Breaking news
  • No posts where found

LEKTURY do egzaminu

Krzyżacy – pytania i odpowiedzi

Henryk Sienkiewicz – Krzyżacy  1. Kto jest autorem powieści Krzyżacy i co o nim wiesz? To Henryk Sienkiewicz (pseudonim Litwos), jeden z czołowych i najpopularniejszych polskich pisarzy pozytywistycznych, autor głośnych powieści historycznych, między innymi Trylogii (Ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski) i Quo vadis. W 1905 roku został noblistą. Bohaterowie Sienkiewicza stali się ważnym punktem odniesienia dla pisarzy późniejszych epok, podobnie propagowane przez niego wzorce literackie i ideały. To Sienkiewicz kształtował

Alchemik – Paulo Coelho

Określ czas i miejsce akcji Ponieważ Alchemik ma cechy paraboli, dokładne określenie czasu akcji i przestrzeni nie jest konieczne dla zrozumienia sensu utworu. Można jednak powiedzieć, że akcja toczy się w Andaluzji, później w Afryce (od Maroka do Egiptu) i trwa przez mniej więcej dwa lata. Wydarzenia w skrócie Skrót wydarzeń dotyczy wędrówki Santiago 1. Sen w starym kościele 2. Wróżba starej Cyganki 3. Spotkanie z Królem Salem a) nauka o Własnej Legendzie, Języku Wszechświata i Znakach 4. Decyzja Santiago

Ziele na kraterze – Melchior Wańkowicz

Określ czas i miejsce akcji Miejsce: Warszawa, Jodańce (miejscowość na Litwie, majątek ciotki Reginy, starszej siostry Melchiora), kraje europejskie (w czasie rowerowej wyprawy Krysi i Tili). Czas: lata dwudzieste i trzydzieste XX wieku. W licznych retrospekcjach wspomniane są czasy zaborów i I wojny światowej oraz II wojna światowa. Tytuł Wyjaśnienie tytułu można znaleźć w dedykacji umieszczonej na początku powieści. Zielem nazwane zostały córki pisarza – Krysia i Marta. Ich dorastanie, młodość przypadły w czasie niebezpiecznym, wojna sprawiła, że

Niemcy – Leon Kruczkowski

Autor Leon Kruczkowski (1900-1962) – polski prozaik, dramatopisarz, publicysta. Związany z polityczną lewicą. Niemcy to najgłośniejsza sztuka tego autora. Napisana w 1949 roku, wielokrotnie wystawiana. Określ czas i miejsce akcji Czas akcji: koniec września 1943 roku. Miejsce akcji: niemieckie miasto Getynga i okupowane kraje Europy – Polska, Francja, Norwegia. Gatunek literacki Dramat właściwy. Akcja aktu ekspozycyjnego (przedstawiającego, wprowadzającego) rozgrywa się w kilku miejscach, oddalonych od siebie. Akty II i III rozgrywają się już w Getyndze, w willi profesora

Buszujący w zbożu – Jerome David Salinger

Autor Jerome David Salinger urodzony w 1919 roku, amerykański pisarz. Ukończył szkołę wojskową, w czasie II wojny światowej walczył w Europie. Buszujący w zbożu to jego najsłynniejsza powieść. Stała się sztandarowym utworem młodzieży amerykańskiej lat 50., wyrażając bunt przeciwko obowiązującemu stylowi życia. Określ czas i miejsce akcji Czas akcji: przełom lat 40. i 50. XX wieku. Akcja trwa dwa dni – od soboty do poniedziałku. Rozgrywa się zimą, niedługo przed Bożym Narodzeniem. Miejsce akcji: Nowy Jork.

Mały Książę na lekcji

Dla dorosłych czy dla dzieci, czyli dedykacja ze zmyłką… Leonowi Werth Dzieci, wybaczcie mi, że dedykuję tę książkę osobie dorosłej. Ale mam poważne powody: ten dorosły to mój – najlepszy na świecie – przyjaciel. Następny argument: ten dorosły wszystko zrozumie (nawet książki dla dzieci). I ostatni powód: ten człowiek przebywa we Francji, gdzie nękają go zimno i głód. Bardzo łaknie dobrego słowa. Jeśli to wszystko Was nie przekonuje, chętnie zadedykuję tę książkę

Hobbit, czyli tam i z powrotem John Ronald Reuel Tolkien

Czas akcji: „Dawno, dawno temu, w czas dla świata spokojny, gdy mniej na nim było zgiełku”. Trwa okrągły rok. Wyprawa zaczęła się na początku maja, pierwszego dnia zimy wędrowcy docierają do góry smoka, hobbit wraca do Pagórka w czerwcu. Miejsce akcji: Hobbiton i Dzikie Kraje. Krainy fantastyczne, stworzone przez Tolkiena. Narracja Narrator – bajarz, nieustannie wtrąca się do opowiadanej fabuły, komentuje zachowania bohaterów, tłumaczy czytelnikowi niektóre wątki. Wybiega w przyszłość, np. „nieraz jeszcze Bilbo

