Romantyzm

Pełnia Fausta, czyli tragedia antropologiczna

1.    Mit faustyczny, który zaczął się formować u schyłku XVI wieku, zdobywając szybko rangę jednego z najważniejszych mitów nowożytnej Europy, opowiada o dziejach człowieka chcącego żyć pełnią życia. Pierwsza popularna książka o Fauście historycznym, a już obrastającym legendą, przedstawiała go jako postać przenikniętą duchem Renesansu i Reformacji, wykształconego teologa i humanistę, nie stroniącego wszak od czarnej magii, pragnącego wiedzy, ale i użycia (stąd wziął się jego pakt z diabłem). Przyświecały

„Król Olszyn” Goethego

Co trzeba pamiętać o wierszu Król Olszyn Goethego? To sztandarowa ballada romantyzmu, której przesłanie można ująć w słowa: popatrzcie – tak naprawdę nie wiadomo, kto widzi prawdziwie – chore dziecko czy racjonalny ojciec! Są na świecie rzeczy niewyjaśnione i należy dopuścić inne niż rozumowe rozwiązania. Utwór może być pomocny przy omawianiu tematów związanych z dyskusją romantyków z klasykami, przy porównywaniu racjonalizmu z emocjonalnym interpretowaniem świata, przy temacie ojca, który traci

„Sonety krymskie” Adama Mickiewicza

Kronika podróży? W zbiorze Sonety krymskie jest 18 utworów, nie zostały uporządkowane zgodnie z trasą podróży, choć stanowi ona zasadniczą ramę kompozycyjną. Poetycka podróż zaczyna się na bezkresnym stepie (Stepy akermańskie), a kończy u stóp góry (Ajudah). Zgodnie z tradycją sonet jest gatunkiem służącym do wyrażania uczuć oraz emocji i poeta przedstawia je, ale nie w sposób bezpośredni. Obrazy natury – stepów, morza i gór, orientalnych zabytków – służą ukazaniu uczuć podmiotu lirycznego. Ponieważ poeta, zdaniem romantyków,

Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie”

Adam Mickiewicz Stepy akermańskie Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi? To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! – jak cicho! – słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy

Adam Mickiewicz – „Nad wodą wielką i czystą”

Adam Mickiewicz Nad wodą wielką i czystą Nad wodą wielką i czystą Stały rzędami opoki, I woda tonią przejrzystą Odbiła twarze ich czarne; Nad wodą wielką i czystą Przebiegły czarne obłoki, I woda tonią przejrzystą Odbiła kształty ich marne; Nad wodą wielką i czystą Błysnęło wzdłuż i grom ryknął, I woda tonią przejrzystą Odbiła światło, głos zniknął. A woda, jak dawniej czysta, Stoi wielka i przejrzysta. Tę wodę widzę dokoła

Wielcy polscy romantycy – biografia i twórczość

Adam Mickiewicz Dzieciństwo sielskie, anielskie Adam Bernard Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu koło Nowogródka. Rodzicami poety byli Mikołaj Mickiewicz, komornik i adwokat, oraz Barbara z domu Majewska. To właśnie ukochana matka ofiarowała synka pod opiekę Matki Boskiej Ostrobramskiej, gdy jako maleńki chłopczyk wypadł z okna. Choć rodzina była raczej biedna, dzieciństwo miał poeta beztroskie. Przerwała je śmierć ojca w 1812 r. Jak to widać w dziełach? „Kraj lat dziecinnych” pokazał Mickiewicz przede wszystkim w Panu

Najważniejsze tematy literatury romantycznej

Miłość Miłość to wielki romantyczny temat. Zaczyna się od Cierpień młodego Wertera Goethego. Jego bohater: wrażliwy, nieszczęśliwie zakochany, wreszcie samobójca – stał się wzorem dla większości poetów i kochanków. Dziełko Goethego stało się najpoczytniejszą książką epoki, młodzież naśladowała strój Wertera, niestety również  postawę – rozgoryczenia, rozczarowania światem nierzadko – samobójczej śmierci z miłości. Byronowski Giaur także traci swoją ukochaną – niewolnicę Leilę – i będzie się mścił. Wcześniej obmyślał porwanie.

