Cechy dramatu szekspirowskiego

W dziedzinie rozwoju form dramatycznych zapisał się Szekspir jako twórca nowożytnego teatru. Wprowadził bowiem innowacje, odstępujące od zasad tragedii klasycznej. Cechy dramatu szekspirowskiego to:

  • Złamanie klasycznej reguły trzech jedności. W Makbecie nie została zachowana jedność miejsca – akcja rozgrywa się w komnatach pałacowych, na leśnej polanie, polu bitwy. Nie zachodzi tu także jedność czasu. Akcja jest wielowątkowa: mamy do czynienia z tematem walki dobra ze złem, lecz także z politycznym (walka o władzę), psychologicznym (przemiany psychiki postaci), udziałem istot fantastycznych w toku akcji.
  • Szekspir odstąpił także od zasady, według której na scenie mogło znajdować się najwięcej trzech aktorów. Dramat nowożytny zwiększa liczbę osób na scenie – dopuszcza nawet pokazywanie scen batalistycznych. Przykładem takich „tłumnych ujęć” jest choćby scena przedstawiająca ucztę na zamku.
  • Następną cechą jest rezygnacja z zasady decorum – czyli odpowiedniości. Odpowiedniość (według wymogów klasycznych) polegała na tym, że dobór osób i stylu musiał odpowiadać gatunkowi sztuki. Tragedia była tzw. gatunkiem wysokim – nie ukazywała zatem postaci o zabarwieniu komediowym, pochodzących z ludu, nie uwzględniała stylu farsowego. Tymczasem Szekspir wprowadza do swoich utworów humor, np. w scenie 3 (akt II) z Odźwiernym, scenie wykorzystywanej przez reżyserów dla wprowadzenia komizmu.
  • Cechą nową jest także zmienność charakteru postaci. Widać to na przykładzie samego Makbeta. Jego psychika ukazana na początku utworu wydaje się diametralnie różna od tej przedstawionej na końcu. Przechodzi przemianę od pewnego rodzaju „łagodności”, uległości wobec lady Makbet, przez narastające uczucia ambicji, żądzy władzy, strachu… Z kolei lady Makbet – na początku jawi się jako kobieta silna psychicznie, zdaje się być motorem działań swego męża, później jakby nie jest w stanie unieść ciężaru zdarzeń – popada w obłąkanie. W dramacie klasycznym taka przemiana charakterystyk nie występowała – postacie były raczej reprezentantami danego typu przez cały czas trwania sztuki.
  • W tragediach Szekspira nie ma już chóru, ale w akcji współuczestniczą siły nadprzyrodzone.

 

Zobacz:

Zasady dramatu szekspirowskiego

Makbet – tytułowy bohater tragedii Williama Szekspira

Makbet Szekspira matura

Makbet – William Szekspir

Przedstaw treść dramatu Szekspira pt. Makbet

Makbet – charakterystyka

Lady Makbet – charakterystyka

Makbet – praca domowa

Na podstawie Hamleta lub Romea i Julii przedstaw cechy dramatu szekspirowskiego.

Na czym polega tragizm bohatera dramatu Szekspirowskiego? (omów problem na wybranym przykładzie).