Ze starego bretońskiego cyklu Opowieści o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu. Król Artur, który założył stolicę w mieście Camelot (dziś Winchester), nie chcąc wyróżnić żadnego ze swych wojowników, a przeciwnie – podkreślić ich równość, kazał zbudować okrągły stół. Przy takim stole miejsca są równoważne, choć rycerzy było aż stu pięćdziesięciu. Przeżywali niezwykłe przygody, poszukiwali św. Graala, gromadzili się w Camelocie co rok, by opowiadać swoje rycerskie przygody. Bohaterowie legendy spełniają wszelkie wymogi ideału rycerskiego: cnota, honor i pogarda dla zdrady, odwaga – to ich cechy. Należy do nich też zobowiązanie, jakie poczynili: ślubowanie wskazujące na uwielbienie i szacunek dla kobiety, bowiem przysięgli nigdy żadnej nie skrzywdzić, zawsze bronić jej sławy i życia, i zawsze jej pomóc.

Pierwszą damą opowieści jest niewątpliwie piękna Ginewra – żona króla Artura, którą pokochał rycerz Lancelot. Ta miłość zresztą zniweczyła jego plany znalezienia św. Graala, pamiętamy bowiem, że miał go odnaleźć rycerz najszlachetniejszy i nieskazitelny. Tymczasem Lancelot dał się zwieść czarom, uwiodła go dziewczyna, którą wziął za królową. Jak mógł się tak pomylić? Czary, czarodziejskie moce to sprawiły – bowiem świat arturiańskiego cyklu uzupełniony jest postaciami z krainy fantazji. Czarnoksiężnik Merlin, wróżki, czarownice i smoki – to indywidua, które znamy z baśni lub… z pomysłów twórców romantyzmu. Jeśli kogoś tknęło takie skojarzenie – to bardzo dobrze, bo przecież romantyzm pełną garścią czerpał z baśniowej atmosfery rycerskiego średniowiecza.

Cechy opowieści arturiańskich, które decydują o ich trwałości i uniwersalizmie:

  • niezwykła, baśniowa atmosfera świata przedstawionego, która stała się inspiracją dla romantyków;
  • uniwersalne tematy, jakie podejmują: miłości, wierności swoim zasadom, pogardy dla zdrady;
  • modele postaci, które kształtują: ideał rycerza (Lancelot, Parsifal, Gowen), ideał władcy ­(Artur), typ ukochanej, kobiety najpiękniejszej na ziemi – królowej Ginewry (średniowieczna Helena trojańska!);
  • motyw poszukiwania najwyższego skarbu – tu relikwii, św. Graala, czyli zaginionego pucharu z przechowywaną krwią Chrystusa; św. Graal jest znakiem religijności epoki, ale też symbolem odwiecznych dążeń człowieka, ­który nie ustaje w poszukiwaniu najwyższych wartości, szczęścia lub od­powiedzi na najbardziej tajemnicze pytania;
  • obraz rycerskiego życia: turniejów, wojen, romansów dworskich, czyli ludzkiego świata, który współistnieje obok baśniowego i – ani się sobie dziwią, ani przeszkadzają.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Przedstaw dwa główne średniowieczne cykle opowieści rycerskich

Porównaj wzorzec rycerza średniowiecznego i antycznego.

Dlaczego „Opowieści kanterberyjskie” są tak ważnym dziełem literatury angielskiej?

O czym opowiada „Pieśń o Nibelungach”?

Pieśń o Rolandzie

Epos rycerski