Jak wyjaśnisz sens istnienia bohatera romantycznego w ówczesnym świecie?

  • Jak to się stało, że właśnie taki model postaci rozpowszechnił się w literaturze polskiej pierwszej połowy ubiegłego stulecia?
  • Typ bohatera samotnego, tajemniczego, prywatnie nieszczęśliwego, rzucającego się w wir walki o ojczyznę, lecz walki jednostkowej, często podstępnej?

Wyjaśnienia należy szukać w dwóch źródłach: w historii dziewiętnastowiecznej Polski i w biografiach twórców tamtej epoki.

Po co istnieje bohater literacki?

  • Uosabia problemy i rozterki pokolenia – jest abstrakcyjnym przedstawicielem „młodych” ludzi danej epoki.
  • Jest wzorcem, ukazuje przykłady postępowania i sposoby walki o swoje ideały.

Przyjmując te dwa założenia, wiele już wyjaśniliśmy.

  • Bohater romantyczny wyrażał rozterki młodych ludzi epoki romantyzmu.
  • Był, tak jak oni zbuntowany wobec konwenansów świata i naukowej koncepcji ich ojców.
  • Wyznawał ideologię romantyzmu.
  • Przeżywał nieszczęśliwą miłość, – zauważmy – że czołowi poeci romantyzmu przeżywali tragedię miłosną, Mickiewicz afekt do Maryli Wereszczakówny, Słowacki do Ludwiki Śniadeckiej.
  • Przeżywali losy Wertera, odczuwali jego cierpienia, stąd ich bohaterowie także wplątani zostali w niesprawiedliwość form ówczesnego świata.
  • Owi bohaterowie popełniali samobójstwa – pomijając fakt, że było to zjawisko, które nasiliło się w dobie romantyzmu – to kto wie, czy w ten sposób twórcy romantyczni nie ujawniali własnych uczuć i niechęci do życia.

Tak więc bohater romantyczny stawał się lustrem młodego człowieka tamtej epoki.

Jeśli tak – to nic dziwnego, że kształtowano jego losy jako pewną propozycję dalszego życia i działania. I tu potrzebna jest nam wiedza o historii kraju. Romantyzm – doba niewoli, rozdarcia Polski między trzech zaborców. Dla młodych ludzi oznacza to spiski i działalność konspiracyjną, zagrożenie więzieniem, zesłaniem, wreszcie udział w powstaniu. Sprawy prywatne odchodzą na plan dalszy. Bohater romantyczny rzuca się w wir walki o wolność.

Powstaje tylko pytanie: jak walczyć? Otwarta, rycerska walka była niemożliwa. Metoda podstępu, spisku, zdrady nie zawsze godziła się z ówczesną moralnością.

Dlatego bohater romantyczny nie jest postacią łatwą do oceny?

  • Wallenrod używa podstępu i zdrady,
  • Konrad z Dziadów bluźni przeciw Bogu,
  • Kordian bliski jest królobójstwa.

Są to wzorce postępowania stawiane młodemu pokoleniu, lecz także jest to dyskusja o metodach walki, jaką trzeba podjąć, o jej moralnym wymiarze – a ów problem nurtował z pewnością romantyczną młodzież. Dlatego też postać bohatera romantycznego nie mogła mieć innego kształtu – właśnie taki model odpowiadał ówczesnym zapotrzebowaniom.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Bohater romantyczny

Bohater romantyczny i jego modyfikacje

Przedstaw kreacje bohaterów romantycznych

Bohater romantyczny a bohater pozytywistyczny. Próba porównania

 

PODYSKUTUJ: