MATURA

Król Edyp na maturze

Jakie tematy z Króla Edypa są prawdopodobne? Na podstawie przytoczonego fragmentu tragedii oraz znajomości całego dzieła wyjaśnij, na czym polegał tragizm Edypa. Porównaj go z inną, wybraną przez siebie postacią tragiczną. Wyjaśnij, na czym polega ironia tragiczna. Omów ukształtowanie postaci króla Edypa, odwołując się do przytoczonego fragmentu dzieła Sofoklesa i wiedzy o lekturze. Jaką prawdę o losie ludzkim i o człowieku głosi Sofokles w przytoczonym fragmencie tragedii i w całym utworze? Jaką rolę w życiu ludzkim odgrywa Fatum, los? Edyp jako władca.

Lalka na maturze

W jaki sposób Bolesław Prus kreśli obraz miasta (Warszawy lub Paryża) drugiej połowy XIX wieku na podstawie lektury podanego fragmentu „Lalki” i znajomości utworu. Fragment Paryż pomimo pozornego chaosu ma plan, ma logikę, chociaż budowało go przez kilkanaście wieków miliony ludzi nie wiedzących o sobie i bynajmniej nie myślących o logice i stylu. Paryż posiada to, co można nazwać kręgosłupem, osią krystalizacji miasta. Lasek Vincennes leży w stronie południowo-wschodniej, a

Szymborska na maturze

Jakie mogą być tematy? Przede wszystkim: interpretacja utworu. Jeśli ze szczególnym ukierunkowaniem – to już zależnie od wiersza, ale na przykład: Jak portretuje tytułową nienawiść w swoim wierszu Wisława Szymborska? Jaką rolę w tym portretowaniu odgrywa ironia? Czym jest potęga myślenia w świetle utworu Szymborskiej pt. Pornografia? Definicja poezji i jej roli we współczesnym świecie, jaką zawarła noblistka w przytoczonych utworach. Człowiek zanurzony w historii swoich czasów – jak temat

Staff na maturze

Jakie mogą być tematy? Jaką koncepcję człowieka i jego mocy znajdujesz w wierszu pt. Kowal? W nurt jakich wypowiedzi literackich wpisuje się poeta? Odpowiedz, interpretując utwór i odwołując się do wiedzy z historii literatury. Scharakteryzuj bohatera lirycznego w wierszu pt. Sonet szalony. W jakiej grupie literackich postaci go umieścisz? Przedstaw portret szatana nakreślony w wierszu Deszcz jesienny. Jak współgra z założeniami epoki? Porównaj z wybranym przez siebie portretem z innego

Czesław Miłosz na maturze

Miłosz jako noblista i współczesny poeta klasyk jest twórcą zawsze bardzo prawdopodobnym na maturze. Miłosz zajmuje niekwestionowaną pozycję wieszcza naszych czasów – wraz z Wisławą Szymborską i Zbigniewem Herbertem stanowią współczesny panteon, czyli najwybitniejszą trójcę polskiej poezji współczesnej. Zawsze o Miłoszu pisz: Był prawdziwym świadkiem epoki – jego portret wieku XX zapisany w poezji jest bardzo ważny dla młodszych pokoleń. Mamy do czynienia z autorytetem moralnym, piewcą wysokiej etyki –

Wyrazy neutralne i nacechowane uczuciowo

Wyrazy neutralne i nacechowane uczuciowo Wyraz wyrazowi nierówny! Możesz powiedzieć: nauczyciel, a możesz: belfer, możesz powiedzieć dama albo babiszon. W tekście mogą Cię zapytać: który z tych wyrazów jest neutralny, a który nacechowany ujemnie? Swoje uczucia i oceny możesz wyrażać nie tylko informując o nich, beznamiętnie je opisując, ale również dając upust przejawom tych uczuć poprzez: odpowiednią intonację, operowanie akcentem, użycie wykrzyknień, odpowiedni dobór słownictwa, zastosowanie elipsy (pominięcie jakiegoś składnika w zdaniu), inwersji (zastosowanie szyku przestawnego), apostrofy (zdanie

Błędy językowe

Błędem językowym jest odstępstwo od obecnie obowiązującej normy językowej, czyli taka zmiana, która jest nieuzasadniona: nie poprawia porozumienia, nie wyraża nowych treści, jest sprzeczna z dotychczasowymi przyzwyczajeniami. Wątpliwości rozwiewają najnowsze, najbardziej aktualne wydania słowników języka polskiego).   Rozróżniamy błędy językowe: Błędy wewnętrznojęzykowe: błędy leksykalne: słownikowe (wyrazowe), frazeologiczne, słowotwórcze; błędy fonetyczne; stylistyczne; błędy gramatyczne: fleksyjne, składniowe. błędy zewnątrzjęzykowe (błędy zapisu): ortograficzne, interpunkcyjne. Błędy zewnątrzjęzykowe  Błędy ortograficzne używanie niewłaściwych liter i połączeń literowych w zapisie

Terminy związane z badaniem tekstu

Terminy związane z badaniem tekstu Powtórz wszystkie przed testem! Często pytanie dotyczy jakiegoś terminu i tylko jego znajomość gwarantuje prawidłową odpowiedź. Autor – twórca utworu, z którym mamy do czynienia. Wcale nie musi być narratorem, nie musi też pojawiać się w tekście, choć oczywiście, może. To po prostu ten, kto napisał tekst. Akcja – inaczej fabuła. Ciąg zdarzeń w utworze, np. w powieści albo w dramacie. Akcja jest jednym z typowych dla epiki i dramatu (a nie dla liryki)

Iliada na maturze

Matura pisemna Zwróć uwagę na rozstanie Hektora z Andromachą Może zostać przytoczona cała scena lub jej część. Dotyczy nośnego toposu literackiego – rozstania wojownika z ukochaną – bo wzywa go ojczyzna, wojna lub inna idea. Narzuca się zestawienie z Konradem Wallenrodem Adama Mickiewicza, nowelą Gloria victis, powieścią Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej, losami Kolumbów, a nawet Ludźmi bezdomnymi Stefana Żeromskiego. Gdyby temat był analogicznie zbudowany do znanego już nam o literackich

Podmiot liryczny

Kim jest podmiot liryczny? jest najważniejszym elementem konstrukcji wiersza, wcale nie musi być tożsamy z poetą, zawsze coś mówi – opowiada, opisuje, wyznaje, pyta, itd. To ten ktoś, kto mówi w wierszu. Głos mówiący, „ja” liryczne utworu, nadawca monologu lirycznego. Ważne! Nie pomylić go z autorem! Jeśli słowa utworu płyną z ust kozy – to koza jest podmiotem lirycznym. Jeśli swoje żale wylewa gruszka przed zanurzeniem w occie – to gruszka jest podmiotem lirycznym.

Odyseja na maturze

Zwróć uwagę na: Wizytę Odyseusza w krainie śmierci – to często przytaczany fragment. Ważne jest spotkanie z matką, z którą rozmawia, ale nie może jej objąć, dialog z Achillesem, który powiada, że wolałby być najlichszym z ludzi, ale żyć… Takie fragmenty i wizja pośmiertnej krainy może być zestawiona z fragmentami Piekła z Boskiej komedii Dantego. W takim przypadku nie zapomnij, że oba dzieła i obu autorów różni podstawowa sprawa –