Kartkówka z Giaura i Fausta

1. Kto to jest bohater bajroniczny? Podaj krótką definicję. Następnie udowodnij, że Giaur jest takim właśnie bohaterem – podaj trzy argumenty.

Bohater bajroniczny to termin pochodzący od nazwiska George’a Byrona.
Taki bohater:

  • jest tajemniczy, zamknięty w sobie, nosi w sobie jakiś mroczny sekret
  • jest zagadką dla otoczenia; nie znamy dokładnie jego przeszłości, nasze informacje o nim są niepełne
  • ma burzliwą przeszłość
  • jest samotnikiem
  • jest zbuntowany przeciwko niesprawiedliwości i złu świata
  • jest wielką indywidualnością, jednostką wybitną
  • jest szarpany namiętnościami

Taki typ bohatera był popularny w romantyzmie – zwłaszcza w jego wczesnej fazie. W literaturze polskiej przykładem takiego bohatera jest Konrad Wallenrod, tytułowy bohater powieści poetyckiej Adama Mickiewicza.

Giaur to bohater bajroniczny, ponieważ:

  • W jego życiu wielką rolę odegrała namiętność – miłość od pierwszego wejrzenia do Leili. Po śmierci ukochanej, utopionej za karę przez zazdrosnego Hassana, żył zemstą, został zabójcą, a potem zamknął się w klasztorze i rozpamiętywał szczęśliwe chwile spędzone z ukochaną.
  • Jest postacią tajemniczą, zagadką dla otoczenia – o sobie mówi bardzo niewiele, z nikim się nie przyjaźni.
  • To człowiek wyobcowany – choć przebywa w klasztorze, nie uczestniczy w życiu zakonu, nie modli się razem z mnichami.

 

2. Giaur jest powieścią poetycką. Podaj cztery cechy tego gatunku.

Cechy powieści poetyckiej

  • Łączy poezję i prozę, narrację z fragmentami lirycznymi.
  • Nie ukazuje zdarzeń chronologicznie, fabuła jest pełna luk i niedopowiedzeń.
  • Często mroczna, groźna sceneria (mroczne średniowieczne zamki lub krajobraz orientalny).
  • Jest gatunkiem typowym dla wczesnej fazy romantyzmu.

 

3. Kto był największym wrogiem Giaura? Dlaczego?

Największym wrogiem Giaura był Hassan. Jego niewolnica, mieszkanka haremu Leila, bez pamięci zakochała się w Giaurze i uciekła z nim w przebraniu pazia. Schwytana przez Hassana, została utopiona w porcie Pireneus. Giaur z zemsty i rozpaczy po stracie ukochanej zabił Hassana.

 

4. Z Giaurem wiąże się termin „orientalizm”. Wytłumacz go krótko.

Orientalizm to fascynacja kulturą, obyczajowością i literaturą Wschodu (zwłaszcza arabską, perską, hinduską, chińską). Choć elementy orientalizmu spotkamy już w literaturze średniowiecza, w kulturze baroku (z łatwością można wskazać elementy orientalne w stroju Sarmatów!) i w oświeceniu (np. Listy perskie Monteskiusza i Rękopis znaleziony w Saragossie Jana Potockiego), to prawdziwy triumf orientalizmu przypada w romantyzmie. W 1808 r. Friedrich Schlegel napisał, że „na Wschodzie należy szukać najwyższego romantyzmu”. Romantycy odbywali dalekie podróże, opisywali je oraz umieszczali akcję swoich utworów w orientalnej scenerii.

 

5. Dlaczego Faust zdecydował się zawrzeć pakt z Mefistem?

Faust zdecydował się na pakt z Mefistem, bo był rozczarowany życiem, które wiódł. Studiował na kilku fakultetach, był uznanym uczonym, miał swoich uczniów. Jednak zastała go starość, a on nie zdążył jeszcze użyć życia. W poczuciu klęski postanawia nawet popełnić samobójstwo, ale porzuca tę myśl na dźwięk wielkanocnych dzwonów.
Faust pragnie powrotu do młodości, bogactwa, zdobycia miłości kobiety – tego nie zaznał w życiu, a jego młodość, spędzona wśród ksiąg, bardzo szybko przeminęła.

 

6. Co było źródłem największego rozczarowania w życiu Fausta?

Największym rozczarowaniem w życiu Fausta było to, że choć poświęcił wiedzy i mądrości całe życie, nie satysfakcjonuje go ta wiedza. Okazuje się, że ludzkie poznanie jest bardzo niedoskonałe.

 

7. Czy Faust to dramat romantyczny?

 

Zobacz:

Giaur – George Byron

Giaur – kartkówka

Giaur do tematów pisemnych

Giaur – praca domowa

PODYSKUTUJ: