoznaczny, że są różne punkty widzenia. Jeśli temat wymaga ustosunkowania się, możesz to zrobić teraz, jednak nie zwalnia Cię to ani z przytoczenia argumentów przeciwstawnych, ani z ponownego wyrażenia własnej opinii na końcu eseju.
  • Akapit drugi – w nim piszesz, że jest wiele argumentów za, i wymieniasz najważniejsze z nich:
    • Argument za
    • Argument za
    • Argument za
  • Akapit trzeci – podkreślasz, że oprócz tych wszystkich argumentów za, są też argumenty przeciw i wymieniasz najważniejsze z nich:
    • Argument przeciw
    • Argument przeciw
    • Argument przeciw
    • (Akapity drugi i trzeci mogą być ułożone w odwrotnej kolejności).
  • Akapit czwarty – zakończenie, w którym podsumowujesz dyskusję, powtarzając tezę z paragrafu pierwszego – że problem nie jest jednoznaczny i są różne punkty widzenia. Tu w zależności od tematu możesz lub musisz ustosunkować się do niego.

To, w jaki sposób ułożymy akapity, jest dość dowolne. Wyobraźmy sobie na przykład wypracowanie na temat: Mobiles should be forbidden in schools: do you agree? Możesz zacząć od tego, że komórki mają dużo zalet, a potem przejść do wad, stwierdzając, że te wady czynią ich obecność w kieszeniach uczniów wysoce niepożądaną. Możesz też od razu napisać, że uważasz komórki w szkołach za szkodliwe, wymienić wszystkie wady, a potem wspomnieć, że chociaż sprzęt ten ma zalety (wymienić je), to jednak są one niczym w stosunku do wad.

!!! Duża sztuka w pisaniu ­rozprawki (i w języku polskim, i w angielskim) to wprowadzanie kolejnych argumentów przy zastosowaniu różnych struktur ­składniowych, tak aby uniknąć powtórzeń.

Przydatne łączniki zdaniowe

Wprowadzamy argumenty:

  • To begin with
  • In the first place
  • It cannot be denied that
  • It must/may be said that
  • To some/some people say/claim

Dodajemy argumenty:

  • What is more
  • Moreover
  • Also
  • Furthermore
  • Not only… but also

Wprowadzamy argumenty przeciwne:

  • However
  • On the other hand
  • Nevertheless
  • In contrast
  • Although/in spite of/despite

Przykładowe zadanie maturalne

School uniforms in Poland: for or against?
There is a very vivid discussion nowadays about the issue of uniforms in Polish schools. The uniforms are quite popular abroad, for example in English schools, where they are perceived as the sign of prestige. In Poland the idea has had various responses.
I strongly believe that uniforms in Polish schools would solve some very important problems schools and teachers have to face. Firstly, the uniforms make students more alike and they cannot show their social status and financial situation so easily. This makes the tension smaller so the discipline improves. Pupils stop humiliating their collegues only because their jeans are not good enough. Secondly, fashion is now so important in schools that students, especially girls, might find it difficult to concentrate on school subjects. When it becomes irrelevent what you wear, students will perhaps finally notice that they are here to obtain education. Thirdly, it had been proved in psychology that people behave acording to what they wear. When they wear more formal clothes, they might become more disciplined.
Some people say uniforms limit freedom. I do not agree. There has always been code of behaviour – and dress code – for example in the office or for people who perform some important political functions, and nobody perceives this as limiting freedom. Another argument is that it will simply look boring and uninteresting or that it does not enable to show belonging to some subcultures. Well, obviously for young people for whom clothes might mean personality, this will be hard lesson. But in my opinion, since they are not forced to wear uniforms at home or at the weekend, young people will still be able to wear what they want – at least sometimes.
In my opinion uniforms have many more advantages than disadvantages and I hope they will be introduced soon in Polish schools. With the problems that we have to face there, any idea of improving the situation must be welcome.

 

OPIS

Opis nie jest wbrew pozorom łatwym tematem, choć wydawałoby się, że przecież nie ma nic prostszego niż opisanie jakiegoś miejsca lub rzeczy. Najczęściej mamy do czynienia z opisem osoby, miejsca lub uroczystości.

Opis osoby – przykładowy rozkład

  • Wstęp – kogo opisujesz i dlaczego
  • Wygląd
  • Charakter
  • Zachowanie, styl życia
  • Podsumowanie

Opis miejsca – przykładowy rozkład

  • Wstęp – które miejsce opisujesz i dlaczego
  • Lokalizacja – gdzie się to miejsce znajduje
  • Ogólny opis
  • Szczegółowy opis niektórych cech miejsca
  • Cechy abstrakcyjne, np. atmosfera
  • Podsumowanie

Opis uroczystości – przykładowy rozkład

  • Wstęp – jaką opisujemy uroczystość i dlaczego
  • Czas, miejsce i powód obchodzenia danej uroczystości
  • Przygotowania do uroczystości
  • Przebieg uroczystości
  • Nasze odczucia, komentarze itp.
  • Podsumowanie

Oczywiście budowa pracy będzie zawsze zależała od konkretnego tematu.

 

Przykładowe zadanie maturalne

Opisz swoje ulubione święta.
Lots of people love Christmas, but my favourite holiday is Easter. Easter is celebrated in the spring – in March or April, depending on the year. People usually think Easter is simply Sunday and Monday, but we should remember about the Holy Week as a ­whole. We celebrate the Resurrection. It is a religious holiday and for me it has always had a religious dimension because for my family religion is very important.
Before Easter people should fast. After the fast, all you eat during Easter will taste really delicious. The Palm Sunday is the week before Easter. It is nice because there are lots of colourful palms in the streets. But what I like best are the preparations before Easter – especially decorating Easter eggs. We decorate eggs using various techniques and we always try to invent something new. Some eggs are simply cooked in water with onion peels – these are either eaten, or used to “fight with eggs” – we always do it on Easter Sunday.
On Sunday we gather in My grandfather’s house – the whole family. There are always about twenty people, including lots of little children. My mother decorates the house with flowers and little chicks, so it all looks so fresh and joyful. We eat breakfast: lots of eggs, salads, ham and meat. But the greatest thing is that the weather is usually beautiful so we spend some time in the garden, where children look for colourful eggs that we hid, or we go for a long walk. On Easter Monday we always pour buckets of water and we are all completely wet.
I love this holiday because for me it means rebirthing and it is the most joyful holiday of all. It also marks the beginning of the spring when we are all happy, knowing the summer – and holidays – will come.

 

OPOWIADANIE

Opowiadanie to taki tekst, w którym najważniejsza jest akcja. Dlatego przed napisaniem opowiadania warto zrobić plan w punktach, w którym przedstawimy najważniejsze wydarzenia. Pamiętajmy o właściwym użyciu czasów – w opowiadaniu jest to niezwykle istotne! Główne wydarzenia opowiada się w czasie Past Simple. To, co wydarzyło się wcześniej niż główny wątek historyjki, będzie wymagało czasu Past Perfect, natomiast tło historii – czasu Past Continuous. Spójrz na ten fragment:

He left the house and decided to walk on foot. The sun was shining and people were walking in the streets wearing T-shirts, happy because of the beginning of the spring. Then he saw her. He knew he had met her before – but couldn’t remember when and where.

Wydarzenia, punkty istotne dla przebiegu akcji wyrażone są czasem Past Simple: left, decided, saw (wyszedł, zdecydował, zobaczył), tło – czasem Past Continuous: was shining, were walking (świeciło, spacerowali), a to, co zdarzyło się wcześniej – czasem Past Perfect: had met (spotkał – kiedyś przedtem).
Są różne typy opowiadań, należałoby więc zdecydować się, które opowiadanie piszesz, czy jest to:

  • fantasy – opowiadanie z elementami fantastycznymi, nadprzyrodzonymi
  • love story – opowiadanie z przeważającym wątkiem miłosnym
  • fairy tale – baśń
  • horror/thriller – opowiadanie mrożące krew w żyłach
  • action – czyli zabili go i uciekł
  • reality – czyli rzeczywistość, na przykład szkolna

Oczywiście nie każdy typ pasuje do każdego tematu.
Wymogiem gatunku jest odpowiednia dramaturgia, którą uzyskujemy głównie poprzez takie rozwijanie akcji, że napięcie narasta, potem następuje punkt kulminacyjny i rozwiązanie akcji. Dramaturgię powiększają elementy dialogu – sprawiają, że opowiadanie wydaje się żywe. Słownictwo powinno być rozbudowane, wtedy tekst jest znacznie bardziej efektowny.
Najczęstsze tematy

  • Napisz opowiadanie rozpoczynające lub kończące się słowami… (uwaga: tu najistotniejsze jest zachowanie danego w temacie zdania w oryginalnej formie, pod żadnym pozorem go nie przerabiamy!!!)
  • Napisz opowiadanie na temat…
  • Napisz opowiadanie ilustrujące przysłowie, powiedzenie itp. (tutaj najistotniejsze jest, czy w pełni rozumiesz temat: nie wybieraj go, jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości).

