TEST Słowotwórstwo

 

1. Uszereguj podane ciągi wyrazów od najszerszego do najwęższego zakresu znaczeniowego:

a) pojazd, fiat, samochód
b) krówka, słodycze, cukierek
c) stokrotka, roślina, kwiat – roślina, kwiat, stokrotka
d) jamnik, zwierzę, pies

Odp. ……………………………………………………………….


2. Do podanych wyrazów dopisz po trzy wyrazy o bogatszej treści i węższym zakresie:

a) grzyb ……………………………………………………………….., ……………………………………………………………., …………………………………………………………….,
a) pieczywo ……………………………………………………………., ……………………………………………………………., …………………………………………………………….,
c) ptak …………………………………………………………………., ……………………………………………………………., …………………………………………………………….,
d) lekarz ……………………………………………………………….., ……………………………………………………………., …………………………………………………………….,


3. Podane wyrazy zastąp jednym wyrazem, obejmującym je swym zakresem znaczeniowym:

a) rosół, krupnik, cebulowa, ogórkowa
b) labrador retriever, jamnik, owczarek niemiecki, chart
c) tapczan, stół, szafa, krzesło
d) pływak, maratończyk, siatkarz, dżudoka

Odp. ……………………………………………………………….


4. Uzupełnij tabelę:

wyraz pochodnywyraz podstawowypodstawa słowotwórczaformant rdzeń (rdzenie oboczne)
stołekstoł/stół
torciktort
komputerowy-owy (przyrostek)
czytaćprze- (przedrostek)czyt
przysiadaćprzysiadØsiad
gmaszyskogmasz
kwiat-uszek (przyrostek)
za- (przedrostek)
-ić (przyrostek)
las/leś
domatordom


5. Utwórz rodzinę wyrazów od słowa droga. Jak wstępuje tu oboczność?

Odp. ……………………………………………………………….


6. Określ tylko jednym wyrazem każdy szereg:

a) śliwki, jabłka, gruszki, wiśnie ……………………………………………………………….
b) powieść, nowela, baśń, epopeja …………………………………………………………..
c) pszenica, żyto, owies, jęczmień ……………………………………………………………
d) Polityka, Pani, Wprost, Gimbus ……………………………………………………………


7. Wybierz rzeczowniki należące do tej samej kategorii słowotwórczej. Określ, jaka to kategoria.

piekarnia, murarz, suszarnia, robić, stół, walcownia, palący, przebieralnia, piękno, gotowalnia, czytelnia, próbować.

Odp. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….


8. Pod każdym zdaniem znajdują się w nawiasach słowa, które trzeba zastąpić jednym, zawierającym w sobie wszystkie.

A. W Muzeum Wojska Polskiego możemy oglądać różne ……………………………………………………………………………………………………. (pistolety, szable, kusze)
B. Spotkałem go przy sklepie z ……………………………………………………………………………………………………………………………… (fletami, skrzypcami, pianinami)
C. Wiersze………………………………………………………………………………………………….. są przerabiane w gimnazjum. (Mickiewicza, Herberta, Różewicza, Staffa)
D. Trudno wytrzymać jego …………………………………………………………………………………………………………………………….. (gniew, zazdrość, radość, oburzenie)


9. Znajdź wspólną cechę charakterystyczną dla następujących szeregów wyrazów:

A. droga, przydrożny, drogowy, dróżnik, drogowskaz …………………………………………………………………………………………………………………………………………….
B. kiwi, jury, Tokio, salami, kakadu ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
C. lingwistyczny, licencjonowany, profesjonalny, internować …………………………………………………………………………………………………………………………………..
D. rozkład, harmonogram, porządek, spis, terminarz ……………………………………………………………………………………………………………………………………………..


10. Wodopój wobec słowa poić to wyraz:

A. pochodny,
B. bliskoznaczny,
C. przeciwstawny,
D. podstawowy.


11. Określ jednym słowem wykonawcę każdej z czynności (utwórz rzeczowniki):

Wzór: Pan X jeździ na rowerze. Pan X jest rowerzystą.

A. Pan Nowak dyryguje orkiestrą – …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
B. Pani Balińska udziela korepetycji – …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
C. Pan Więcek w ogóle nie pije alkoholu – …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
D. Pan Mazur pisze teksty do filmów – …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
E. Marysia nie jada mięsa – ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….


Odpowiedzi

1. A. a) – pojazd, samochód, fiat, b) słodycze, cukierek, krówka, c) roślina, kwiat, stokrotka, d) zwierzę, pies, jamnik;
2. a) grzyb: borowik, maślak, kania; b) pieczywo: chleb, rogalik, bagietka; c) ptak: wróbel, dudek, bocian, d) lekarz: kardiolog, okulista, pediatra;
3. a) zupa, b) pies, c) mebel, d) sportowiec;
4.

wyraz pochodnywyraz podstawowypodstawa słowotwórczaformantrdzeń (rdzenie oboczne)
stołek stół stół -ek (przyrostekstoł/stół
torciktort torć -ik (przyrostek) tort/torć
komputerowy komputer komputer-owy (przyrostek) komputer
przeczytaćczytać czytaćprze- (przedrostek)czyt
przysiadprzysiadaćprzysiadØsiad
gmaszysko gmachgmasz -ysko (przyrostek) gmach/gmasz
kwiatuszek kwiatekkwiat-uszek (przyrostek) kwiat
zalesić las leśza- (przedrostek)
-ić (przyrostek)
las/leś
domator dom dom -ator (przyrostek)dom

5. droga: dróżka, drogowy, dróżnik, drogowiec, drogownictwo, drogowskaz, przydrożny, podróżnik, podróż, podróżowanie; oboczność – o : ó; g : ż. droga dróżka;
6. A. owoce, B. gatunki epickie, C. zboże, D. tytuły czasopism;
7. piekarnia, suszarnia, spalarnia, rozbieralnia, gotowalnia, uczelnia. Wyrazy należą do kategorii rzeczowników odczasownikowych – nazw miejsc wykonywania czynności.
8. A. rodzaje broni, B. instrumentami muzycznymi, C. poetów polskich, D. emocje;
9. A. szereg wyrazów pokrewnych; B. szereg rzeczowników nieodmiennych; C. szereg wyrazów zapożyczonych; D. szereg synonimów;
10. A;
11. A. dyrygentem, B. korepetytorką, C. abstynentem, D. scenarzystą, E. wegetarianką

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Słowotwórstwo. Podstawowe informacje.

Słowotwórstwo

Słowotwórstwo TEST 1

Słowotwórstwo TEST 2

Pojęcia ze słowotwórstwa

Słowotwórstwo praktycznie

Słowotwórstwo – pytania i odpowiedzi cz. 1

Słowotwórstwo – pytania i odpowiedzi cz. 2

Jak powstają słowa?

Słowotwórstwo. Podstawowe informacje.

Słowotwórstwo