Romantyzm

Pełnia Fausta, czyli tragedia antropologiczna

1.    Mit faustyczny, który zaczął się formować u schyłku XVI wieku, zdobywając szybko rangę jednego z najważniejszych mitów nowożytnej Europy, opowiada o dziejach człowieka chcącego żyć pełnią życia. Pierwsza popularna książka o Fauście historycznym, a już obrastającym legendą, przedstawiała go jako postać przenikniętą duchem Renesansu i Reformacji, wykształconego teologa i humanistę, nie stroniącego wszak od czarnej magii, pragnącego wiedzy, ale i użycia (stąd wziął się jego pakt z diabłem). Przyświecały

„Król Olszyn” Goethego

Co trzeba pamiętać o wierszu Król Olszyn Goethego? To sztandarowa ballada romantyzmu, której przesłanie można ująć w słowa: popatrzcie – tak naprawdę nie wiadomo, kto widzi prawdziwie – chore dziecko czy racjonalny ojciec! Są na świecie rzeczy niewyjaśnione i należy dopuścić inne niż rozumowe rozwiązania. Utwór może być pomocny przy omawianiu tematów związanych z dyskusją romantyków z klasykami, przy porównywaniu racjonalizmu z emocjonalnym interpretowaniem świata, przy temacie ojca, który traci

„Sonety krymskie” Adama Mickiewicza

Kronika podróży? W zbiorze Sonety krymskie jest 18 utworów, nie zostały uporządkowane zgodnie z trasą podróży, choć stanowi ona zasadniczą ramę kompozycyjną. Poetycka podróż zaczyna się na bezkresnym stepie (Stepy akermańskie), a kończy u stóp góry (Ajudah). Zgodnie z tradycją sonet jest gatunkiem służącym do wyrażania uczuć oraz emocji i poeta przedstawia je, ale nie w sposób bezpośredni. Obrazy natury – stepów, morza i gór, orientalnych zabytków – służą ukazaniu uczuć podmiotu lirycznego. Ponieważ poeta, zdaniem romantyków,

Adam Mickiewicz – „Sonety krymskie”

Adam Mickiewicz Stepy akermańskie Wpłynąłem na suchego przestwór oceanu, Wóz nurza się w zieloność i jak łódka brodzi, Śród fali łąk szumiących, śród kwiatów powodzi, Omijam koralowe ostrowy burzanu. Już mrok zapada, nigdzie drogi ni kurhanu; Patrzę w niebo, gwiazd szukam, przewodniczek łodzi; Tam z dala błyszczy obłok? tam jutrzenka wschodzi? To błyszczy Dniestr, to weszła lampa Akermanu. Stójmy! – jak cicho! – słyszę ciągnące żurawie, Których by nie dościgły źrenice sokoła; Słyszę, kędy

Adam Mickiewicz – „Nad wodą wielką i czystą”

Adam Mickiewicz Nad wodą wielką i czystą Nad wodą wielką i czystą Stały rzędami opoki, I woda tonią przejrzystą Odbiła twarze ich czarne; Nad wodą wielką i czystą Przebiegły czarne obłoki, I woda tonią przejrzystą Odbiła kształty ich marne; Nad wodą wielką i czystą Błysnęło wzdłuż i grom ryknął, I woda tonią przejrzystą Odbiła światło, głos zniknął. A woda, jak dawniej czysta, Stoi wielka i przejrzysta. Tę wodę widzę dokoła

Wielcy polscy romantycy – biografia i twórczość

Adam Mickiewicz Dzieciństwo sielskie, anielskie Adam Bernard Mickiewicz urodził się 24 grudnia 1798 r. w Zaosiu koło Nowogródka. Rodzicami poety byli Mikołaj Mickiewicz, komornik i adwokat, oraz Barbara z domu Majewska. To właśnie ukochana matka ofiarowała synka pod opiekę Matki Boskiej Ostrobramskiej, gdy jako maleńki chłopczyk wypadł z okna. Choć rodzina była raczej biedna, dzieciństwo miał poeta beztroskie. Przerwała je śmierć ojca w 1812 r. Jak to widać w dziełach? „Kraj lat dziecinnych” pokazał Mickiewicz przede wszystkim w Panu

Patriotyzm w utworach Adama Mickiewicza

Mickiewicz żył i tworzył w latach, kiedy Polska znajdowała się pod zaborami. Nasza ojczyzna teoretycznie nie istniała, rozdzielona pomiędzy Rosję, Prusy i Austrię. Istnieliśmy jednak jako naród polski i staraliśmy się odzyskać utraconą wolność, czego wynikiem były powstania narodowe przeciwko zaborcom. Nasz wieszcz, przebywając na emigracji, nie mógł uczestniczyć w nich bezpośrednio. Tworzył więc postaci literackie, które były wzorami narodowych bohaterów, gotowych oddać życie za ojczyznę. Wprowadzał do utworów elementy

