LICEUM

Między literaturą a sztukami plastycznymi. Przedstaw twórczość literacką i plastyczną wybranych artystów.

Między literaturą a sztukami plastycznymi. Przedstaw twórczość literacką i plastyczną wybranych artystów. Inne możliwe sformułowania tematu Malarz piszący czy pisarz malujący – uzasadnij na podstawie twórczości wybranego artysty. Rola słowa i obrazu plastycznego w twórczej ekspresji znanych artystów. Omów na wybranych przykładach.   Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu Łączenie w twórczości jednego artysty różnych sposobów wypowiedzi – słownych i plastycznych Kolejność prezentowanych argumentów Zależy od Twojej własnej wizji prezentacji. Jeśli interesować Cię będzie rozwój wybranego przez

Świat prowincji w opowiadaniach Brunona Schulza i obrazach Marca Chagalla (porównaj wybrane dzieła).

Świat prowincji w opowiadaniach Brunona Schulza i obrazach Marca Chagalla (porównaj wybrane dzieła). Strategie wstępu Co to jest prowincja? Niewielka miejscowość oddalona od centrum kraju. (definicja ze Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka). Słowo pochodzi od łacińskiego provincia – posiadłość rzymska poza granicami Italii. Prowincja w tradycji literackiej – przedstawiana zazwyczaj jako nudna, szara, gnuśna i nijaka. Przykłady: Józef Ignacy Kraszewski, Wielki świat małego miasteczka Jan Lam, Wielki świat Capowic Bolesław

Poezja współczesna wobec tradycji sztuki barokowej

Poezja współczesna wobec tradycji sztuki barokowej. Omów na wybranych przykładach. Inne możliwe sformułowania tematu Poezja i sztuka baroku – jej odbicie w twórczości współczesnych artystów. Odwołaj się do wybranych przykładów. Analizując wybrane wiersze współczesnych polskich poetów, ukaż wpływ sztuki baroku na ich twórczość. Ramowy plan wypowiedzi Określenie problemu Filozofia i światopogląd: sceptycyzm, mistycyzm, zainteresowania eschatologiczne, refleksja nad przemijaniem. Kolejność prezentowanych argumentów Sztuki plastyczne architektura – odejście od kanonów klasycznych, upodobanie do

Różne sposoby funkcjonowania motywu winy i kary w literaturze.

Różne sposoby funkcjonowania motywu winy i kary w literaturze. Omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przykładów. Człowiek jest jedynym stworzeniem obciążonym winą. (John Steinbeck) Wszyscy jesteśmy wyjątkowymi wypadkami. Wszyscy chcemy odwołać się do czegoś! Każdy żąda dla siebie niewinności za wszelką cenę, nawet jeśli dlatego miałby oskarżyć rodzaj ludzki i niebo. (Albert Camus) Wiem, że nic mnie nie usprawiedliwia, ponieważ sama sobie stoję na przeszkodzie. (Wisława Szymborska) Strategie wstępu Czym jest wina i jak

Folklor jako inspiracja pisarzy w różnych epokach

Folklor jako inspiracja pisarzy w różnych epokach. Omów na wybranych przykładach. Strategie wstępu Co to jest folklor? To całokształt kultury określonego kręgu społecznego, przede wszystkim chłopstwa, różniący się w sposób zasadniczy od kultury reprezentowanej przez wykształcone warstwy społeczne (definicja ze Słownika terminów literackich).   Strategia rozwinięcia Folklor w literaturze staropolskiej – Jan Kochanowski, Pieśń świętojańska o sobótce. Ponieważ nie znamy utworów ludowych z epoki renesansu, trudno nam określić, na ile pieśni Panien wzorowane są

Rozmowy człowieka z Bogiem. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów literackich.

