Sztuka pisania TEORIA

Sztuka cytowania

Sztuka cytowania W przypadku testów sprawdzających rozumienie czytanego tekstu sprawa jest jasna: trzeba odpowiadać własnymi słowami, chyba że polecenie wyraźnie każe coś zacytować. A co w przypadku wypracowania? Przytaczać fragmenty analizowanego tekstu czy tylko wyciągać wnioski? Odpowiedź jest prosta: lepiej przytaczać. Należy to jednak robić mądrze. Liczne zalety cytowania Czemu służy przytaczanie cudzych słów? To zabieg bardzo pożyteczny z co najmniej kilku powodów: Cytaty są potwierdzeniem wyciąganych przez nas wniosków. W ten sposób wiążemy

Formy wypowiedzi

Esej szkic filozoficzny, naukowy, krytyczny czy moralistyczny, zazwyczaj pisany prozą, cechuje go swobodna kompozycja: nie kończy się jednoznaczną oceną problemu (wywód otwarty), nie ma zamiaru wyczerpać tematu, eksponuje subiektywny punkt widzenia, wymaga od autora erudycji (oczytania, wszechstronnej wiedzy), przedstawia problem w sposób kunsztowny, z dbałością o piękno języka (występują środki stylistyczne, konkretne przykłady, elementy retoryczne itp.). Co mają ze sobą wspólnego jabłko i Gioconda, wieża Eiffla i swastyka? Pozornie nic. A przecież są owocem nieoczekiwanych skojarzeń.

Jak to napisać inaczej?

Jak to napisać inaczej? A Autor Zamiast powtarzać wciąż, że autor pisze, można użyć innych określeń. Autor (co robi?): tworzy, kreuje, ustanawia wizję świata, reprezentuje poglądy, definiuje pojęcia, rewiduje poglądy, odtwarza przeszłość, prorokuje przyszłość, zestawia własne przemyślenia, dzieli się doświadczeniami, dokonuje eksperymentu. Autor to: pisarz, twórca, prozaik, powieściopisarz lub dramaturg czy poeta, autorytet moralny, mistrz pióra, realista, nowator, literat. Analizować Możesz analizować wiersz lub problem. Lecz przecież możesz także: dokonywać

Jak pisać o epokach literackich

Chcesz przygotować się do pisania prac z danej epoki? Zadaj sobie trzy pytania. Pytanie pierwsze – o fakty: kiedy to wszystko się działo?, jakie były założenia epoki?, kto je głosił?, kto co napisał wielkiego, ważnego, nieśmiertelnego? Drugie pytanie – jak dorobek epoki nadal funkcjonuje? jak nam się dziś, w czasach współczesnych podoba?, z czego korzystamy?, które postulaty czy dzieła są nadal aktualne, a które zupełnie przebrzmiały? Pytanie trzecie – co Ty sądzisz o epoce? Twoje oceny,

Jak napisać wypracowanie?

Jak napisać wypracowanie? Zrozumieć temat Od tego trzeba zacząć. To warunek konieczny, bez tego nie można liczyć na sukces! Temat stanowi bowiem najkrótszą z możliwych syntezę, a zarazem zapowiedź tego, co autor powinien zawrzeć w swoich rozważaniach. Zanotuj na kartce wszystkie możliwe zagadnienia, które wymagają ujęcia w wypracowaniu na dany temat. Na razie skup się na tym, czym musisz się zająć, nie zważając na kolejność, w jakiej zostaną poruszone kolejne kwestie. Powiąż te zagadnienia z tytułami

Jak pisać o bohaterze

Jak pisać o bohaterze Niby o bohaterze pisze się w charakterystykach. Nie zawsze, choć rzeczywiście często. Możesz jednak potrzebować bohatera literackiego w wypracowaniu, prezentacji, rozmowie jako egzemplum, czyli przykład, najrozmaitszych zagadnień, np. postawy, typu, wartości. I pisz o nim spokojnie, wykorzystując go do celu, którego potrzebujesz, zgodnie z zasadą: mało ocen dużo faktów. To fakty mówią, nie ubijane jak piana słowa. I zawsze to jest ważne zawsze, jeśli postać jest konkretną konstrukcją literacką lub reprezentatywnym typem, zaznacz

Jak pisać o autorze

O autorze Piszmy z szacunkiem, ale bez lizusostwa. Zasłużyli sobie owi liczni pisarze i poeci na szczyptę uszanowania, choćby ze względu na swoje dzieła. Ale też uczniowskie peany i zachwyty często wydają się schematyczne i nieszczere, np. w zdaniach typu: Ten wielki poeta i człowiek…, Mickiewicz to najwspanialszy poeta polski, skarb kultury narodowej…, Genialny twórca, którym zachwycają się pokolenia… Cóż jeśli za tym pobiegną zdania wskazujące na nieznajomość twórczości to wpadka na całego. Mało, że niewiedza i fałsz,

