Jan Kochanowski stworzył polską tragedię w większości utrzymując zasady ustalone przez twórców antycznych. Jest to naturalne w przypadku twórców odrodzenia – wskrzeszających dorobek starożytności. Ale Kochanowski nieco zmodyfikował schematy – dodał kilka elementów, których antyczni nie praktykowali.

Zachował:

  • temat mitologiczny – wojny trojańskiej, popularny wśród twórców antycznych;
  • obecność chóru;
  • podział na epizody i komentarze chóru;
  • liczbę trzech osób na scenie;
  • zasadę odpowiedniości stylu wypowiedzi do pozycji ważności postaci (decorum);
  • zasadę trzech jedności: miejsca, czasu, akcji:
    • jednowątkowa, dotycząca decyzji politycznej akcja rozgrywa się na Placu Publicznym przed pałacem Priama.
    • wieści spoza tego miejsca (np. z obrad Rady Królewskiej) relacjonuje poseł,
    • wszystko mieści się w obrebe jednego dnia.

Odejście od reguł klasycznych to:

  • rezygnacja z konkretnego konfliktu tragicznego – ośrodka tragedii greckie;
  • rezygnacja głównego bohatera naznaczonego piętnem tragizmu. Wybór Aleksandra pomiędzy pozostawieniem Heleny i wojną a jej oddaniem nie jest konfliktem tragicznym;
  • nie ma parodosu (pieśni wstępnej) i exodosu (pieśni końcowej).
  • Tytuł – w klasycznej tragedii było to zazwyczaj imię bohatera tragicznego – Kochanowski eksponuje główne wydarzenie.

Bardziej istotny od różnic w budowie jest fakt, że Kochanowski rezygnuje z wprowadzenia do swojego utworu fatum rozumianego jako przekleństwo lub wola bogów, które całkowicie determinuje postępowanie bohaterów. To zupełnie zmienia ich rolę – przestają być oni tylko bezwolnymi marionetkami, realizującymi zapadające w górze wyroki, stają się ludźmi samodzielnie kształtującymi swój los, odpowiedzialnymi za własne czyny. Nic ich od tego nie zwalnia – takie podejście zgodne jest z humanistycznym duchem odrodzenia!

Zapamiętaj!
Utwór jest tragedią humanistyczną, bo:

  • treścią nawiązuje do tematu antycznego,
  • większość cech kompozycji tragedii greckiej,
  • podejmuje tematy bliskie człowiekowi: miłość, władza, państwo, moralność.

Odległe to od średniowiecznego teocentryzmu.

 

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Tragedia antyczna a dramat renesansowy

Związek Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego z tragedią antyczną i problemami Polski XVI wieku.

Jakie zasady rządziły tragedią grecką?

Odprawa posłów greckich – Jan Kochanowski

Odprawa posłów greckich jako tragedia humanistyczna

O czym traktuje Odprawa posłów greckich Jana Kochanowskiego?

Omów kompozycję Odprawy posłów greckich Jana Kochanowskiego

Na czym polega alegoryczność Odprawy posłów greckich?

Jak zbudowana była tragedia grecka?