Omów romantyczną koncepcję prometeizmu na przykładzie Wielkiej Improwizacji z III cz. Dziadów Mickiewicza.

Prometeizm to dobrowolne skazanie się na cierpienie, a często nawet na utratę życia w imię dobra ludzkości. Termin ten pochodzi od imienia greckiego tytana Prometeusza, który wykradł bogom ogień, by zanieść go ludziom. Za postępek swój Prometeusz został surowo ukarany – Zeus przykuł go do skał Kaukazu, a sęp, według innej wersji mitu – orzeł, co dzień wyszarpywał mu wątrobę.

Podobnie postępuje Konrad.

  • Jako poeta romantyczny czuje się bardzo silny, jego kreacyjna moc stawia go na równi z potęgą Boga. Konrad wierzy, że buntując się przeciwko prawom stwórcy zdoła uszczęśliwić ludzi, a narodowi polskiemu przywrócić wolność, nawet za cenę własnego życia. Nazywając siebie „Milijonem”, który cierpi za miliony, domaga się od Boga rządu dusz, czyli takiej władzy nad ludźmi, jaką w istocie posiada tylko sam Bóg.
  • Konrad tak jak Prometeusz bierze na siebie odpowiedzialność za losy świata. Oskarżając Boga o brak miłości do ludzi, sam siebie stawia na miejscu tego, który gotów jest na poświęcenie w imię ludzkości. Postawa Konrada jest wyrazem buntu, niezgody na zastaną rzeczywistość. Konrad wyzywa Boga na pojedynek słowny, w swojej woli walki posuwa się nawet do groźby bluźnierstwa. Pada jednak, pada zemdlony, a słowa oskarżenia dopowiada sam diabeł.

Uwaga!
Postawę Konrada można porównać do mitycznego Prometeusza, który z miłości do ludzi ukradł bogom ogień. To będzie świetny kontekst! Ale Prometeusz został srogo ukarany – Zeus kazał przykuć go do skały, a sęp wyszarpywał mu codziennie odrastającą wątrobę. Konrad natomiast przegrywa pojedynek z Bogiem, ale nie będzie potępiony. Dlaczego? Uchroniła go przed tym:

  • miłość do ojczyzny („on kochał naród, on kochał wiele, on kochał wielu”)
  • okazana na początku pokora („lecz on szanował imię Najświętszej Twojej Rodzicielki”)
  • modlitwa Ewy
  • egzorcyzmy księdza Piotra

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Wyjaśnij, na czym polega postawa prometejska. Skąd wywodzi się prometeizm?

Bajronizm, wallenrodyzm, prometeizm, mesjanizm – wyjaśnij pojęcia, odwołując się do wybranych utworów literackich.

Motyw prometejski w literaturze różnych epok

Jakie wielkie tematy romantyczne porusza Mickiewicz w Wielkiej Improwizacji?

Omów wymowę i znaczenie Wielkiej Improwizacji

Adam Mickiewicz DZIADY część III

Dramat Polaka i poety w Wielkiej Improwizacji. Przesłanie Wielkiej Improwizacji. Jak rozumiesz sens utworu?

Dlaczego bunt prometejski Konrada prowadzi go do klęski?