Rozmowy człowieka z Bogiem. Omów problem, odwołując się do wybranych utworów literackich. Z Tobą ja gadam, co królujesz w niebie, A razem gościsz w domku mego ducha. (Adam Mickiewicz – Rozmowa wieczorna) Strategie wstępu Jak można rozumieć rozmowy z Bogiem? Jako modlitwę (Ernest Bryll, Modlitwa dla Małgosi). Jako pytania stawiane Bogu (Wacław Oszajca, sądny dzień). Jako wiersze liryczne adresowane do Boga, np. hymny, psalmy (Jan Kochanowski, Czego chcesz od nas, Panie…). Jako

Literatura faktu. Dokonaj analizy i interpretacji tego zjawiska kulturowego XX wieku na wybranych przykładach.

Literatura faktu. Dokonaj analizy i interpretacji tego zjawiska kulturowego XX wieku na wybranych przykładach. …prawda jedynie wystarczy Nam, co za prawdą gonim, D o n K i c h o t o m, Przeciwko smokom, jadom, kulom, grotom!…  (Cyprian Kamil Norwid, Epos – nasza) Strategia wstępu Jakie utwory zaliczamy do literatury faktu, jaka jest ich geneza i cechy? Literatura faktu związana jest z dążeniami literatury okresu międzywojennego do autentyczności. (…) Z utworów

Bohaterowie literaccy różnych epok w poszukiwaniu szczęścia.

Bohaterowie literaccy różnych epok w poszukiwaniu szczęścia. Rozważ na wybranych przykładach. Szukamy szczęścia, my, Kaina plemię, Szukamy prawdy – to syzyfia praca! Prawda jak słońce spieszy ogrzać ziemię, Lecz ziemia z nami od niej się odwraca. (Andrzej Niemojewski, Elegia) Strategie wstępu Szczęście jako wartość, cel bohaterów literackich – los, fortuna, dola, zwłaszcza pomyślny los, pomyślność, powodzenie; zrządzenie losu sprawiające, że komuś się szczęści, powodzi. (Słownik języka polskiego) Szczęśliwi i nieszczęśliwi bohaterowie literaccy

Motywy biblijne jako tematy literatury i sztuki

Motywy biblijne jako tematy literatury i sztuki. Omów metody wykorzystania topiki biblijnej na podstawie wybranych dzieł z różnych epok i dziedzin sztuki. Inne możliwe sformułowania tematu: Antyk i Biblia. Ich wpływ na kształtowanie się kultury europejskiej. Rola Biblii w sztuce i kulturze poszczególnych epok. Wskaż podobieństwa i różnice pomiędzy epokami. W jaki sposób współczesna kinematografia nawiązuje do tekstów biblijnych? Odpowiedz, powołując się na kilka wybranych przykładów dzieł filmowych.   Strategie wstępu Wariant 1 Prezentację możesz rozpocząć od

Rozważ problem obecności archetypów i toposów w komiksie i funkcje, jakie w tym gatunku pełnią wspomniane elementy.

Rozważ problem obecności archetypów i toposów w komiksie i funkcje, jakie w tym gatunku pełnią wspomniane elementy. Odwołaj się do odpowiednich przykładów. Strategie wstępu Co to jest komiks? To typ publikacji rozrywkowej, historyjka obrazkowa (definicja słownikowa). Czym się charakteryzuje? Obrazki opatrzone są tekstem, stanowi on dialog, niekiedy krótki komentarz, najczęściej o charakterze sensacyjnym. Jakie pełni funkcje? Rozrywkowe, ale i dydaktyczne, czasem satyryczne, demaskatorskie.   Strategie rozwinięcia Przykłady i podział komiksów – Tytus, Romek i A’Tomek, Batman, Spiderman, Dragon

Stereotypy kobiecości w literaturze dwóch różnych, odległych czasowo epok.

