Chansons de geste, dosłownie pieśni o czynach. Są to średniowieczne poematy epickie, nazywane także eposami rycerskimi.

Przykłady chansons de geste:

  • Pieśń o Rolandzie (Francja),
  • Opowieści o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu (Anglia),
  • Dzieje Tristana i Izoldy (Francja),
  • Pieśń o Nibelungach (Niemcy),
  • Pieśń o Cydzie (Hiszpania).

 

Pieśń o Rolandzie jako epos

Epos dzieli się na trzy części. Bitwa i śmierć Rolanda to punkt kulminacyjny. Przedtem dochodzi do zawiązania spisku przez zdrajcę Ganelona, natomiast po śmierci Rolanda król Karol Wielki mści się i zwycięża Saracenów.

  • Osoba Rolanda jest kreacją idealnego rycerza, ale nie tylko w ukształtowaniu tej postaci zastosowano zabieg idealizacji – występuje wszędzie tam, gdzie mowa o pobożnych chrześcijanach i ich czynach, dotyczy króla, rycerzy Rolanda, opisu bitwy z niewiernymi.
  • Jest typową cechą eposu, podobnie jak inne:
    • podniosły styl,
    • kunsztowna składnia,
    • hiperbolizacja postaci – tak jak to bywało u Homera.
    • Jest eposem bardziej realistycznym niż w eposach Homera (bogowie bynajmniej nie wkraczają w akcję), ale symbole, znaki odgrywają tu ważną rolę, jak na średniowiecze przystało.
  • Inne cechy eposu to:
    • epickość,
    • rozlewność opisów,
    • sceny batalistyczne.

 

Scena śmierci Rolanda

Bardzo ważna jest scena śmierci Rolanda.

  • Raniony rycerz znajduje odpowiednie miejsce na wzgórzu. Tam pod pięknym drzewem, na zielonej trawie będzie konał.
  • Próbuje zniszczyć swój słynny miecz Durendal, ale zamiar nie udaje mu się.
  • Bije się w pierś, wyciąga rękawicę ku niebu – oddaje ją Bogu.
  • Obraca twarz ku Hiszpanii, ale wspomina ojczyznę.
  • Opuścił głowę na ramię, dokonał żywota, jego duszę zabrali aniołowie.

Nic z powyższej sceny nie jest przypadkowe. Wzgórze przypomina Golgotę, rękawica oddana Bogu – uznanie Jego zwierzchnictwa na wzór hołdu lennego. Sam Roland w chwili śmierci przypomina Chrystusa (umiera z głową przechyloną na bok). Scena śmierci rycerza pełna jest znaków religijnych, Roland uosabia typ męczennika, a wszystko rozgrywa się w atmosferze podniosłej, pełnej patosu. Jest to pewna nowość – śmierć Hektora z Iliady była pozbawiona wszelkiej wzniosłości. I chociaż niektórzy pokpiwają sobie z tego epizodu, w którym Roland długo i pieczołowicie poszukuje dogodnego miejsca na umieranie, to właśnie ta scena stała się literackim wzorem obrazu bohaterskiej, wzniosłej, męczeńskiej śmierci.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Pieśń o Rolandzie

Co zwraca uwagę w kompozycji „Pieśni o Rolandzie”?

Pieśń o Rolandzie – Napisz charakterystykę Rolanda