Przykładowe zadanie maturalne

Napisz opowiadanie rozpoczynające się słowami: It was like in a film.
It was like in a film. We were sitting in a cosy pizzeria, with piano music in the background. He was looking deeply into my eyes, whispering words of love. I had met him a month before. Three years older than me, responsible, hansdsome. I had never been so happy before.
Suddenly a woman entered the restaurant. She looked strange. She was wearing a black coat, black boots and black hat. She looked at the tables examining the clients and when she noticed us, her eyes became wide. She was staring intensely at my boyfriend. He hadn’t noticed her yet, as he was facing the wall, but I was sure she had recognized him. Slowly did she get closer to our table and he knew soon something was wrong and turned back. “Hello, Susan” – he stuttered. “Hello” – she whispered in response. “We haven’t seen each other for a long time, have we?” – she continued. “But I haven’t forgotten”. And then it turned into a thriller. She took a knife from the table that Tom had been using to cut his pizza, and simply stabbed him. There was blood everywhere and I began to shout, all the people ran to the table and simply caught the woman and didn’t let her do anything more. She was fighting, shouting and crying. Somebody called an ambulance and the police.
After an hour, it was over. The woman was taken to the police station and my boyfriend to hospital. Fortunately the wound was not serious. It appeared it was his former girlfriend who had always had some serious mental problems. I sighed with relief but I think I will always have nightmares in which she appears.

 

RECENZJA

Recenzja to ocena książki, filmu, wystawy, koncertu, sztuki, itp.
We wstępie recenzji podajemy wszystkie niezbędne informac­je dotyczące dzieła:

  • książka: tytuł, autor
  • film: tytuł, reżyser, obsada
  • sztuka: autor, reżyser, obsada, teatr

Powinniśmy podać jakiś ramowy czas powstania dzieła: na przykład czy jest to nowy film, czy klasyka gatunku. Można wspomnieć o okolicznościach powstania utworu, podać fakty biograficzne, jeśli uznamy je za istotne.
W rozwinięciu streszczamy akcję dzieła, podajemy program (np. koncertu), wymieniamy ważniejsze dzieła sztuki (wystawa).
W zakończeniu zawsze wyrażamy naszą opinię na temat dzieła, podając stosowne argumenty.
Bardzo ważne jest w recenzji stosowanie przymiotników wyrażających opinię, na przykład:
w opinia pozytywna: moving (wzruszający), gripping (pasjo­nujący), involving (wciągający), convincing (przekonujący)
w opinia negatywna: predicatble (przewidywalny), dull/boring (nudny), bad­ly-constructed (źle skonstruowany), monotonous (monotonny)

Inne przydatne zwroty

  • It’s worth (isn’t worth) seeing/reading. (Jest warty/niewarty zobaczenia/przeczytania).
  • It tells the story of… ([Film/książka] Opowiada historię…)
  • I can recommend this film/book to… (Mogę polecić ten film/książkę…)

Słownictwo przydatne przy recenzji filmu

  • director – reżyser
  • cast – obsada
  • directed by – wyreżyserowany przez
  • script – scenariusz
  • the film stars – w filmie grają
  • the plot – fabuła
  • adaptation – adaptacja

Słownictwo przydatne przy recenzji książki

  • author – autor
  • reader – czytelnik
  • novel – powieść
  • bestseller – bestseller
  • short stories – opowiadania
  • prose – proza
  • poetry – poezja
  • cover – okładka

Przykładowe zadanie

Napisz recenzję książki, którą ostatnio czytałeś.
I love detective stories and one of my favourite authors is Caroline Graham. One of her recent books is entitled “Death of the Hollow Man”. It’s one of the whole series of books about the sergeant Troy and inspector Barnaby, two detectives solving a different crime in each novel. The whole series inspired a popular TV series – Midsummer Murders.
In this gripping bestseller, the crime is committed on a theatre stage. An actor kills himself with a razor in the final scene of the play. The question is: who removed the protective scotch tape from the blade – and why? Apparently in the small troup of actors – amateurs, the dead man was not very popular. It seems more than one person could have had the motive – and opportunity to kill. This time, however, the detectives will finally have to change the direction of thinking and look for motives they initially neglected.
I would reccommend this book to everybody who loves classic crime stories of Agatha Christie, with a limited circle of suspects and the uniqueness of village society. Graham’s books are examples of well-constructed detective stories. Perhaps this time the tension and suspense could have been bigger – and the solution seems to be too tricky, but it does not spoil the pleasure of solving the mystery with the funny pair of the two detectives. Other characters are also well drawn and vivid. To sum up: the book is definitely worth reading and crime-lovers should not miss it!