Jak pisać o sobie

Jak pisać o sobie O sobie piszemy wówczas, gdy wplatamy w tekst własne opinie, odczucia, emocje. Kiedy opowiadamy się wobec tematu lub oceniamy. Bywa i tak, że w autobiografii albo autoportrecie czy liście chcemy zaprezentować się bezpośrednio. Wtedy dominują informacje o sobie i autooceny. Uwaga – innymi prawami rządzi się CV lub list motywacyjny. Jak pisać o sobie dobrze, ale nie za dobrze, prawdę, ale nie całą, tak by zbudować dobre wrażenie osoby kompetentnej – ale

Pisanie wstępów – Teoretyczno-osobiste uwagi na temat problemu (motywu)

Teoretyczno-osobiste uwagi na temat problemu (motywu) Chodzi o to, by wyjaśnić, jak Ty rozumiesz poruszony w temacie problem, motyw; jakie ogólne refleksje nasuwa Ci jego sformułowanie lub w ogóle jakie myśli przychodzą Ci do głowy w związku z nim. Ten sposób daje wiele swobody, ale jest niełatwy. Ważne, by Twoje refleksje były odważne, zadziorne, nietypowe. Można nawet polemizować z samym sformułowaniem tematu – w końcu nauczyciel również może nie mieć racji. Wstęp do pracy na temat władzy

Pisanie wstępów – Wykorzystanie cytatu, odwołanie do autorytetów

Wykorzystanie cytatu, odwołanie do autorytetów Choćbyś był najmądrzejszym człowiekiem na świecie i przeczytał niezliczoną liczbę książek, jeśli będziesz nieustannie powtarzał: „ja uważam”, „jestem przekonany”, „moim zdaniem” – wyjdziesz na zapatrzonego w siebie mądralę. Jak tego uniknąć? Odwoływać się do zdań i opinii innych osób. Oczywiście, możesz się z tymi opiniami zgadzać lub nie, mogą one potwierdzać Twoje tezy albo wręcz przeciwnie. Bez wątpienia jednak warto przywoływać cudze złote myśli, ale, oczywiście, związane z tematem! Uatrakcyjniają

Pisanie wstępów – Odwołanie do cytatu zawartego w temacie

Odwołanie do cytatu zawartego w temacie Jeśli w temacie pojawia się cytat, to pod żadnym pozorem nie wolno go zignorować! Nie trzeba znać autora najmądrzejszej nawet sentencji, trzeba natomiast pokazać, że zdanie jego rozumiesz i jakoś się wobec tej myśli ustosunkowujesz. Bardzo dobrym miejscem na te odniesienia jest wstęp. A przy okazji to także świetny sposób dla tych, którzy głowią się, jak zacząć. Wstęp do pracy na temat: „Młodości! Ty nad poziomy wylatuj!” –

Pisanie wstepów – Wstęp artystyczny

Wstęp artystyczny To pomysł dla osób z zacięciem pisarskim. Pozwala stworzyć naprawdę oryginalny wstęp. Najważniejsze jednak, by nie przesadzić. Pamiętaj, że piszesz wypracowanie, a nie opowiadanie – elementy literackie mogą ubarwić pracę, ale nie powinny jej zdominować. Trzeba też uważać, by nie popaść w banał i grafomanię – zamiast zaciekawić nauczyciela, po prostu go zirytujesz. Wstęp do pracy na temat: Władza odczłowiecza ludzi. „Mrok nocy rozświetlał tylko płomień świecy. Przy stole siedziały trzy osoby,

Pisanie wstępów – Polemika z tematem

Polemika z tematem Jeśli chcesz przekonać nauczyciela, że potrafisz myśleć samodzielnie, że nie boisz się odważnych sądów i ryzykownych tez – masz ku temu świetną okazję właśnie we wstępie. Jak ją wykorzystać? Na przykład polemizując z myślą zawartą w temacie! Twoje wypracowanie musi być, rzecz jasna, zgodne z tematem – to warunek podstawowy. Nie oznacza to jednak, że musisz się zgadzać z postawioną w temacie tezą, ze sposobem, w jaki został on sformułowany, albo z wplecionym w niego cytatem. Piszesz

Pisanie wstępów – Wyjaśnienie problemu (motywu, hasła), który pojawia się w temacie