Folwark zwierzęcy Orwella na lekcji

Gatunek literacki Najczęściej Folwark… określa się jako powieść-parabolę. Parabola (inaczej przypowieść) ma dwa znaczenia. Biblijna przypowieść o synu marnotrawnym nie opowiada tylko i wyłącznie o synach, którzy roztrwonili pieniądze. Mówi o wszystkich ludziach, którzy popełniają błędy i starają się je naprawić. Mówi o przebaczeniu, jakie trzeba okazywać winowajcom. W Folwarku zwierzęcym jest bardzo podobnie. Na pierwszy rzut oka to fantastyczna historyjka o zbuntowanych zwierzakach. A drugie znaczenie (ukryte, ale bardzo ważne) to analiza ustroju totalitarnego, ukazanie okrucieństwa władzy. I przestroga

Ferdydurke na lekcji

Co jest ważne w Ferdydurke? Gombrowicz zadaje ważne pytanie:czy to my sami tworzymy, kształtujemy siebie, czy też ulegamy wpływom świata i pozwalamy, aby to on na nas wpływał? Józio wierzy, że można przeciwstawić się narzuconym człowiekowi rolom. Ufa, że wcale nie trzeba grać tego kogoś, kogo inni pragną w nas widzieć: ucznia, grzecznego synka, córeczki, zakochanego do szaleństwa młodzieńca. Bohater Gombrowicza próbuje wydostać się z tych wszystkich ról, czyli Form, jakie pragną mu narzucić

Stary człowiek przy moście Ernest Hemingway

Autor Ernest Hemingway (1899-1961) to jeden z najpopularniejszych pisarzy amerykańskich. Jego życie było bardzo barwne – gdy miał 19 lat, brał udział w I wojnie światowej, później jako reporter podróżował po Europie, polował na dzikie zwierzęta w Afryce, był korespondentem wojennym podczas wojny domowej w Hiszpanii. W czasie II wojny światowej tworzył załogę angielskich bombowców i zasłynął niepospolitą odwagą. Pisał powieści i opowiadania – za swoją twórczość otrzymał Nagrodę Nobla. Miejsce akcji Hiszpania Czas akcji Nie jest

Echa leśne – Stefan Żeromski

Autor Stefan Żeromski (1864-1925) – przedstawiciel Młodej Polski. Zakochany w Górach Świętokrzyskich. Autor m.in. Ludzi bezdomnych (lektura w liceum), Przedwiośnia (ekranizowanego niedawno), Syzyfowych prac (lektura w gimnazjum) oraz wielu nowel i opowiadań (wśród nich Siłaczka – Wasza lektura). Tytuł Zgromadzeni przy ognisku słuchają odgłosów rąbanych drzew. I ten monotonny odgłos wywołuje wspomnienia, przynosi echa pamięci. O czym mówi leśne echo? O dawnych legendach. Gatunek literacki Nowela Dotyczy jednego wydarzenia (opowieść generała). Wyraźny punkt kulminacyjny i puenta. Ograniczona liczba

Katarynka – Bolesław Prus

Tytuł Wskazuje na rekwizyt, o którym wspomina się na początku i który odegrał znaczącą rolę w przemianie bohatera na końcu noweli. Katarynka jest motywem wiążącym cały utwór, wpływa na zmianę postawy głównego bohatera – pana Tomasza. Czas i miejsce akcji Czasy współczesne Prusowi – koniec XIX wieku. Wydarzenia rozgrywają się w Warszawie (Śródmieście, podane są nawet nazwy konkretnych ulic). Najważniejsze zdarzenia mają jednak miejsce w bliżej nieokreślonej kamienicy – w mieszkaniu od frontu (własność pana Tomasza), w oficynie

Potop – Henryk Sienkiewicz

Określ czas i miejsce akcji Czas akcji: od stycznia 1655 (przybycie Kmicica do Wodoktów) do 1657 (powrót Kmicica z wojny z Rakoczym). Miejsce akcji: tereny Rzeczpospolitej ogarnięte wojną ze Szwecją. Najważniejsze miejsca: Ujście (Wielkopolska), Kiejdany (Litwa), Częstochowa, Warszawa, Sandomierz. Gatunek Powieść historyczna – świat przedstawiony umieszczony jest w minionym czasie. Narrator jest wszechwiedzący, język literacki stylizowany na konkretną epokę, bohaterowie fikcyjni są typowymi przedstawicielami epoki i sportretowanej klasy społecznej. W fabułę wplecione są też autentyczne opowieści

