Breaking news
  • No posts where found

Matura ustna

Poemat dygresyjny

Podobnie jak powieść poetycka jest gatunkiem ukształtowanym przez epokę romantyzmu. Za jego twórcę uważa się George’a Byrona, autora dwóch tego rodzaju poematów – ,Wędrówek Childe Harolda i Don Juana. Nie należy przy tym zapominać, że chociaż to Byron stworzył pierwowzór tego gatunku literackiego, duży wpływ na powstanie poematu dygresyjnego miały również powieści angielskiego pisarza Laurence’a Sterne’a, takie jak Podróż sentymentalna i Tristram Shandy. Na nich częściowo wzorował się Byron, tworząc

Najważniejsze terminy społeczno-polityczne do matury

Reformacja Wielki nurt przemian w chrześcijaństwie będący swoistym ukoronowaniem średniowiecznych prób reformy Kościoła. W tym wypadku nie chodziło już jednak o reformę w ramach istniejącej instytucji, lecz raczej o stworzenie nowych, alternatywnych wobec tradycyjnego rozumienia wiary i organizacji kościelnej. Wyrosłe ze sprzeciwu wobec średniowiecznych patologii życia kościelnego (symonia, nepotyzm, handel odpustami, bogactwo kleru itp.) ruchy odnowy zyskały szybko wymiar totalny i stały się ­relig­iami popularnymi w całej Europie (a potem także w USA) aż do dziś. Nurt reformacyjny zapoczątkowany został

Jakie terminy z zakresu poetyki mogą się przydać na maturze?

Pieśń Jeden z najważniejszych gatunków poetyckich – wywodzący się z antyku (Carmina Horacego). To dość swobodny pod względem formalnym utwór pisany stylem średnim, w antyku naprawdę, a w czasach nowożytnych z reguły tylko teoretycznie przeznaczony do śpiewania. W renesansie gatunek robi wielką karierę – w Polsce za sprawą Jana Kochanowskiego i jego dwóch zbiorów Pieśni – wzorowanych poniekąd na zbiorach Horacjańskich. W literaturze polskiej pieśń staje się od tego momentu gatunkiem raczej klasycystycznym, nawiązującym w mniej lub bardziej zawoalowany sposób

Wyjaśnij pojęcia postmodernizm, surrealizm, egzystencjalizm

Wyjaśnij pojęcia postmodernizm, surrealizm, egzystencjalizm. Postmodernizm – to ruch intelektualny i artystyczny, który rozwijał się od lat sześćdziesiątych XX w. Główne wyznaczniki tego nurtu to: swobodne przekraczanie granic między formami sztuki elitarnej i popularnej, podejmowanie gry ze schematami kultury masowej (kiczem i komunałem – doskonałym przykładem może tu być twórczość amerykańskiego plastyka Andy Warhola, który tematem swoich dzieł czynił np. butelkę po coca-coli albo postać kaczora Donalda), odrzucenie wymogu oryginalności,

Wyjaśnij pojęcie – kultura języka. Funkcja neologizmów w doskonaleniu języka.

Wyjaśnij pojęcie – kultura języka. Funkcja neologizmów w doskonaleniu języka. Terminem kultura języka określa się działalność zmierzającą do udoskonalenia języka i rozwinięcia umiejętności posługiwania się nim w sposób poprawny i sprawny. Jednym ze sposobów doskonalenia języka jest wzbogacanie swoich wypowiedzi neologizmami. Neologizmem jest każdy nowo utworzony wyraz, którego funkcja polega na oznaczeniu nowego przedmiotu lub pojęcia. Neologizmy dzielimy na obiegowe i artystyczne. Do pierwszej (neologizmy obiegowe) grupy zaliczamy: neologizmy słowotwórcze (utworzone

Podaj cechy oktawy, strofy stanisławowskiej, strofy safickiej.

Podaj cechy oktawy, strofy stanisławowskiej, strofy safickiej. Oktawa to strofa składająca się z ośmiu wersów 11-zgłoskowych o układzie rymów abababcc. Wywodzi się z włoskiej poezji ludowej, skąd w okresie renesansu została przeniesiona do wierszowanych gatunków epickich. Zastosowana m.in. w Jerozolimie wyzwolonej Torquato Tassa (1581), której przekład P. Kochanowskiego (1618) wprowadził oktawę do poezji polskiej. Występowała w poematach epickich baroku (S. H. Lubomirski – Tobiasz wyzwolony) i oświecenia (I. Krasicki – Myszeida, Monachomachia). Najdoskonalszą

Na czym polegają stałe związki frazeologiczne?