Patriotyzm w utworach Adama Mickiewicza

Mickiewicz żył i tworzył w latach, kiedy Polska znajdowała się pod zaborami. Nasza ojczyzna teoretycznie nie istniała, rozdzielona pomiędzy Rosję, Prusy i Austrię. Istnieliśmy jednak jako naród polski i staraliśmy się odzyskać utraconą wolność, czego wynikiem były powstania narodowe przeciwko zaborcom. Nasz wieszcz, przebywając na emigracji, nie mógł uczestniczyć w nich bezpośrednio. Tworzył więc postaci literackie, które były wzorami narodowych bohaterów, gotowych oddać życie za ojczyznę. Wprowadzał do utworów elementy

Staropolska obyczajowość w Panu Tadeuszu

Obyczajowość w Panu Tadeuszu Miejsca Dwór szlachecki w Soplicowie Stał wśród pól, nad brzegiem ruczaju, był „z drzewa, lecz podmurowany” o pobielanych ścianach. Jego otoczenie sugerowało, iż we dworze panował porządek i dostatek. Otwarta na oścież brama, upewniała przybywających o gościnności gospodarzy. Wewnątrz dworu, na ścianach wisiały portrety narodowych bohaterów. Goście zajeżdżali przed ganek, gdzie w imieniu Sędziego, witał ich Wojski.  Zamek Horeszków Stał niedaleko dworu. Był okazałą budowlą, dziedzictwem rodziny

TEST z romantyzmu 4

Sprawdź swoją wiedzę z romantyzmu.   1. Którego z wymienionych pisarzy romantyzmu uważa się za twórcę powieści poetyckiej, zwanej „malowidłem epoki”? a) George’a Byrona b) Woltera Scotta c) Michaiła Lermontowa d) Adama Mickiewicza 2. Który z wymienionych poniżej poematów dygresyjnych uchodzi za pierwowzór tego gatunku literackiego? a) Wędrówki Childe Harolda George’a Byrona b) Don Juan G. Byrona c) Beniowski J. Słowackiego d) Eugeniusz Oniegin A. Puszkina 3. Poemat dygresyjny jako gatunek

TEST z romantyzmu 2

Sprawdź swoją wiedzę z romantyzmu   1. Jak Juliusz Słowacki oceniał powstanie listopadowe? Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………………. 2. Jak rozumiesz prośbę Kordiana skierowaną do Boga: Boże! Zdejm z mego serca jaskółczy niepokój, Daj życiu duszę i cel duszy wyprorokuj. Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. Do czego porównuje Polskę Mickiewicz w Grobie Agamemnona? Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………………. 4. Jakimi cechami charakteryzuje się poemat dygresyjny? Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. Omów jeden liryk Juliusza Słowackiego. Odp.

Test romantyzm

Test romantyzm   1. Które z wymienionych poniżej wydarzeń wpłynęły na ukształtowanie romantyzmu w Europie? a) uznanie Napoleona Bonapartego za cesarza Francuzów w 1904 roku b) Wielka Rewolucja Francuska w 1798 roku c) Wiosna Ludów w 1848 roku d) koronacja Aleksandra I z Romanowów na cara Rosji w 1801 roku 2. Które z wymienionych poniżej wydarzeń przyjęto umownie za początek romantyzmu w Polsce? a) utworzenie Królestwa Kongresowego w 1815 roku

TEST z romantyzmu

TEST z romantyzmu   1. Jakie ważne wydarzenia historyczne miały miejsce w romantyzmie? Wymień trzy. a) …………………………………………………………………………………………………………………………. b) …………………………………………………………………………………………………………………………. c) …………………………………………………………………………………………………………………………. 2. W jakich wcześniejszych epokach znajdziesz podobieństwa do romantyzmu? Jakie? Wymień kilka. Odp. ……………………………………………………………………………………………………………………… a) ………………………………………………………………………………………………………………………….. b) ………………………………………………………………………………………………………………………….. 3. Co oznacza nazwa romantyzm? Odp. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………….…………………………………………………………………………….. 4. Wymień przynajmniej dwóch filozofów, których teorie wpłynęły na kształt epoki. a) …………………………………………………………………………………………………………………………. b) …………………………………………………………………………………………………………………………. 5. Przyporządkuj twórców romantyzmu europejskiego ich dziełom: a) Johan Wolfgang Goethe

