Typowe sformułowania tematów rozprawek

  • Pytania
    np. Stanisław Wokulski – romantyk czy pozytywista?
  • Zdania orzekające
    np. Wisława Szymborska zasłużyła na literacką Nagrodę Nobla.
  • Narzucona teza:
    np. Staś Tarkowski słusznie może zostać nazwany bohaterem.

Pamiętaj!!! Jeśli wybrałeś rozprawkę…

  • Twoim zadaniem jest rozwiązanie zagadnienia zawartego w temacie.
  • Przyjmujesz postawę badacza – musisz wnioskować, uzasadniać, porów­nywać, ustalać związki pomiędzy swoimi wypowiedziami.
  • Gromadzisz materiał (dobór będzie oceniany) i analizujesz go z punktu widzenia potrzeb tematu.

 

Jak napisać rozprawkę

1. Przygotowanie do pisania rozprawki

  • Zapisz tezę, którą chcesz udowodnić lub obalić.
  • Zastanów się, które argumenty są najlepsze, najbardziej wyraziste.
  • Uporządkuj argumenty i ustal ich kolejność: od najważniejszego do najsłabszego albo od najsłabszego do najmocniejszego.
  • Spisz plan.

Pamiętaj, że argumentów nie może być zbyt dużo. Najczęściej zaleca się od 3 do 5. Praca rozbudowana może mieć ich 6 czy nawet 10.

Zaczynamy

  • od pytania,
  • od cytatów,
  • od własnego zdania.

Jedno jest pewne – wstęp musi być! Najlepiej w dwóch, trzech zdaniach określić tezę, którą będziesz udowadniać, lub postawić pytanie, na które szukasz odpowiedzi. Wystarczy.

2. Rozprawiamy!

  • Zbierasz argumenty, przykłady, dowody.
  • Konsekwentnie zbijasz argumenty przeciwne.
  • Bawisz się w literacki sąd – badasz, a potem wydasz wyrok.
  • Przyjmujesz postawę badacza. Dokładnie analizujesz materiał – potem dajesz rzetelny wynik.
  • Nie jesteś sam – przywołuj opinie autorytetów, autora, cytuj tekst źródłowy.
  • Rozważaj wątpliwości – masz do nich prawo.
  • Trzymaj się tematu. Literackie dygresje to materiał dla eseju.

3. Kończymy rozprawkę!

  • Podsumowaniem rozważań i wnioskiem.
  • Zaprzeczeniem lub potwierdzeniem tezy
  • Deklaracją własnych opinii.
  • Zawsze w kilku zdaniach powtórz skrócony tok swojego rozumowania i zamknij pracę konkretnym stwierdzeniem.

 

Operowanie logicznie powiązanymi argumentami

Ta cecha dotyczy właściwie „wnętrza rozprawki”, tej części, którą okre­ślamy mianem rozwinięcia. No bo przecież

  • We wstępie umieściliśmy tezę – jest tak i tak.
  • W zakończeniu zamieścimy wniosek swoich rozważań.
  • A w środku? W środku logiczny tok rozumowania.

Schemat I

Teza
Myślę / uważam, że… → (podaję tezę).

Argumenty
Oto moje argumenty:
– dowód z I książki,
– dowód z II książki,
– dowód z filmu lub spektaklu teatralnego,
– dowód z życia.

Zakończenie
Czyż zestaw powyższych dowodów nie wystarcza, by potwierdzić tezę?

Schemat II

Teza
Moim zdaniem  → (podaję tezę).

Argumenty
– argumenty „przeciw” → (zaprzeczające, udowadniające inne zdanie).
– Argumenty „za” → (potwierdzające tezę).

Zakończenie
Podsumowanie rozważań – wniosek ogólny.  Mamy określoną tezę, lecz uwzględniamy istnienie odmiennych poglą­dów. Taka praca jest już dużo ciekawsza, można ją nazwać polemiką, dyskusją – czy to z sobą, czy z wyimaginowanym przeciwnikiem.
Taką polemikę można przedstawić na dwa sposoby:

Walka argumentów I

Wymieniamy argumenty przeciwników naszej tezy, po czym kolejno zbijamy wszystkie własnymi argumentami. Praca przyjmuje wówczas podział „na dwie części”:

Teza
Moim zdaniem  (podaję tezę).

Argumenty
Argument „za”
Argument „za”
Argument „za”

Kontrargument „przeciw”
Kontrargument „przeciw”
Kontrargument „przeciw”

Zakończenie
Podsumowanie rozważań – wniosek.

Walka argumentów II

Reagujemy natychmiast. Przywołujemy argument przeciwnika naszej tezy a następnie zbijamy go własnym kontrargumentem, po czym robimy to samo z kolejnym i kolejnym, aż wyczerpiemy argumenty.

Teza
Moim zdaniem   (podaję tezę).

Argumenty
Argument „za”
Kontrargument „przeciw”

Argument „za”
Kontrargument „przeciw”

Argument „za”
Kontrargument „przeciw”

Zakończenie
Podsumowanie rozważań – wniosek.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Formy pisemne ROZPRAWKA

Jak to napisać inaczej?

28. Zdania wzorcowe – Powrót do zgubionej myśli

Zdania wzorcowe – Spójność między częściami pracy

29. Zdania wzorcowe – Jak wprowadzić nową myśl, wniosek