1.
Zawodnicy wybiegli na boisko.
Uczennice pracowały w ogródku szkolnym.
Nasz pies będzie jutro szczepiony.
Wczorajszy mecz bardzo nam się podobał.
Ty jesteś prawdziwym bohaterem.
Wszyscy cieszyli się z wolnego dnia.
Chorzy idą dzisiaj do szpitala.
Niepalący cierpią z powodu dymu papierosowego.
Przyjemnie jest czytać interesujące książki.
Przyjemne jest czytanie interesujących książek.
Ona pracowała.
Skąpy dwa razy traci.
Jeden tylko przemówił.
Wczoraj już nie wróci.
Gdy jest spójnikiem.
Chorować jest przykro.

Zapamiętaj!
Podmiot to wyraz nazywający najczęściej wykonawcę czynności lub nosiciela stanu. Podmiot jest w zdaniu nadrzędną częścią zdania.

W roli podmiotu najczęściej występuje rzeczownik (zawodnicy, uczennice) lub zaimek (ona, ty), ale też inne części mowy, jeśli mają znaczenie rzeczownika (przymiotnik – np. chorzy, imiesłów – np. niepalący, bezokolicznik – np. czytać, liczebnik – np. wszyscy, spójnik – gdy…).

2.
Kupiłem wczoraj ciekawą książkę. (podmiot domyślny – „ja”)
Wybierzcie się koniecznie na ten ciekawy film. (podmiot domyślny – „wy”)
(Janek odwiedził mnie w szpitalu.) Przyniósł mi owoce. (podmiot domyślny – „Janek”)

Zapamiętaj!
W tych trzech zdaniach mamy do czynienia z podmiotem domyślnym (domyślamy się go na podstawie końcówek czasownika lub z kontekstu).

3.
W moim domu brakuje czasem pieniędzy.
Sportowców nie ma na zawodach.
Dziesięciu chłopców gra w piłkę.

Zapamiętaj!
W tych trzech zdaniach występuje podmiot w dopełniaczu.
Pewne czasowniki w języku polskim – ubywa, brakuje, przybywa – wymagają takiego podmiotu.
podmiot w dopełniaczu występuje również w połączeniu z niektórymi liczebnikami (5, 10, 17, 25) i wyrazami o znaczeniu liczebników (wiele, dużo, sporo, kilka, tyle).

4.
Ania i Małgosia poszły wczoraj do koleżanki.
Ojciec i matka idą razem.
Maciek i Kasia odwiedzili chorego w szpitalu.
Janek z bratem pojechał na urlop.
Krzysiek wraz z tatą pojechali na ryby.

Zapamiętaj!
Czasami w roli podmiotu występuje zespół wyrazów połączonych spójnikiem „i” – jest to podmiot szeregowy.
W roli podmiotu może wystąpić zespół wyrazów połączonych przyimkami: „z”, „wraz z”– wtedy jest to podmiot towarzyszący.
W przypadku obu rodzajów podmiotów orzeczenie otrzymuje zwykle formę liczby mnogiej.

5.
Pociemniało.
Świta.
Grzmi.
Mdli mnie.
Boli mnie.
Kłuje mnie w boku.
Zabrania się palenia.
Zburzono pomnik.
Nie deptać trawników!
Nie śmiecić!

Zapamiętaj!
Wszystkie te zdania to ZDANIA BEZPODMIOTOWE. Orzeczenie ma wtedy formę 3. os. l. pojedynczej lub l. mnogiej, bezokolicznika albo formę nieosobową.

Zobacz:

Podmiot