Romantyzm najważniejsze pojęcia

Romantyzm najważniejsze pojęcia Antynomia – to po prostu sprzeczność. Romantycy widzą świat jako jedność składającą się ze sprzeczności: duch – materia, jednostka – zbiorowość, uczucie – rozum, słowo – czyn. Bajronizm – postawa zapoczątkowana przez biografię i twórczość George’a Byrona. Cechy bohatera bajronicznego to tajemniczość, indywidualizm, wewnętrzne rozterki, bunt przeciwko światu, samotność, duma. Byron stworzył takiego bohatera – ale i sam wokół siebie stworzył mit takiej postaci. Fantastyka – czyli

„Dziady” część II

Co się dzieje? Akcja II części Dziadów opiera się na starym zwyczaju pogańskim – przywoływania duchów, które ujawniają swoje grzechy. Czasem ludzie mogą pomóc zjawom, czasem nie. Koncepcja uczciwego życia według teorii ludowej wynika z dialogów duchów z Chórem, główne zasady Chór powtarza w formie refrenu.   Klasyfikacja duchów Duchy lekkie Pierwsze ukazują się – w postaci aniołków – duchy dwojga dzieci: Józia i Rózi. Cierpią, choć ich wina wydaje się być dość

Juliusz Słowacki – życie i twórczość

Drugi polski romantyczny wieszcz żył nieco w cieniu pierwszego. Również jego twórczość okazała się mniej popularna – poezja Mickiewicza jest po prostu łatwiejsza, szybciej dociera do odbiorcy. Słowacki sam siebie kreował na samotnego i niezrozumianego poetę, ale też był samotny w istocie. Wielki wpływ na jego życie miała matka. Dużo pisał o sobie. Był wielbicielem Szekspira i on to głównie propagował szekspiryzm w polskiej literaturze. Przed maturą ważny wieszcz, głównie

Życie i twórczość Cypriana Kamila Norwida

Czego szukać w wierszach Norwida W zakresie tematyki: poezja, sztuka, artysta; sztuka jest rzemiosłem sztuka jako praca narodu, droga do wyzwolenia refleksje filozoficzne, interpretacja zjawisk świata kult ludzi wielkich i refleksje o ich wyobcowaniu ze świata, niezrozumieniu przez współczesnych podróże, tułaczki – człowiek jako wędrowiec przeszłość, historia, tworzenie dziejów – narodu, rewolucji tradycja jako skarb ludzkości – tradycja słowiańska, chrześcijańska, źródła europejskiej kultury poszukiwania prawdy o człowieku dziedzictwo duchowe, porozumienie

Balladyna Słowackiego

Balladyna Słowackiego Geneza utworu Ten dramat, dedykowany Zygmuntowi Krasińskiemu, powstał w Szwajcarii, a wydany został w 1839 r. w Paryżu. W zamierzeniu autora utwór miał być jedną z sześciu kronik dramatycznych tworzących „wielki poemat w rodzaju Ariosta”. W liście do matki Słowacki podkreślał podobieństwo utworu do „starej ballady”. Wyjaśniał, że ułożona jest „tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu do prawdy. Ludzie jednak starałem się, aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca”.

Inspiracje romantycznych twórców

Natura W okresie romantyzmu przestaje być tylko pejzażem czy tłem akcji. To siła czująca i działająca – obdarzona duszą. Romantyczna przyroda staje się czasem uczestniczką wydarzeń – ingeruje w życie bohaterów, wymierza kary, tworzy nastrój romantycznych dzieł. Nie da się poznać praw rządzących naturą – jest zmienna, pozostaje dla człowieka tajemnicą. Dlatego bywa postrzegana też jako zagrożenie dla człowieka. Jednocześnie romantycy wyraźnie podkreślają jedność człowieka i natury – człowiek i

„Testament mój” – Juliusz Słowacki

Bardzo znany początek: Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami, Nigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny, Dziś was rzucam i dalej idę w cień – z duchami – A jak gdyby tu szczęście było – idę smętny. Spadkobiercy to my Nie zostawiłem tutaj żadnego dziedzica, Ani dla mojej lutni, ani dla imienia Słowacki nie pozostawił prawdziwego dziedzica. Spadkobiercy poety to garstka przyjaciół i przyszłe pokolenia, które przejmą poezję wieszcza – czyli my. Jak tytuł wskazuje,