Opowieść wigilijna na lekcji

Autor Karol Dickens (1812-1870) – autor Dawida Copperfielda, Oliwera Twista, Małej Dorrit. Pisał o dzieciach pokrzywdzonych przez los, o ubogich mieszkańcach Anglii. Wychowywał się w bardzo trudnych warunkach, już w wieku 12 lat musiał ciężko pracować. Jako dorosły człowiek wiele podróżował, pisał reportaże, uczestniczył w życiu politycznym kraju. Jest uznawany za najwybitniejszego powieściopisarza angielskiego XIX wieku. Czas i miejsce akcji XIX wiek, Wigilia Bożego Narodzenia. To mogło wydarzyć się tylko w Wigilię! To najbardziej niezwykła noc

Pamiętnik z powstania warszawskiego na lekcji

Autor Miron Białoszewski W momencie wybuchu powstania był 22-letnim chłopakiem, niezrzeszonym w żadnej organizacji wojskowej. Nie brał udziału w walkach powstańców – należał do bardzo licznej grupy warszawskich cywilów, których celem było przeżycie, przetrwanie lat wojny. Na początku powstania Białoszewski mieszkał u znajomych na pograniczu Woli i Śródmieścia, potem przeniósł się do mieszkania rodziców (ul. Chłodna), a następnie do domu swojego przyjaciela Swena, gdzie wraz z innymi warszawiakami ukrywał się w piwnicach budynków

Kamienie na szaniec na lekcji

Autor Aleksander Kamiński (1903–1978) – pseudonimy: Bambaju, Juliusz Górecki, Kamyk; wybitny działacz harcerski. W czasie wojny był jednym z organizatorów Szarych Szeregów. Stał też na czele Organizacji Małego Sabotażu „Wawer” (od grudnia 1940 do lipca 1944) – tam właśnie poznał się z Zośką, Rudym i Alkiem! Po wojnie był wiceprzewodniczącym ZHP, pracował jako wykładowca akademicki. Jest również autorem książek – Antek Cwaniak, Andrzej Małkowski, Zośka i Parasol. Skąd taki tytuł? Z genezą Kamieni na szaniec

Syzyfowe prace – Stefan Żeromski

Czas akcji Akcja toczy się w latach 1871-1881. Wspomnienia Szymona Nogi sięgają do powstania styczniowego. Miejsce akcji Wieś Gawronki (majątek Borowiczów), Owczary (szkoła elementarna), Kleryków (gimnazjum). Autor Stefan Żeromski  (1864-1925) – pisarz, publicysta, dramaturg. Wychowany na Kielecczyźnie (Kielce były pierwowzorem Klerykowa), pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Pracował jako guwerner i korepetytor, bibliotekarz, wiele podróżował. Autor m.in. powieści (Przedwiośnie, Popioły, Ludzie bezdomni) i opowiadań (Echa leśne, ­Siłaczka, O żołnierzu tułaczu). Tytuł Jest nawiązaniem do mitologicznej

Ogniem i mieczem Sienkiewicza

Czas i miejsce akcji Czas akcji: lata 1647 (zima) – 1649, epilog 1651 (bitwa pod Beresteczkiem). Miejsce akcji: południowo-wschodnie tereny Rzeczypospolitej. Zobacz także: Ważniejsze miejsca. Znaczenie tytułu powieści Ogniem i mieczem – tych słów użył książę Wiśniowiecki, określając w ten sposób konieczność bezwzględnej walki z rebelią kozacką. Ogniem i mieczem, czyli siejąc zniszczenie, bezlitośnie mordując. Autor Henryk Sienkiewicz (1846-1916) – powieściopisarz, nowelista, laureat literackiej Nagrody Nobla (1905 r.). Autor wielu nowel: Janko Muzykant, Szkice węg­lem, Z

Pan Tadeusz Mickiewicza na lekcji

Miejsce wydarzeń dworek szlachecki Soplicowo i jego okolice (las, zamek Horeszków, pobliski zaścianek), niedaleko Nowogródka na Litwie.   Trzy główne wątki do zapamiętania: Spór o zamek Zniszczony po śmierci Stolnika zamek nie ma właściwie żadnej wartości. Został sądownie przyznany Soplicom, ale prawa do niego rości sobie także Hrabia, daleki krewny Horeszków. O tragicznej śmierci Stolnika opowiedział Hrabiemu Gerwazy. Argumenty Gerwazego i buntownicza postawa szlachty zaściankowej doprowadzają do zajazdu na Soplicowo, który kończy się porażką

Balladyna Słowackiego na lekcji

Miejsce akcji Akcję umiejscawia autor „koło jeziora Gopło”, a więc w miejscu znaczącym dla historii ziem polskich – to te prasłowiańskie tereny są przecież miejscem akcji legend o Piaście i Popielu, którego myszy zjadły… Czas akcji Akcja Balladyny rozgrywa się w czasach przedhistorycznych i w czasie baśniowym („za czasów bajecznych”). Czasy te przypominają początki prasłowiańszczyzny, wspominane są imiona Piasta i Popiela, legendarnych władców dawnych ziem polskich, Pustelnik okazuje się wygnanym królem Popielem III. Autor Juliusz Słowacki 1809-1849