Staropolska obyczajowość w Panu Tadeuszu

Obyczajowość w Panu Tadeuszu Miejsca Dwór szlachecki w Soplicowie Stał wśród pól, nad brzegiem ruczaju, był „z drzewa, lecz podmurowany” o pobielanych ścianach. Jego otoczenie sugerowało, iż we dworze panował porządek i dostatek. Otwarta na oścież brama, upewniała przybywających o gościnności gospodarzy. Wewnątrz dworu, na ścianach wisiały portrety narodowych bohaterów. Goście zajeżdżali przed ganek, gdzie w imieniu Sędziego, witał ich Wojski.  Zamek Horeszków Stał niedaleko dworu. Był okazałą budowlą, dziedzictwem rodziny

TEST z romantyzmu 4

Sprawdź swoją wiedzę z romantyzmu.   1. Którego z wymienionych pisarzy romantyzmu uważa się za twórcę powieści poetyckiej, zwanej „malowidłem epoki”? a) George’a Byrona b) Woltera Scotta c) Michaiła Lermontowa d) Adama Mickiewicza 2. Który z wymienionych poniżej poematów dygresyjnych uchodzi za pierwowzór tego gatunku literackiego? a) Wędrówki Childe Harolda George’a Byrona b) Don Juan G. Byrona c) Beniowski J. Słowackiego d) Eugeniusz Oniegin A. Puszkina 3. Poemat dygresyjny jako gatunek

TEST z romantyzmu 2

Sprawdź swoją wiedzę z romantyzmu   1. Jak Juliusz Słowacki oceniał powstanie listopadowe? Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………………. 2. Jak rozumiesz prośbę Kordiana skierowaną do Boga: Boże! Zdejm z mego serca jaskółczy niepokój, Daj życiu duszę i cel duszy wyprorokuj. Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. Do czego porównuje Polskę Mickiewicz w Grobie Agamemnona? Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………………. 4. Jakimi cechami charakteryzuje się poemat dygresyjny? Odp. ………………………………………………………………………………..………………………………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. Omów jeden liryk Juliusza Słowackiego. Odp.

Test romantyzm

Test romantyzm   1. Które z wymienionych poniżej wydarzeń wpłynęły na ukształtowanie romantyzmu w Europie? a) uznanie Napoleona Bonapartego za cesarza Francuzów w 1904 roku b) Wielka Rewolucja Francuska w 1798 roku c) Wiosna Ludów w 1848 roku d) koronacja Aleksandra I z Romanowów na cara Rosji w 1801 roku 2. Które z wymienionych poniżej wydarzeń przyjęto umownie za początek romantyzmu w Polsce? a) utworzenie Królestwa Kongresowego w 1815 roku

TEST z romantyzmu

TEST z romantyzmu   1. Jakie ważne wydarzenia historyczne miały miejsce w romantyzmie? Wymień trzy. a) …………………………………………………………………………………………………………………………. b) …………………………………………………………………………………………………………………………. c) …………………………………………………………………………………………………………………………. 2. W jakich wcześniejszych epokach znajdziesz podobieństwa do romantyzmu? Jakie? Wymień kilka. Odp. ……………………………………………………………………………………………………………………… a) ………………………………………………………………………………………………………………………….. b) ………………………………………………………………………………………………………………………….. 3. Co oznacza nazwa romantyzm? Odp. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………….…………………………………………………………………………….. 4. Wymień przynajmniej dwóch filozofów, których teorie wpłynęły na kształt epoki. a) …………………………………………………………………………………………………………………………. b) …………………………………………………………………………………………………………………………. 5. Przyporządkuj twórców romantyzmu europejskiego ich dziełom: a) Johan Wolfgang Goethe

Romantyzm najważniejsze pojęcia

Romantyzm najważniejsze pojęcia Antynomia – to po prostu sprzeczność. Romantycy widzą świat jako jedność składającą się ze sprzeczności: duch – materia, jednostka – zbiorowość, uczucie – rozum, słowo – czyn. Bajronizm – postawa zapoczątkowana przez biografię i twórczość George’a Byrona. Cechy bohatera bajronicznego to tajemniczość, indywidualizm, wewnętrzne rozterki, bunt przeciwko światu, samotność, duma. Byron stworzył takiego bohatera – ale i sam wokół siebie stworzył mit takiej postaci. Fantastyka – czyli

