Zdanie złożone


Zdaniem złożonym nazywamy zdanie, które ma więcej niż jedno orzeczenie.

Podział zdań złożonych

Zdania złożone współrzędnie

W zdaniu złożonym współrzędnie żadne ze zdań składowych nie określa drugiego (nie ma tu zdania określanego i określającego, o żadne z nich nie możemy zapytać), ale jedno uzupełnia drugie.

  • łączne
    Spójniki i, oraz, a, ani

    – Marek rysuje i śpiewa.
    – Podczas wycieczki zwiedziliśmy muzeum oraz obejrzeliśmy wystawę sztuki nowoczesnej.
    – Magda pisze list a Agata słucha radia.
    – Anka nie jest ani zdolna ani pracowita
  • Rozłączne
    Spójniki albo, lub, czy, bądź

    – Zjem to jabłko albo poczekam na gruszkę.
    – Kup arbuzy lub mandarynki.

  • Przeciwstawne
    Spójniki ale, lecz, zaś, jednak, natomiast, a.

    Potężne gmachy milczą, lecz niektóre głośno się nam skarżą.
    Nasz zawodnik był pierwszy na mecie, jednak nie zdołał pobić rekordu świata.

  • wynikowe
    Spójniki więc, zatem, toteż, dlatego.

    Chmurzy się, więc będzie deszcz.

 

Zdania złożone podrzędnie

  • podmiotowe 
    Odpowiada na pytanie:
    kto? co?

    Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada.
  • dopełnieniowe
    Odpowiada na pytania przypadków oprócz mianownika i wołacza.

    Bałem się, bym nie został wyśmiany.
  • Przydawkowe 
    Odpowiada na pytania przydawki:
    jaka? który? czyj? ile?

    Zły to ptak, który własne gniazdo kala.
  • Orzecznikowe 
    Pytamy:
    kim jest? czym jest? jakie jest? jaka jest?
    Efekt był taki, że wszyscy pospadali z krzeseł.
  • Okolicznikowe
    Odpowiada na pytania różnych okoliczników.

    • Poszedłem tam, bo chciałem coś kupić. (przyczyny).
    • Byliśmy tam, skąd teraz wracasz. (miejsca).
    • Jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz. (sposobu).    

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

14. Zdanie złożone podrzędnie

Zdania złożone i zdania wielokrotnie złożone

Zdania wielokrotnie złożone

13. Zdanie złożone współrzędnie

1. Składnia informacje – podstawowe