Wcale niełatwo ogarnąć w krótkiej wypowiedzi całość dorobku epoki młodopolskiej. „Mapa” jej dokonań powinna wyglądać mniej więcej następująco:

Poezja

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Zasadnicze motywy twórczości poety:

  • motyw schopenhauerowski:

Koniec wieku XIX,
– Nie wierzę w nic,
– Fałsz, zawiść,
Hymn do Nirwany

  • motyw przyrody (pejzaże Tatr):

Melodia mgieł nocnych,
Widok ze Świnicy do Doliny Wierchcichej

  • motyw sztuki i artysty:

Evviva l’arte,
– Nie wierzę w nic

  • motyw miłości i śmierci:

Hymn do Nirwany,
– Ja, kiedy usta ku twym ustom chylę

 

Jan Kasprowicz

dorobek tego poety najłatwiej ująć według etapów twórczych:

• I etap – radykalizm społeczny, temat wiejskiej biedoty:

– W chałupie,
– sonety Z chałupy

• II etap – przełom modernistyczny:

Krzak dzikiej róży w Ciemnych Smreczynach,
Hymny

• III etap – postawa franciszkańska:

Chwile, Księga ubogich,
– Hymn św. Franciszka z Asyżu,
– Przeprosiny Boga

 

Tadeusz Miciński

  • motyw szatana w poezji:

W mroku gwiazd (tytuł zbioru),
Ananke,
Jam ciemny jest wśród wichrów płomień boży

 

Leopold Staff

  • nietzscheanizm w poezji Staffa:

– Sny o potędze,
Kowal

  • schopenhaueryzm:

Deszcz jesienny

  • postawa franciszkańska:

– O miłości wroga,
– Kwiatki św. Franciszka z Asyżu – przekład,
– O łasce przebaczania,
– Sonet szalony

• zwrot ku klasycyzmowi – pochwała antyku:

– Gałąź kwitnąca,
– Uśmiechy godzin

 

Proza

Stefan Żeromski

Opowiadania – 1895,
Rozdzióbią nas kruki, wrony… – 1896,
Ludzie bezdomni – 1900,
Popioły – 1904,
Wierna rzeka – 1912

Władysław Stanisław Reymont

– nowele (lata 90. XIX wieku),
Komediantka – 1896,
Ziemia obiecana – 1899,
Chłopi – 1904 – 1909 (literacka Nagroda Nobla).

Inni pisarze:

  • Władysław Orkan,
  • Wacław Berent,
  • Stanisław Przybyszewski,
  • Tadeusz Miciński.

 

Dramat

  • naturalistyczny – Gabriela Zapolska:

Moralność pani Dulskiej

  • symboliczny – Stanisław Wyspiański:

– Noc listopadowa,
Wesele,
Wyzwolenie

  • ekspresjonistyczny – Tadeusz Miciński:

Kniaź Patiomkin,
W mrokach złotetgo pałacu, czyli Bazylissa Teofanu

 

Zobacz:

Młoda Polska – charakterystyka epoki

Motyw walki w literaturze XIX wieku

Młoda Polska – przegląd lektur

Młoda Polska – zestawienie

Powieść młodopolska

Czym charakteryzowała się powieść młodopolska?

Poezja młodopolska

MŁODA POLSKA – TABELA