Dlaczego może pojawić się na egzaminie?

  • Bo to temat zawsze aktualny. Bo panuje obecnie moda na „podglądactwo” gwiazd (Michał Wiśniewski w Jestem, jaki jestem), na plotkowanie o najintymniejszych szczegółach z życia osób znanych.
  • Ponieważ dziewczyny marzą o tym, aby być modelkami, piosenkarkami, aby swoją urodą i talentem podbić świat. A chłopcy chętnie stanęliby na podium w roli Adama Małysza.
  • Dlatego, że ostatnio modne są programy typu Idol, Droga do gwiazd, Szansa na sukces, Debiut. Cel osób biorących w nich udział jest jeden – zrealizować marzenia o sławie, być kimś znanym.

 

Najważniejsze informacje:

Sława niejedno ma imię! Czym innym jest w przypadku artysty, czym innym bohatera wojennego. Czasem pracuje się na nią przez całe życie, czasem wystarcza kilka minut. Bywa, że przychodzi całkiem przypadkiem.

  • Sława bohatera – Roland, Ksiądz Robak, Michał Wołodyjowski, Andrzej Kmicic, Ordon (Reduta Ordona) – to bohaterowie literaccy, którzy zasłynęli swoją walecznością i poświęceniem.
  • Sława artysty – marzyli o niej wszyscy artyści. No, może oprócz średniowiecznych, ponieważ wówczas sztuka była anonimowa, tworzona ku chwale Boga, nie człowieka. O sławie marzyli Horacy, Kochanowski, Słowacki, Mickiewicz i wielu innych.
  • Kontrowersyjna sława: Czasem zrobi się wszystko dla sławy. Tak chyba jest w przypadku dziewcząt z zespołu Tatu, które zdecydowały się na przedstawianie w mediach nie najlepszej opinii o sobie, tylko po to, aby było o nich głośno. A Michał Wiśniewski, który zaprosił ekipę telewizyjną do swojego domu? Przecież nie zrobił tego po to, aby nie czuć się samotnym.
  • Problemy ludzi sławnych: wystarczy przejrzeć plotkarskie gazety i dochodzi się do wniosku, że ludzie sławni mają ciężkie życie. Nie mogą wyjść na ulicę w niedbałym stroju. Nie mogą publicznie przytulić się do kogoś albo zrobić głupiej miny, nie mogą przytyć ani drastycznie schudnąć. Każdy krok, każde wydarzenie z życia osoby sławnej jest omawiane, krytykowane, a bardzo często także ubarwiane. To nie jest zbyt przyjemne. Nic więc dziwnego, że wiele sławnych osób nie wytrzymuje tego napięcia. Ucieczką od popularności stają się często narkotyki, alkohol albo… rezygnacja z dalszej twórczości.

 

Niezbędne dzieła literackie:

  • Pieśń o Rolandzie – poświęcił swoje życie i życie swoich rycerzy tylko po to, aby zyskać sławę odważnego, idealnego rycerza.
  • Opowieści o rycerzach Okrągłego Stołu – wyruszają na poszukiwanie świętego Graala, legendarnego kielicha. Chcą zdobyć nieśmiertelną sławę.
  • Don Kichot – postanawia zostać błędnym rycerzem i wyrusza w świat. Wszędzie szuka przeciwników, aby walcząc z nimi, zdobyć sławę.

 

Bohaterowie, o których powinieneś pamiętać

  • Ikar – przez jedną nierozważną decyzję stał się sławny. I to on, a nie jego ojciec Dedal, konstruktor skrzydeł – jest postacią ciekawszą. Dlaczego? Ponieważ chciał się wznieść ku słońcu i zrobił to. Zapłacił za to wysoką cenę, ale jest sławny.
  • Herkules – zasłynął swymi dwunastoma pracami i nadludzką siłą.

 

Jaki może być temat wypracowania egzaminacyjnego?

  • „Przeznaczeniem dzieła sztuki zawsze jest przetrwać swego stwórcę”. (Josif Brodski) Jakie znasz dzieła, nie tylko literackie, o których możesz powiedzieć, że przetrwały swego stwórcę i zapewniły mu wieczną sławę?
    Temat brzmi poważnie, ale nie jest trudny. Przecież o większości utworów, które omawiacie w szkole, możesz powiedzieć, że przetrwały swego stwórcę. Słynne dzieła Leonarda da Vinci, Michała Anioła, Jana Matejki, ołtarz Wita Stwosza, przed którym codziennie w Krakowie zatrzymuje się wielu turystów. To dzieła nieśmiertelne, które przyniosły sławę swoim twórcom.
  • Dobre i złe sposoby na zdobycie sławy. Wskaż przykłady w swoim otoczeniu.
    Dobre sposoby to te, dzięki którym człowiek zyskuje opinię osoby dobrej, godnej zaufania, pomocnej, mądrej. A złe sposoby – szpanowanie, głupia brawura. Przyjrzyj się swoim rówieśnikom, nauczycielom, członkom rodziny, sąsiadom. Czy wśród nich znajdziesz przykłady dobrej i złej sławy.

 

Minisłowniczek:

  • Osoba publiczna – ktoś powszechnie znany, kogo czyny i decyzje są dyskutowane, mają duże znaczenie. Przykład: politycy – prezydent, premier.
  • Mieć swoje pięć minut – na krótko zaistnieć publicznie, zwrócić na siebie uwagę innych ludzi.
  • Być na ustach wszystkich – być sławnym.
  • Być na szczycie – zdobyć coś, osiągnąć.

Cytaty:

„Exegi monumentum…”, czyli „Wzniosłem pomnik trwalszy niż ze spiżu”.
To słowa Horacego. Mówią o sławie poetyckiej, o dziełach, które przetrwają dłużej niż inne dzieła sztuki. Motyw „exegi monumentum” podchwycili późniejsi poeci – Kochanowski, Mickiewicz, Słowacki.

„Zazdrość jest towarzyszką sławy” (Cornelis Nepos)
– trudno się nie zgodzić z tymi słowami. Wszyscy sławni ludzie muszą się liczyć z tym, że jest ktoś, kto im zazdrości tej sławy.

„Lecz zostanie po mnie ta siła fatalna” (Juliusz Słowacki)
– fatalną siłą nazwał swoją twórczość, która będzie oddziaływać na następne pokolenia.