Sporządź wykresy podanych wypowiedzeń. Podkreśl wskaźniki zespolenia.

a) Kłamstwo jest złem, więc już przestań kłamać.
b) Zabrał buty treningowe, ale zapomniał wziąć skarpetek.
c) Dzieci biegały po łące, mama opalała się na kocu.
d) Nie ma rodziców w domu, zatem możemy trochę poleniuchować.
e) Wiersz jest długi, więc go tylko urywkami podam.
f) Poszedłbym na spacer, lecz jestem przeziębiony.
g) Dzisiejszego wieczoru pójdziemy do kina albo pojedziemy do cioci.
h) Nagle zaczął padać ulewny deszcz, dlatego Jacek wrócił do domu taksówką.
i) Albo kupimy telewizor, albo przestaniemy w ogóle oglądać programy telewizyjne.
j) Siedział od dwóch godzin przy biurkucierpliwie sklejał nowy model.

Uwaga!
Wszystkie wypisane zdania to zdania złożone współrzędnie.
Wyraz lub grupa wyrazów, które łączą (zespalają) wypowiedzenia pojedyncze w wypowiedzenia złożone, to wskaźniki zespolenia.

Rodzaje wypowiedzeń współrzędnie złożonych:

1. Wypowiedzenia współrzędnie złożone łączne.

  • Wypowiedzenia współrzędnie złożone łączne najczęściej są połączone za pomocą spójników: i, a, oraz, a także, zarówno…, jak i.
  • Przykłady c), j)

2. Wypowiedzenia współrzędnie złożone rozłączne.

  • Wypowiedzenia współrzędnie złożone rozłączne najczęściej powiązane są za pomocą spójników: albo, lub, czy, bądź, albo… albo, czy to… czy to.
  • Przykłady g), i)

3. Wypowiedzenia współrzędnie złożone wynikowe.

  • Wypowiedzenia współrzędnie złożone wynikowe połączone są najczęściej spójnikami: więc, zatem, toteż, dlatego.
  • Przykłady a), d), e), h)

4. Wypowiedzenia współrzędnie złożone przeciwstawne.

  • Wypowiedzenia współrzędnie złożone przeciwstawne połączone są najczęściej spójnikami: ale, lecz, a, jednak, jednakże, zaś, natomiast, przecież.
  • Przykłady b), f)