Stereotypy kobiecości w literaturze dwóch różnych, odległych czasowo epok. Rozważ problem na wybranych przykładach. Strategie wstępu Co to jest stereotyp kobiecości? (jak rozumieć to pojęcie?) Funkcjonujący w świadomości społecznej skrótowy, uproszczony i zabarwiony wartościująco obraz rzeczywistości odnoszący się do kobiet, utrwalony jednak przez tradycję i nieulegający zmianom; szablon (definicja słownikowa). Po co są stereotypy? Stereotypy pozwalają ocenić i zrozumieć otaczającą nas rzeczywistość. Pokazują zmiany, jakie zaszły w świecie lub ich brak. Prezentują dobre i złe cechy

Porównaj różne ujęcia motywu wesela w literaturze i ich funkcje, odwołując się do wybranych utworów.

Porównaj różne ujęcia motywu wesela w literaturze i ich funkcje, odwołując się do wybranych utworów. Strategie wstępu Co to jest wesele? – przyjęcie z okazji czyjegoś ślubu i z nim związane zwyczaje, np. swatów, sprosin, przenosin, oczepin, poprawin. Długotrwała tradycja uroczystości weselnych i ich liczne obrazy w literaturze: w czasach prasłowiańskich znano gody weselne, opisane są liczne wesela monarchów, np. Bolesława Krzywoustego, Stefana Batorego z Anną Jagiellonką (Gołębiowski Lud polski). W literaturze od Szymonowica z XVII w. – Kołacze do

Poeta „syn tysiącleci”, czy „dziecię wieku”? Przedstaw różne rozstrzygnięcia tego dylematu w poezji XIX i XX wieku.

Poeta „syn tysiącleci”, czy „dziecię wieku”? Przedstaw różne rozstrzygnięcia tego dylematu w poezji XIX i XX wieku. Strategie wstępu Istotna rola poety w życiu narodu i różne jego wizerunki w XIX i XX w.: na przestrzeni wieków poeci pełnili role: „kochania wieku swego”, „poety serca”, „poety ruin i grobów”, „smutnego szatana”, „ poety trzech pokoleń”, „poety apokalipsy spełnionej”. Podobnie poeci XIX i XX wieku: Mickiewicz – wieszcz, piewca „małej ojczyzny”, Tetmajer – reprezentant cyganerii, Baczyński – obrońca ojczyzny, Miłosz

Utopie i antyutopie w literaturze – sposoby kreowania i ich funkcje.

Utopie i antyutopie w literaturze – sposoby kreowania i ich funkcje. Omów na wybranych przykładach. Strategie wstępu Wyjaśnienie pojęć: utopia i antyutopia. Gdzie szukać takich rzeczywistości? – miejsce stworzone w wyobraźni, państwo idealne (definicja słownikowa). „Każda epoka tęskni za jakimś piękniejszym światem” – wyraził się Huizinga w Jesieni średniowiecza (ludzkie tęsknoty do sacrum i przebywanie w profanum). Strategie rozwinięcia Literackie przykłady utopii i antyutopii w różnych epokach: utopie – Don Kichot Cervantesa, Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki Krasickiego, Utopia Szymborskiej, antyutopie –

Wpływ miasta na psychikę bohatera.

Wpływ miasta na psychikę bohatera. Rozważ problem na wybranych przykładach literackich. Strategie wstępu Miasto i jego rola dawniej i dziś (np. miasto-państwo) – w baśniach bohater pozytywny porzuca swoją rodzinną wioskę i wyrusza do miasta, gdzie czeka go lepsza przyszłość, np. tron królewski, podobnie mitologicznemu Edypowi miasto przyniosło koronę. U Kochanowskiego (Pieśń świętojańska o sobótce) miasto – źródło zagrożeń, podobnie u Rousseau (Nowa Heloiza), także u Balzaka (Ojciec Goriot). Z czasem nastąpiła świadoma migracja do miasta – po naukę

Różne ujęcia literackie motywu tańca i jego funkcje

Różne ujęcia literackie motywu tańca i jego funkcje. Rozważ zagadnienie, odwołując się do przykładów utworów kilku wybranych epok literackich. Strategie wstępu Wyjaśnienie pojęcia i jego rytualny, sakralny charakter. Psalmista w Biblii mówi: „Chwalcie Boga śpiewem i tańcem”. Strategie rozwinięcia Taniec – częsty motyw w literaturze i sztuce o bardzo długiej tradycji (od czasów Biblii do współczesności). Pieśń świętojańska o sobótce Kochanowskiego, Dziady, Pan Tadeusz Mickiewicza, Wesele Wyspiańskiego, Tango Mrożka. Bogactwo symboliki motywu tańca. Funkcje tego motywu – sakralna

Różne ujęcia literackie rewolucji oraz ich funkcje.