Na czym polegają stałe związki frazeologiczne? Podaj typy takich związków wywodzących się z mitologii i Biblii. Stałe związki frazeologiczne (tzw. frazeologizmy) polegają na tym, że wchodzące w ich skład wyrazy są niewymienne, bo wyrażenie straci sens. Całość ma znaczenie przenośne. Frazeologizmy zadomowione w potocznym języku bardzo go ubarwiają i ożywiają. Prawdziwą ich kopalnię stanowi mitologia i Biblia. Frazeologizmy wywodzące się z mitologii to np.: „nić Ariadny” – nić przewodnia, wskazówka,

Elementy składniowe zdania pojedynczego

Elementy składniowe zdania pojedynczego. Zdanie pojedyncze to wypowiedzenie z jednym orzeczeniem, wyrażonym osobową formą czasownika. Andrzej je obiad. Jola jest piękną kobietą. W pierwszym zdaniu występuje orzeczenie czasownikowe (czasownik w konkretnej formie fleksyjnej), w drugim orzeczenie imienne, czyli dwuelementowe, na które składają się: łącznik i orzecznik. Łącznikiem nazywa się formę osobową jednego z czasowników: być, stać się, zostać, a orzecznikiem słowo, które tworzy z nim całość logiczną i gramatyczną. Może to być rzeczownik, przymiotnik, imiesłów przymiotnikowy, zaimek, liczebnik.

Czym jest stylizacja językowa. Podaj przykłady.

http://aleklasa.pl/matura/matura-ustna-matura/stylizacja-jezykowaCzym jest stylizacja językowa. Podaj przykłady. Stylizacja polega na celowym wprowadzeniu do wypowiedzi istotnych elementów właściwych innemu stylowi. Wzorce mogą pochodzić z historii, języka określonych grup, środowisk, maniery literackiej, gatunku, a nawet z konkretnego utworu. Jest to zabieg świadomy, podejmowany dla osiągnięcia zamierzonego efektu artystycznego, obejmuje zwykle wszystkie warstwy języka. Oczywiste, że w powieści historycznej musi dojść do archaizacji, czyli wprowadzenia dawnych form gramatycznych, nieużywanego dzisiaj słownictwa, niegdysiejszej składni oraz innych elementów stanowiących o specyfice

Rola tytułu i motta w utworze literackim – mów na przykładach

Rola tytułu i motta w utworze literackim – mów na przykładach. Tytuł ontakt czytelnika z utworem zaczyna się zazwyczaj od poznania tytułu – jest on jakby wizytówką dzieła, wprowadza w jego treść, pomaga w interpretacji. Ważność tego elementu sprawia, że pisarzom zdarza się zmieniać tytuły, które pierwotnie nadawali utworom: Nad Niemnem pierwotnie miało nosić tytuł Mezalians, Nie-Boską komedię Krasiński zatytułował najpierw Mąż, a Początek Szczypiorskiego ukazał się na rynku niemieckim jako powieść Piękna pani Seidenman. Te

Narrator w prozie

Zastanów się, kim jest i jakie funkcje pełni narrator w prozie Tomasz Mann, Wybraniec [Dzwony] dzwonią i z wyżyn, i z niziny, z siedmiu przeświętych miejsc pielgrzymek, ze wszystkich kościołów parafialnych siedmiu diecezji na brzegach obu zakrętów Tybru. (…) Kto bije w dzwony? Nie dzwonnicy. Ci wylegli na ulicę, jak cały naród, na owo ogromne dzwonienie. Przekonajcie się: dzwonnice są puste. Sznury zwisają luźno, a przecie dzwony się kołyszą, grzmią ich serca. Rzekłożby się, że nikt nie

Wymień kryteria poprawności językowej i omów jedno z nich.

Wymień kryteria poprawności językowej i omów jedno z nich. Rozpocznę… od próby zdefiniowania poprawności językowej. Wypowiedź jest poprawna, jeżeli nie zawiera żadnych błędów słownikowych i gramatycznych, a poza tym spełnia wszystkie swoje podstawowe funkcje (jest zrozumiała dla odbiorcy, sensowna, precyzyjna, jednoznaczna). Oprócz tego przy ocenie poprawności językowej wypowiedzi stosowane są następujące kryteria: kryterium zwyczaju społecznego (tzw. kryterium uzualne – od łac. uzus – zwyczaj); kryterium zgodności z systemem językowym; kryterium narodowe; kryterium przydatności funkcjonalnej; kryterium

Perswazja w reklamie

Psychologia dostarcza twórcom reklam wielu wskazówek, jak najprecyzyjniej wpłynąć na postawy konsumenta. Przyjrzyjmy się kilku strategiom, które zostały wykorzystane w filmach reklamowych, goszczących już na naszych ekranach. Strategie wykorzystujące postać bohatera reklamy Zazwyczaj jako nadawcy przekazu (czyli główni bohaterowie reklamówki) występują osoby wiarygodne, atrakcyjne, a niekiedy sami konsumenci. Z badań przeprowadzonych w latach 90. wynika, że nadawca komunikatu uruchamia potrzebę identyfikacji u odbiorcy i w ten sposób zwiększa się efektywność perswazji. Identyfikacja może być oparta na

Przedstaw funkcje tekstu

Funkcja informatywna – np. ogłoszenia, encyklopedie, pisma urzędowe…: służy świadomemu, często intelektualnemu przekazywaniu przez nadawcę informacji o świecie – wiedzy i przypuszczeń na temat przedmiotów, osób, zjawisk; odbiorca skupia się na treści, której podporządkowana jest forma wypowiedzi; przeważają równoważniki zdań lub zdania oznajmujące; występuje dużo zaimków względnych, spójników, powtórzeń; brak słownictwa nacechowanego emocjonalnie, wyrazów podniosłych, żartobliwych, brak poetyckich przenośni, porównań itp. Uwaga! Obowiązują dwie zasady: Należy mówić (pisać) tyle i tak, ile i jak

Jakie znasz sposoby upowszechniania dzieł plastycznych (aukcja, wystawa, wernisaż, biennale).

Jakie znasz sposoby upowszechniania dzieł plastycznych (aukcja, wystawa, wernisaż, biennale). Dzieła sztuki, jakimi są obrazy, rzeźby, stara broń, monety, porcelana, srebra, meble, można podziwiać w oryginale w muzeach, poznać poprzez reprodukcje i zdjęcia w albumach, a nawet zakupić. Tę ostatnią możliwość daje aukcja dzieł sztuki, czyli sprzedaż podczas publicznej licytacji. Właścicielem staje się ten, kto deklaruje najwyższą zapłatę, przyjętą uderzeniem młotka przez prowadzącego aukcję. Na szczęście dla mniej zasobnych odbiorców sztuki pozostają wystawy, czyli organizowane

Omów pojęcie subkultury i jej funkcjonowanie w społeczeństwie

 Omów pojęcie subkultury i jej funkcjonowanie w społeczeństwie. Przedrostek „SUB-” we wszystkich złożeniach znaczy tyle, co niższy, gorszy, wtórny. „Subkultura”, w ściśle etymologicznym znaczeniu tego słowa, oznaczałaby więc niższą, wtórną w stosunku do obowiązującej w danym społeczeństwie odmianę kultury. Początkowo tak właśnie pojmowano to pojęcie i wiązano je wyłącznie z zachowaniami grup znajdujących się na granicy patologii społecznej. Subkulturą w tym znaczeniu byłyby agresywne zachowania kibiców piłkarskich („szalikowców”) lub bijatyki skinheadów.

Na podstawie znanych Ci przykładów pokaż, jak korespondują ze sobą różne dziedziny sztuki.

Sztuka jest lunetą, przez którą artysta tropi gwiazdy na firmamencie swego ducha: a czy luneta składa się ze słów, z tonów czy z kolorów, to jest mniej ważne niż owe gwiazdy (Jacek Woźniakowski). Na podstawie znanych Ci przykładów pokaż, jak korespondują ze sobą różne dziedziny sztuki. LITERATURA A PLASTYKA Wspólne tematy: powstanie listopadowe w powieściach Józefa Ignacego Kraszewskiego (Dziecię Starego Miasta) i obrazach Artura Grottgera (cykl Warszawa); mit o Ikarze – inspiracja dla malarza Pietera Bruegla

Jakie funkcje pełnią najczęściej spotykane środki stylistyczne?

Metafory czy apostrofy pojawiają się nie tylko w poezji – w prozie także. Dlatego należy umieć je znaleźć i odczytać niezależnie od tego, czy zamierza się wybrać na maturze pisemnej analizę wiersza, czy też nie. Pamiętaj przy tym, że funkcja środka stylistycznego zależy od kontekstu, czyli konkretnego tekstu, w którym się on pojawia.   Środki językowe wpływające na brzmienie tekstu – dotyczą przede wszystkim poezji. Fonetyczne środki stylistyczne. Dają wrażenie muzyczności, śpiewności, a także pomagają budować

Zróżnicowanie polszczyzny

Na czym polega społeczne i terytorialne zróżnicowanie polszczyzny? Co to jest dialekt i gwara ludowa oraz środowiskowa i zawodowa? Dialekt ludowy i gwara ludowa Dialekt jest to język jakiegoś regionu, podrzędny w stosunku do języka ogólnego. Nauka o poszczególnych dialektach to dialektologia (gr. dialektos – gwara, logos – słowo, nauka). To dzięki dialektom właśnie mogło dojść do ukształtowania takiego języka ogólnonarodowego, jakim posługujemy się dziś. Wyróżniamy dialekty: Małopolski, który obejmuje gwary: podhalańską, krakowską, kielecką, sandomierską, rzeszowską

Językowy savoir-vivre

Na czym polega językowy savoir-vivre, czyli zna sposoby zwracania się do innych, zasady grzeczności np. w dyskusji, korespondencji. Znajomość zasad posługiwania się językiem jest bardzo ważna. Swoją wypowiedź musimy dostosować do sytuacji (oficjalnej – takiej jak wizyta lekarska, składanie zeznań w sądzie, rozmowa z dostojnikiem kościelnym czy nieoficjalnej – noc w klubie, rozmowa z koleżanką, kłótnia z kolegą) oraz do odbiorcy (tu z kolei bierzemy pod uwagę stopień zażyłości z