Dopełnienie

Jego funkcją jest uzupełnianie (dopełnianie) treści określanych wyrazów – najczęściej czasownika, rzadziej przymiotnika lub przysłówka.
Kiedy ktoś mówi:
Ola i Rafał rozmawiali wczoraj. – to właściwie nie wiesz, o czym rozmawiali.

Potrzebne jest dopełnienie – ono uzupełni treść.
Ola i Rafał rozmawiali wczoraj o wycieczce. (o kim? o czym? – o wycieczce).

Uwaga! W zdaniu może być ich kilka.
Ola i Rafał rozmawiali wczoraj o klasowej wycieczce.
(o kim? o czym? – o klasowej wycieczce).

Odpowiada na pytania:

  • kogo? czego? 
    – Spotkałem koleżankę.  

    – Uczę się angielskiego.
  • komu? czemu? 
    – Dałem Magdzie prezent.  

    – Nie podołał trudom podróży.
  • kogo? co? 
    – Widzę go!

    – Odrabiam lekcję.
  • z kim? z czym? 
    – Poszliśmy z mamą na zakupy.

    – Dzieci bawią się zapałkami.
  • o kim? o czym? 
    – Rozmawialiśmy o filmie.

    – Pomyślałem o konsekwencjach mojego zachowania.

Pamiętaj!
Dopełnienie odpowiada na wszystkie pytania przypadków za wyjątkiem mianownika i wołacza.

 dopełnienie + orzeczenie = związek rządu

 

Dopełnieniem może być:

  • Rzeczownik w różnych przypadkach (oprócz mianownika i wołacza).
    Dyskutowaliśmy o przedstawieniu.
    Piotr zapomniał książek.
  • Czasownik w formie bezokolicznika.
    Krzysiek pomógł nieść zakupy.
    Chciał dokuczyć Marcie.
  • Zaimek
    On liczył na ciebie.
    Poszedł tamtędy.

Rodzaje dopełnień:

bliższe 

  • Jest to takie dopełnienie, które w zdaniu przekształconym ze strony czynnej na bierną z dopełnienia staje się podmiotem.

    Zdanie w stronie czynnej  – Uczniowie piszą sprawdzian.

                                               podmiot  orzeczenie  dopełnienie

    Zdanie w stronie biernej  – Sprawdzian jest pisany przez uczniów. 
                                                                 podmiot    orzeczenie    dopełnienieUwaga! Dopełnienie bliższe najczęściej występuje:

    •  w bierniku
      – robią bałagan  
      – bałagan jest robiony
      – rysuję kota      – kot jest rysowany
    • w narzędniku
      dowodził batalionem  
      – batalion był dowodzony
  • dalsze

    Zachowuje swoją formę i nie zmienia funkcji składniowej w przypadku przekształcenia zdania ze strony czynnej na bierną.

    Zdanie w stronie czynnej
    – Joasia i Anka            kolorują            obrazek            kredkami.
              podmiot                orzeczenie       dopełnienie bliższe   dopełnienie dalsze

    Zdanie w stronie biernej– Obrazek     jest kolorowany przez Joasię i Ankę       kredkami. 
         podmiot             orzeczenie             dopełnienie bliższe      dopełnienie dalsze

    Zauważ,
    że rzeczownik kredkami w obu zdaniach pełni funkcje dopełnienia.

 Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Części zdania

Części mowy a części zdania