Topos pielgrzyma w polskiej literaturze romantycznej.

  • Pielgrzym był typem bohatera szczególnie lubianego przez literaturę romantyczną.
    Pojawiał się on w trzech kontekstach:

    • pielgrzymki w czasie
    • w przestrzeni
    • w głąb siebie.
  • Na świecie po motyw romantycznego pielgrzyma pierwszy sięgnął George Byron (Wędrówki Childe Harolda).
  • Do literatury polskiej wprowadził go Adam Mickiewicz cyklem Sonetów krymskich – ich bohater nie tylko podróżuje po Krymie, ale również zagłębia się we własną psychikę, oddaje się refleksjom, tęsknotom i marzeniom (podróż w przestrzeni i w głąb siebie).
  • Wszystkie trzy rodzaje pielgrzymki obecne są w III części Dziadów:
    • cechy pielgrzymki w głąb siebie ma Wielka Improwizacja;
    • pielgrzymka w przestrzeni to motyw podróży po Rosji – Ustęp i scena IX – obraz pędzących na północ kibitek;
    • pielgrzymka w czasie to odwołanie się do historii Rosji – Petersburg, Pomnik Piotra Wielkiego.
  • Nie zapomnij o Pielgrzymie Cypriana Kamila Norwida, gdzie tytułową postać można interpretować i jako emigranta, i jako każdego chrześcijanina, dla którego życie ziemskie jest tylko etapem wędrówki ku wieczności.
  • Maurycy Beniowski – tytułowa postać poematu dygresyjnego Beniowski Juliusza Słowackiego to jeszcze inny bohater-pielgrzym. Polak, patriota, owszem, w dodatku pozostawia narzeczoną, by ruszyć do boju, ale… to całkiem zwykły szlachcic, którego czeka pasmo zupełnie niezwykłych przygód. Słowacki zdjął z niego piętno tragizmu, mrocznej przeszłości i mesjanizmu czy mistycyzmu. To jakby Tadeusz z Soplicowa, który wyrusza w świat, żeby bić się za ojczyznę, a potem bohater niezwykłych wydarzeń. Dzieje się tak, być może, dlatego, że obok tytułowego bohatera występuje tu inny, jeszcze ważniejszy. Jest nim sam Słowacki, który co rusz wypowiada się w sławnych dygresjach.

Uwaga!
Przywołaj koniecznie postać mitycznego Odysa – skojarzenia z mitologią uatrakcyjnią Twoją wypowiedź, podkreślą głębię Twoich przemyśleń i znajomość tradycji kulturowej.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Jakie romantyczne utwory podejmują temat piękna ziemi ojczystej i tęsknoty emigrantów?

Topos pielgrzyma w literaturze – od romantyzmu do współczesności

W której epoce literackiej szczególnie często pojawia się motyw pielgrzyma? Wskaż trzech literackich pielgrzymów tej epoki, a następnie określ przyczyny ich podróżowania (pielgrzymowania).

Wędrówka – motyw

PODYSKUTUJ: