Najważniejsze informacje:

Tolerancja to umiejętność zaakceptowania odmienności
Odmienność może przybierać różne formy. Inny kolor skóry, inna narodowość, przynależność do innej subkultury, inne pochodzenie społeczne, inny stan portfela, inna religia, inny stan zdrowia (ludzie niepełnosprawni). Niezależnie od tego, jak bardzo się różnimy, musimy się tolerować. Czyli rozumieć racje drugiej strony. Nie musimy się we wszystkim zgadzać, przecież każdy ma inne poglądy. Ale trzeba umieć wysłuchać i zaakceptować.

Tolerancja jest trudna
Gdyby nie była trudna, na świecie nie byłoby wojen. U podstaw większości wojen tkwi brak tolerancji dla odmienności, nieumiejętność zgodnego współżycia. Tolerancja jest drogą do pokoju.

 

Niezbędne dzieła literackie:

Quo vadis Henryka Sienkiewicza – chrześcijańska gmina nie pasuje do społeczności rzymskiej, dla której najważniejszy jest majątek i dobra zabawa. Plotka o tym jakoby chrześcijanie byli podpalaczami Rzymu zostaje podchwycona przez ludność i zyskuje tragiczny finał – na rzymskich arenach w okrutny sposób giną niewinni chrześcijanie. Absolutny brak tolerancji.

Powieści Ireny Jurgielewiczowej Ten obcy, Inna? – powieści o Twoich rówieśnikach. Główni bohaterowie powieści (Zenek, Danka) mają niełatwe życie (brak rodziny, wychowani w domu dziecka). Bardzo potrzebują kogoś bliskiego. Stopniowo dzięki grupie przyjaciół przestają czuć się obco. Ale obie strony muszą wykazać się tolerancją.

 

Bohaterowie, o których powinieneś pamiętać:

Don Kichot – widzi świat na swój sposób. Dla wszystkich był dziwakiem, szaleńcem, który sobie coś ubzdurał. Ale mówi się o nim też jako o idealiście.

Mendel Gdański – zupełnie nie ze swojej winy nagle stał się odmieńcem. W mieście zapanowały antysemickie nastroje i nagle stary Żyd i jego rodzina stali się kimś obcym, złym, niepasującym do społeczeństwa.

Bernard Zygier (Syzyfowe prace) – nowy uczeń w klerykowskim gimnazjum. Początkowo stoi z boku, nie wtrąca się w życie klasy. Aż do pamiętnej lekcji polskiego, kiedy odważnie recytuje Redutę Ordona. Od tej pory staje się duchowym przywódcą chłopców.

Andrzej Radek (Syzyfowe prace) – jest w podobnej sytuacji jak Bernard. On jednak musi także przekonać kolegów, że chłopskie pochodzenie nie stoi na przeszkodzie przyjaźni.

Guliwer – on naprawdę czuł się obco. Zwłaszcza gdy trafił do krainy liliputów i był tam olbrzymem, a niedługo później zawędrował do kraju olbrzymów, aby tam z kolei poczuć się jak liliput.

 

Jaki może być temat wypracowania egzaminacyjnego?

  • Inny nie znaczy gorszy – rozważ tę myśl na podstawie poznanych lektur i własnych przemyśleń.
    Trudny temat. Zaczynamy od pojęcia inności. Na czym polega? Inna narodowość, przekonania. Literackie przykłady znajdziesz w ramce Najważniejsze dzieła… i Bohaterowie… A własne przemyślenia? Wojny pseudokibiców – absolutny brak tolerancji. Twoim zadaniem jest udowodnienie, że inność nie musi wywoływać nienawiści czy pogardy.
  • Gdybym miał powiedzieć, co jest najważniejsze na świecie, powiedziałbym, że jest to tolerancja. Twój głos w dyskusji z rówieśnikami z innych krajów.
    Ciekawa forma – musisz wypowiedzieć się w dyskusji. Twoimi odbiorcami będą rówieśnicy. Odwołaj się więc do takich przykładów, które będą ich interesować. Nie pisz o historii, o wydarzeniach sprzed wielu lat. To pozostaw dorosłym. Pisz o tym, co Was interesuje – wspólna zabawa, nauka, podróże po świecie, wspólna przyszłość.

 

Minisłowniczek:

Stereotyp – istniejący w świadomości społecznej potoczny uproszczony obraz rzeczywistości dotyczący osób, rzeczy, opierający się na niepełnej i nieprawdziwej wiedzy o świecie. Przykład: stereotyp Szkota – skąpy.

Nacjonalizm – przekonanie o wyższości własnego narodu, pogarda wobec przedstawicieli innych narodowości.

Antysemityzm – wrogość wobec osób pochodzenia żydowskiego.

Szowinizm – skrajna postać nacjonalizmu, nienawiść i agresja wobec innych narodów (przykład: faszyzm niemiecki).

Alienacja – wyobcowanie

Integracja – zespolenie, utworzenie całości

 

Cytaty:

„Człowiek człowiekowi wilkiem! Lecz ty się nie daj zwilczyć” (Edward Stachura)

„Nauczyć się czegoś od swoich wrogów jest najlepszą drogą, aby ich polubić” (Fryderyk Nietzsche)