Wyjaśnienie problemu (motywu, hasła), który pojawia się w temacie Możesz pokusić się o własne interpretacje zagadnienia (wyjaśnić, jak rozumiesz tolerancję, cywilizację, władzę) albo skorzystać z definicji zawartej w encyklopedii czy słowniku języka polskiego i skonfrontować ją z potocznym rozumieniem danego słowa. Uwaga jednak! Nie chodzi tu o suchą, rzeczową notkę zawierającą informacje oczywiste. Musisz napisać o tym problemie coś niebanalnego. Swojego. A przede wszystkim – pokazać, że konkretny problem jest niejednoznaczny, że można go różnie rozumieć, różnie interpretować. Wstęp

Wywiad

Wywiad jest to ciąg pytań zadawanych przez pewną osobę innej osobie – najczęściej sławnej, zasłużonej dla kultury lub po prostu takiej, która przeżyła coś ciekawego. Ta rozmowa może być wyemitowana w TV lub w radiu albo spisana i opublikowana (w internecie, w czasopiśmie itd.). Cele wywiadu Wywiad może mieć różne cele. Najlepiej uświadomić sobie, jaki cel nam przyświeca, co chcemy wydobyć od rozmówcy i jakie są oczekiwania naszych czytelników. Co ich może najbardziej zainteresować? Wywiad dziennikarza z politykiem

Jak zacząć? Wstęp – przysłowie we wstępie

Przysłowie we wstępie Zamiast cytatu może być również przysłowie. Wykorzystane sensownie, inteligentnie, może nawet dowcipnie, sprawi, że praca będzie ciekawsza, a w dodatku często dość abstrakcyjny temat uczyni bardziej „ludzkim”. Metody są różne: albo wokół jednego powiedzenia budujemy cały wstęp, albo po prostu w pewnym fragmencie odwołujemy się do niego. Wstęp do pracy na temat: Władza odczłowiecza ludzi. „Punkt widzenia zależy od punktu siedzenia” – mawiają Polacy. I trudno się z tym porzekadłem

Z jakimi tematami prac pisemnych spotkasz się w szkole?

Tematy wypracowań Czy w klasie pierwszej, czy w trzeciej – tematy wypracowań są podobnie budowane. W szkole macie do czynienia z określonymi typami tematów, a w konsekwencji – z pewnymi wymaganiami dotyczącymi ich realizacji. ­Warto więc je sobie uporządkować.   Tematy z alternatywą (czyli albo-albo) Masz do wyboru: albo to, albo tamto. Wydaje się, że wystarczy opowiedzieć się po którejś z dwóch stron. Nic bardziej złudnego! Najczęściej prawda leży pośrodku. A nawet jeśli któraś z opcji wydaje Ci się słuszniejsza, tej drugiej nie

Jak to napisać lepiej – ćwiczenia

 Zadbaj o styl! Spróbuj każdemu zdaniu, każdej myśli nadać mądrzejszy ton. Używaj naukowych określeń, wrzuć termin.  Na początek przerabiaj po prostu kolejne zdania. Napisałeś: Mity są ponadczasowe, bo pokazują uczucia i zachowania ludzi, które nie uległy zmianie. Zmień słowo po słowie: mity są ponadczasowe na uniwersalizm mitów polega na….  pokazują na prezentują. nie uległy zmianie na odwieczne, archetypiczne.  Wyjdzie Ci wtedy, że Uniwersalizm mitów polega na prezentacji archetypicznych postaw i

Pamiętaj o znakach interpunkcynych

Znaki interpunkcyjne Jest ich dokładnie 10: kropka, przecinek, średnik, dwukropek, myślnik, zwany też pauzą, wielokropek, pytajnik, wykrzyknik, nawias i cudzysłów. A oto ich dokładnie sprecyzowane funkcje: Kropka, średnik, przecinek, myślnik oddzielają. Dwukropek zapowiada wyliczanie. Wielokropek mówi, że tekst został przerwany, zawieszony. Pytajnik wskazuje intonację zdania (zaznacza pytanie). Wykrzyknik niesie ładunek emocjonalny (rozkaz, okrzyk, gniew, przestrach). Cudzysłów znak cytowania. Nawias (dwa myślniki)  wyodrębnia w tekście inny, drugorzędny człon lub wprowadza dopowiedzenia, uzupełnienia tekstu głównego.

Jak używać wyrazów obcych?

Jak używać wyrazów obcych? Trudniejsza terminologia czyni pracę ambitniejszą. Dlatego, dla przypomnienia, załączamy mały słownik wyrazów obcych, które mogą się Wam przydać zarówno podczas pisania, jak i na egzaminach ustnych. Pamiętajcie: jeśli nie rozumiecie danego słowa, nie posługujcie się nim, ale też unikajcie nadmiaru obcej terminologii. A • Adekwatny – czyli taki, który akurat tu pasuje, zgodny, odpowiedni. Może to być adekwatne stwierdzenie, cytat, bo świetnie odpowiada, jest dostosowany do treści. Np.