Wielkie dramaty romantyczne – przegląd

Dramat romantyczny To specjalny, bardzo ważny gatunek epoki romantyzmu. Nawiązuje do budowy dramatu szekspirowskiego. Zupełnie różni się od klasycznej tragedii i łamie jej reguły. Nie jest tu przestrzegana ani jedność miejsca (dramat romantyczny ogarnia wielkie przestrzenie), ani jedność czasu (niekiedy zdarzenia oddzielają od siebie miesiące i lata), ani jedność akcji (splątanych jest tu wiele wątków). Cechy dramatu romantycznego: kompozycja otwarta; symbolizm; obecność bohatera romantycznego; obecność scen i osób fantastycznych; niesceniczność.   Dziady Adama

Mickiewicz – liryka patriotyczna

Mickiewicz odgrywa kluczową rolę w kreacji polskiej poezji patriotycznej. Wpłynął na to czas historyczny – lata niewoli, którą bardzo boleśnie odczuwali poeci, zesłanie, emigracja, próby walk niepodległościowych. Do tej pory w polskiej literaturze mieliśmy do czynienia z liryką patriotyczną bardziej reformatorską niż emocjonalną – jak na przykład Pieśni Jana Kochanowskiego czy wiersze Wacława Potockiego. Na tle tym oryginalnie rysuje się Hymn do miłości ojczyzny Ignacego Krasickiego. Tymczasem w romantyzmie dochodzą

Bohater romantyczny

Bohater romantyczny jako produkt swojej epoki Takie, a nie inne ukształtowanie postaci literackiej wynika z ideologii epoki. I tak: Pod wpływem bardzo ważnej cechy epoki – romantycznego indywidualizmu – w literaturze pojawia się specyficzny typ bohatera – człowiek wybitny, o bogatej psychice, przeżywający rozterki i gwałtowne emocje. Czasem egzaltowany, nadwrażliwy, przesadnie silnie reagujący na otaczający świat. Ten sam postulat indywidualizmu sprawia, że ważna jest przede wszystkim jednostka – dlatego bohater romantyczny stawia siebie

„Beniowski” Juliusza Słowackiego

Jest drugim po Podróży do Ziemi Świętej z Neapolu poematem dygresyjnym Słowackiego i stanowi najwyższe osiągnięcie w tej trudnej formie poetyckiej. Na treść utworu składają się dwa ciągi tematyczne: epicki, opowiadający o przygodach tytułowego bohatera, dygresyjny, mający charakter aluzji i dygresji na różne inne tematy.   Beniowski Juliusza Słowackiego Jest dwóch bohaterów utworu Tytułowa postać poematu – Polak, patriota, pozostawia narzeczoną, by ruszyć do boju, ale… to całkiem zwykły szlachcic, którego czeka pasmo zupełnie niezwykłych

Motywy romantycznej literatury

Miłość Miłość to wielki romantyczny temat i to ogólnoeuropejski – nie tylko polski. Zaczyna się od Cierpień młodego Wertera Goethego. Jego bohater: wrażliwy, nieszczęśliwie zakochany, wreszcie samobójca – stał się wzorem dla większości poetów i kochanków. Dziełko Goethego stało się najpoczytniejszą książką epoki, młodzież naśladowała strój Wertera, niestety również postawę – rozgoryczenia, rozczarowania światem, nierzadko – samobójczą śmierć z miłości. Byronowski Giaur także traci swoją ukochaną – niewolnicę tureckiego emira Leilę – i będzie

Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego

Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego Okoliczności powstania W chwili wybuchu powstania listopadowego Zygmunt Krasiński znajdował się za granicą. Pragnął powrócić do kraju, lecz powstrzymał go stanowczy zakaz ojca. Jednak wydarzenie to wstrząsnęło wyobraźnią młodego człowieka, choć interpretował powstanie przez pryzmat spojrzenia ojca: w kategoriach rewolucji społecznej. Poeta chciał dać wyraz swoim poglądom – i to z pewnością stało się jedną z przyczyn napisania Nie-Boskiej komedii. Z pewnością złożyły się na to także zainteresowania Krasińskiego – zajmowała go historia,

„Giaur” George’a Byrona

Gatunek – powieść poetycka. Tytuł: Giaur – niewierny, tytułowy bohater – to innowierca w oczach Turków, a akcja rozgrywa się w okupowanej przez nich Grecji. Co się dzieje? Jest to historia miłości Giaura i pięknej niewolnicy Turka Hassana – Leili. Zakochani zamierzają uciec, lecz basza Hassan dowiaduje się o romansie naj­pię­­­­kniejszej żony. Kara za zdradę jest w Turcji okrutna – Hassan topi Leilę w morzu. Zrozpaczony Giaur mści się i zabija Hassana (napada go w wąwozie), po czym zamyka