Czy Ojciec Goriot Balzaka jest powieścią realistyczną?

Czy Ojciec Goriot Balzaka jest powieścią realistyczną?

Powieść realistyczna jest dziełem, które wiernie i szczegółowo odzwierciedla rzeczywistość, ma być lustrem (porównanie Stendhala) ludzi i wydarzeń.

Wśród cech powieści realistycznej wyróżniamy:

  • obecność wszechwiedzącego, trzecioosobowego, „przezroczystego” narratora,
  • szczegółowość w opisie świata przedstawionego,
  • rzeczywisty byt fikcji (czyli prawdopodobna, realna fabuła),
  • bohatera powieści realistycznej (czyli silną, przedsiębiorczą osobowość, która często usytuowana jest na styku dwóch różnych światów).

Prześledźmy, jak wygląda to w Ojcu Goriot.
Mimo że data powstania wskazuje epokę romantyzmu – jest to powieść realistyczna.

  • Odzwierciedla życie, przekrój społeczny, obyczaje Paryża lat 20. XIX wieku.
  • Narracja prowadzona jest głosem trzecioosobowym, narrator jest wszechwiedzący (zna np. myśli bohaterów, ich przeszłość, ich tajemnice), opowiada zdarzenia, nie ujawniając swoich interpretacji, jest „czystym” przekaźnikiem.
  • Wydarzenia powieści biegną kolejno, wynikają z siebie, są racjonalne i prawdopodobne, bez interwencji sił pozaziemskich, bez wizji, bez fantazji.
  • Szczegółowość w opisie świata przedstawionego – Balzak odtwarza mapę Paryża, układ uliczek w dzielnicy, gdzie znajduje się pensjonat, opis budynku z zewnątrz. Stosuje zabieg milieu – czyli chwyt charakteryzowania postaci poprzez opis przedmiotów, którymi się otacza, pomieszczeń, w których przebywa, czy ludzi, z którymi przestaje. Przykładem milieu jest opis pensjonatu pani Vauquer.
  • Ojciec Goriot nie jest typowym bohaterem realistycznym. Rolę tę odgrywa w powieści Vautrin – jest silną, przedsiębiorczą osobowością, stoi na granicy świata zwykłego i przestępczego podziemia. Świetnie sobie radzi, nawet gdy zmieniają się uwarunkowania społeczne – np. gdy zdeklasowany feudalizm ustępuje miejsca kapitalizmowi.
  • Ojciec Goriot spełnia również cele powieści realistycznej: pokazuje świat z punktu widzenia zwykłego odbiorcy, odkrywa i obnaża prawa rządzące rzeczywistością i ujawnia prawdy o życiu.

Zobacz:

Ojciec Goriot – Honoriusz Balzak

Ojciec Goriot – praca domowa

Ojciec Goriot jako przykład powieści realistycznej

PODYSKUTUJ: