1. Kto to jest bohater bajroniczny? Podaj krótką definicję. Następnie udowodnij, że Giaur jest takim właśnie bohaterem – podaj trzy argumenty.

Bohater bajroniczny to termin pochodzący od nazwiska George’a Byrona.
Taki bohater:

  • jest tajemniczy, zamknięty w sobie, nosi w sobie jakiś mroczny sekret
  • jest zagadką dla otoczenia; nie znamy dokładnie jego przeszłości, nasze informacje o nim są niepełne
  • ma burzliwą przeszłość
  • jest samotnikiem
  • jest zbuntowany przeciwko niesprawiedliwości i złu świata
  • jest wielką indywidualnością, jednostką wybitną
  • jest szarpany namiętnościami

Taki typ bohatera był popularny w romantyzmie – zwłaszcza w jego wczesnej fazie. W literaturze polskiej przykładem takiego bohatera jest Konrad Wallenrod, tytułowy bohater powieści poetyckiej Adama Mickiewicza.

Giaur to bohater bajroniczny, ponieważ:

  • W jego życiu wielką rolę odegrała namiętność – miłość od pierwszego wejrzenia do Leili. Po śmierci ukochanej, utopionej za karę przez zazdrosnego Hassana, żył zemstą, został zabójcą, a potem zamknął się w klasztorze i rozpamiętywał szczęśliwe chwile spędzone z ukochaną.
  • Jest postacią tajemniczą, zagadką dla otoczenia – o sobie mówi bardzo niewiele, z nikim się nie przyjaźni.
  • To człowiek wyobcowany – choć przebywa w klasztorze, nie uczestniczy w życiu zakonu, nie modli się razem z mnichami.

 

2. Giaur jest powieścią poetycką. Podaj cztery cechy tego gatunku.

Cechy powieści poetyckiej

  • Łączy poezję i prozę, narrację z fragmentami lirycznymi.
  • Nie ukazuje zdarzeń chronologicznie, fabuła jest pełna luk i niedopowiedzeń.
  • Często mroczna, groźna sceneria (mroczne średniowieczne zamki lub krajobraz orientalny).
  • Jest gatunkiem typowym dla wczesnej fazy romantyzmu.

 

3. Kto był największym wrogiem Giaura? Dlaczego?

Największym wrogiem Giaura był Hassan. Jego niewolnica, mieszkanka haremu Leila, bez pamięci zakochała się w Giaurze i uciekła z nim w przebraniu pazia. Schwytana przez Hassana, została utopiona w porcie Pireneus. Giaur z zemsty i rozpaczy po stracie ukochanej zabił Hassana.

 

4. Z Giaurem wiąże się termin „orientalizm”. Wytłumacz go krótko.

Orientalizm to fascynacja kulturą, obyczajowością i literaturą Wschodu (zwłaszcza arabską, perską, hinduską, chińską). Choć elementy orientalizmu spotkamy już w literaturze średniowiecza, w kulturze baroku (z łatwością można wskazać elementy orientalne w stroju Sarmatów!) i w oświeceniu (np. Listy perskie Monteskiusza i Rękopis znaleziony w Saragossie Jana Potockiego), to prawdziwy triumf orientalizmu przypada w romantyzmie. W 1808 r. Friedrich Schlegel napisał, że „na Wschodzie należy szukać najwyższego romantyzmu”. Romantycy odbywali dalekie podróże, opisywali je oraz umieszczali akcję swoich utworów w orientalnej scenerii.

 

5. Dlaczego Faust zdecydował się zawrzeć pakt z Mefistem?

Faust zdecydował się na pakt z Mefistem, bo był rozczarowany życiem, które wiódł. Studiował na kilku fakultetach, był uznanym uczonym, miał swoich uczniów. Jednak zastała go starość, a on nie zdążył jeszcze użyć życia. W poczuciu klęski postanawia nawet popełnić samobójstwo, ale porzuca tę myśl na dźwięk wielkanocnych dzwonów.
Faust pragnie powrotu do młodości, bogactwa, zdobycia miłości kobiety – tego nie zaznał w życiu, a jego młodość, spędzona wśród ksiąg, bardzo szybko przeminęła.

 

6. Co było źródłem największego rozczarowania w życiu Fausta?

Największym rozczarowaniem w życiu Fausta było to, że choć poświęcił wiedzy i mądrości całe życie, nie satysfakcjonuje go ta wiedza. Okazuje się, że ludzkie poznanie jest bardzo niedoskonałe.

 

7. Czy Faust to dramat romantyczny?

Faust to dramat preromantyczny – jego tytułowy bohater jest pierwowzorem bohatera romantycznego. To nieustannie buntujący się geniusz, niespokojny duch, indywidualista. Dzieło Goethego rozpoczyna wielką erę dramatu romantycznego. Łamie antyczną zasadę trzech jedności oraz zasadę decorum, składa się z dużej liczby scen, często skontrastowanych ze sobą. Wiele scen ma charakter baśniowy, nadprzyrodzony.