Czas i miejsce akcji Alchemika

Ponieważ Alchemik ma cechy paraboli (czyli przypowieści), dokładne umiejscowienie akcji
w czasie i przestrzeni nie jest konieczne dla zrozumienia sensu utworu. Można jednak powiedzieć, że akcja toczy się w Andaluzji, później w Afryce (od Maroka do Egiptu) i trwa przez około dwa lata.

Co to znaczy, że Alchemik jest powieścią kultową?
Alchemik zyskał miano powieści kultowej ze względu na swą uniwersalną wymowę i ogromną sławę, jaką zyskał już w niedługi czas po ukazaniu się. Powieść kultowa
to taka, którą współczesny człowiek powinien znać, rozumieć. Taka, która stanowi źródło wielu odwołań w dyskusjach filozoficznych i kulturalnych, w innych dziełach, nie tylko literackich.

Jakie etapy wędrówki przebywa Santiago? Jak określa je autor?

  • Sen w ruinach starego kościoła, wróżba cyganki, spotkanie z królem Salem.
    Znaki
  • Korzystne sprzedanie stada owiec przyjacielowi, który zawsze marzył o tym, aby zostać pasterzem.
    Szczęście początkującego
  • Konieczność zmierzenia się z własną mocą i wiarą – przemienienie się w wiatr.
    Próba zdobywcy
  • Znalezienie skarbu, który ukryty był nie u stóp piramid, ale w ruinach starego kościoła w Andaluzji
    Odkrycie Własnej Legendy

Kto tak jak młodzieniec podąża śladem Własnej Legendy? Poszukaj wśród bohaterów lektur, filmów i postaci rzeczywistych.

  • Odyseusz – mimo przeciwności losu chce powrócić do ukochanej Itaki. Przez wszystkie próby przechodzi zwycięsko, choć często jest bardzo boleśnie doświadczany. Nie traci wiary w sens tego, co robi, nie rezygnuje z marzenia.
  • Frodo Baggins – bohater książki i filmu Władca Pierścieni. Niewielki, skromny hobbit, przed którym los postawił bardzo trudne zadanie. To właśnie on ma szansę ocalić Śródziemie przed zniszczeniem. Konsekwentnie i z uporem idzie szlakiem swej Własnej Legendy. I ostatecznie osiąga sukces.

A wśród postaci rzeczywistych:

Papież Jan Paweł II – z pewnością nigdy nie marzył o sukcesie i sławie, jaką zdobył. Jego powołaniem było i nadal jest nauczanie ludzi wiary chrześcijańskiej, duchowe przewodnictwo. Został wybrany papieżem i od wielu lat doskonale wywiązuje się z tego zadania. Nie zraża się niepowodzeniami (choroba, zamach), nieustannie stawia przed sobą kolejne zadania. Idzie szlakiem Własnej Legendy.

Jurek Owsiak – postanowił zrobić coś dla chorych dzieciaków i wciągnąć młodzież w wielką akcję. Założył Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, w składzie której zagrały najróżniejsze zespoły, głównie rockowe. Już od kilkunastu lat prowadzi wielką akcję, która zawsze cieszy się ogromnym zainteresowaniem
i poparciem wszystkich Polaków. To, co sobie postanowił przed wielu laty, niektórym wydawało się niedorzecznym pomysłem, zbyt śmiałą ideą.
On jednak udowodnił, że zrealizuje swój pomysł.

Marek Kamiński i Jasiek Mela – słynny podróżnik, polarnik, i kilkunastoletni niepełnosprawny chłopiec. Śmiałe wyprawy Marka Kamińskiego zdumiewały już od wielu lat ludzi na całym świecie. Od niedawna
w wyprawach na biegun towarzyszy mu niepełnosprawny nastolatek. Obaj w ten sposób realizują Własną Legendę.

Przykazania Paula Coelho – spróbuj je sformułować.

  • Nigdy się nie poddawaj – przeciwności losu są jedynie próbą.
  • Nigdy nie rezygnuj z własnych marzeń – tylko tak osiągniesz szczęście.
  • Uważnie obserwuj świat – ma on Ci wiele do powiedzenia.
  • Nigdy nie jest za późno na zmianę swojego życia.
  • Ufaj znakom – naucz się je odczytywać.
  • Ludzie mają różne marzenia, pragnienia – każdy musi starać się je sam realizować.

Słownik Alchemika

Znaki – mogą być bardzo różne – znakiem jest mocne uderzenie serca w chwili strachu, dziwny sen, wewnętrzny głos, jaki czasem człowiek słyszy. Znakiem może też być znajomość z jakimś człowiekiem, usłyszana wiadomość. Znaki pojawiają się na drodze tego, kto zdecydował się spełnić swoje najskrytsze pragnienie i powędrować śladem Własnej Legendy. Znakiem dla Santiago był sen w starym kościele, skarabeusz napotkany w pobliżu piramid.

Dusza Wszechświata – to prawda o wszechświecie, ogólnie pojęte życie ze wszystkimi jego przejawami.
Język Wszechświata – to sposób, w jaki świat porozumiewa się z człowiekiem. Jest to język uniwersalny dla ludzi i zwierząt, opiera się na umiejętności obserwacji innych stworzeń i otoczenia, własnej intuicji. Jest to język znaków, emocji, przeczuć. Zrozumienie Języka Wszechświata objawiającego się trudnymi do zauważenia znakami jest podstawą dla tego, kto chce podążać śladem Własnej Legendy. Językiem Wszechświata jest niespokojne zachowanie zwierzęcia wyczuwającego niebezpieczeństwo, którego człowiek jeszcze nie zauważył. W trakcie podróży Santiago uczył się Języka Wszechświata – dostrzegł go w locie jastrzębi i zrozumiał jako zapowiedź ataku na oazę, uczył się także języka pustyni oraz języka własnego serca.

Własna Legenda – to najskrytsze i jednocześnie najsilniejsze pragnienie człowieka – takie pragnienie, jakie często miewają dzieci, marząc o zostaniu wielkim podróżnikiem czy treserem zwierząt. Każdy człowiek może spełnić Własną Legendę. Ale nie wszyscy potrafią zdobyć się na odwagę i pójść jej śladem. Większość ludzi nie wyrusza śladem Własnej Legendy, rezygnując ze swoich pragnień, nie wierząc w możliwość ich spełnienia.

Szczęście Początkującego, Próba Zdobywcy – nieodłączne etapy podróży kogoś, kto zdecydował się podążać śladem Własnej Legendy. Na początku drogi spotyka go szczęście – to znak, że wszechświat sprzyja podróżującemu. W przypadku Santiago był to moment, kiedy z łatwością i korzystnie sprzedał stado owiec swojemu przyjacielowi. Ostatnim etapem wędrówki jest zawsze trudna Próba – wymagająca ogromnej odwagi i determinacji. Próbą zdobywcy dla Santiago była chwila, w której uwierzył w swoje siły i przemienił się w wiatr.

Najcelniejsze cytaty z powieści – wykorzystaj je w wypracowaniu.

  • „Spełnienie własnej legendy jest jedyną powinnością człowieka”.
  • „Kimkolwiek jesteś, cokolwiek robisz, jeśli naprawdę z całych sił tego pragniesz, znaczy to, że pragnienie owo zrodziło się w Duszy Wszechświata”.
  • „Każdy z nas we wczesnej młodości wie dobrze, jaka jest jego Własna Legenda”.
  • „Każdy człowiek na kuli ziemskiej ma skarb, który gdzieś na niego czeka”.
  • „Każdy ma prawo marzyć inaczej”.

Dyskusja na lekcji

Czy warto zaufać znakom?

Tak

  • Lepiej jest przeżyć odważnie swoje życie i ponieść tego konsekwencje, niż żyć nieciekawie.
    • Tylko ufając intuicji i znakom, możemy osiągnąć prawdziwe szczęście.
  • Odrzucenie znaków jest rezygnacją z marzeń.
  • Gdyby Santiago nie odbył swej podróży, nigdy nie dotarłby do skarbu, który ukryty był w miejscu,
    z którego wyruszył w podróż. Nie poznałby też Alchemika, nie pokochałby Fatimy, nie nauczyłby się Języka Wszechświata.

Nie

  • Lepiej jest żyć spokojnie, bez niepotrzebnych emocji.
  • Kiedy człowiek zaufa znakom, zaryzykuje, a nie uda mu się spełnić swoich pragnień – jest bardzo rozczarowany, cierpi.
  • Zaufanie znakom wiąże się z ogromnym ryzykiem, rezygnacją z dotychczasowego, sprawdzonego już trybu życia.
  • • Zaufanie znakom często wiąże się ze sprzeciwem wobec otoczenia, bliskich ludzi (tak było w przypadku Sanitago, który zrezygnował z nauki w seminarium i zaczął życie pasterza).

 

Alchemia Paula Coelho – wyjaśnij, na czym polega niezwykła moc książek brazylijskiego autora.

Charakterystyczne dla prozy Paula Coelho jest:

  • Występowanie postaci symbolicznych, o wyraźnie zarysowa nych cechach charakteru i przypisanych rolach. Przykładowo: Alchemik to duchowy przewodnik, nauczyciel, Król Salem – mędrzec, Santiago – bohater poszukujący.
  • Powieść napisana jest językiem prostym, oszczędnym, prawie zupełnie pozbawionym części opisowych.
  • Przyroda jest upersonifikowana, traktowana na równi z ludźmi – pustynia, wiatr, słońce mają swoje poglądy, dysponują wielką siłą i mądrością (zwłaszcza w momencie przemiany Santiago).
  • W tekście występują częste nawiązania do tradycji oraz religii islamskiej i chrześcijańskiej (mit o Narcyzie, biblijne kamienie Urim i Tumim, opowieść o ojcu dwóch synów – geneza słów wypowiadanych przez wiernych w kościele podczas Przemienienia).
  • Alchemika można też określić mianem baśni – młody człowiek poszukujący skarbu, spotykający wielką miłość, mędrzec nauczający młodzieńca, przyjaciel towarzyszący w podróży – to stałe elementy baśni. A przede wszystkim zakończenie – odnaleziony skarb słusznie należący się temu, kto wytrwale do niego dążył.

Niezwykła popularność powieści Paula Coelho wynika nie tylko z uniwersalnego tematu, jaki podjął autor (spełnienie marzeń, poszukiwanie własnej drogi), ale też z formy, w jakiej napisany jest Alchemik. Ma on charakter paraboli (przypowieści) – za pomocą prostej, nieskomplikowanej i ponadczasowej historii opowiada o odwiecznych ludzkich pragnieniach, zachowaniach.

  • Mektub – w języku arabskim oznacza „jest zapisane”. To odpowiednik chrześcijańskiego „niech się stanie wola Boża”. Oznacza zgodę na wyroki Boskie. Słowa „Mektub” często używali napotkani przez Santiago Arabowie, podkreślając niezmienność i niezawisłość praw przyrody.