Różne ujęcia literackie rewolucji oraz ich funkcje. Omów zagadnienie, odwołując się do przykładów wybranych utworów. Strategie wstępu Co to jest rewolucja? – przewrót w życiu społeczeństwa (definicja słownikowa). Strategie rozwinięcia Przykłady różnych rewolucji i ich obrazy literackie. Nędznicy, Nie-Boska komedia, Przedwiośnie, Szewcy, Na śmierć rewolucjonisty. Odmienne ujęcia literackie rewolucji i różne funkcje przedstawień tego zjawiska. Nie-Boska komedia – ujęcie symboliczne. Funkcja – oddanie nastroju, podkreślenie uniwersalizmu zjawiska. Przedwiośnie – ujęcie realistyczno-historyczne. Funkcje –

Wielkie karty naszej historii utrwalone w różnych formach zapisu literackiego (np. kronika, epos, pieśń patriotyczna itp.)

Wielkie karty naszej historii utrwalone w różnych formach zapisu literackiego (np. kronika, epos, pieśń patriotyczna itp.). Zaprezentuj na wybranych przykładach. A gdy ty wołasz DZIEJÓW KSIĘGO, ROZEWRZEJ KARTY NAD NARODEM. NARODZIE, WRÓŻĘ: ZMARTWYCHWSTANIESZ, Choć stoją jeszcze, choć czekają czekają: kiedy brzmieć przestaniesz i ton ostatni Twój zawarczy… (Stanisław Wyspiański, Wyzwolenie) Strategie wstępu Historia narodu i jej znaczenie dla człowieka – ciąg dziejów narodu osadzonych w czasie. Ich przebieg uzależnia się od świadomego działania człowieka, przypadku,

Rozważ, czy polski dramat współczesny stworzył swojego bohatera.

Rozważ, czy polski dramat współczesny stworzył swojego bohatera. Strategie wstępu Kto stworzył polski dramat współczesny? Prekursorzy: Witkiewicz: Szewcy, W małym dworku, Witold Gombrowicz: Iwona, księżniczka Burgunda. Przedstawiciele: Sławomir Mrożek, Tadeusz Różewicz,  Ernest Bryll, Agnieszka Osiecka. Wybrani bohaterowie innych epok i ich najbardziej typowe cechy. Kordian (Kordian Juliusza Słowackiego) – romantyzm – bohater chory na chorobę wieku – reneizm. Aniela Dulska (Moralność pani Dulskiej Gabrieli Zapolskiej) – Młoda Polska – bohaterka reprezentująca środowisko

Różnorodne ujęcia motywu pożegnania w literaturze i sztuce

Różnorodne ujęcia motywu pożegnania w literaturze i sztuce. Przedstaw na wybranych przykładach. Strategie wstępu Najczęściej występujące w literaturze stereotypy pożegnania; przyczyny: śmierć, wyjazd lub rozstanie. Elementy nieodzowne: On, Ona, nastrojowy kontekst. Strategie rozwinięcia Długa tradycja motywu pożegnania w literaturze i innych tekstach kultury starożytność – pożegnanie Hektora z Andromachą (Iliada Homera); średniowiecze – pożegnanie hrabiego Rolanda z Bogiem (Pieśń o Rolandzie); dwudziestolecie międzywojenne – Frederic Henry – pożegnanie z okrutnym czasem wojny (Pożegnanie z bronią Hemingwaya). Rozmaite ujęcia motywu pożegnania