Cechy twórczości

  • Nietzscheanizm – jego echa znajdziemy w Snach o potędze; najbardziej znany wiersz z tego tomu to Kowal.
  • Młodopolski dekadentyzm – typowy dla epoki pesymistyczny, melancholijny, żałobny nastrój – wszechogarniający splin.
  • Najsłynniejszy wiersz utrzymany w tej tonacji to Deszcz jesienny. Splinie przeszkodził poecie w zadbaniu o piękną, staranną formę utworu – znajdziemy tam np. onomatopeje i paranomazje.
  • Franciszkanizm – afirmacja świata i istnienia, miłość do Boga i natury. Znany utwór realizujący filozofię św. Franciszka z Asyżu to O miłości wroga.
  • Klasycyzm – późniejsze utwory to spokojna, wyważona forma, zasada złotego środka – harmonia i umiar, sięganie do motywów antycznych i starożytnej filozofii. Znany utwór nawiązujący do antyku to Odys.

Nurty, pojęcia

  • nietzscheanizm
  • dekadentyzm
  • klasycyzm
  • franciszkanizm

Poeta trzech pokoleń – tak nazywamy długowiecznego Leopolda Staffa, który żył i tworzył w trzech epokach: Młodej Polsce, dwudziestoleciu międzywojennym i po II wojnie światowej – twórca urodził się w 1878 roku, zmarł zaś w 1957 roku.

Możliwe tematy

  • Poeci wobec podsumowania swojego życia – porównaj Polały się łzy… Mickiewicza z Curriculum vitae Staffa.
  • Sędziwy twórca ocenia swoje życie: analiza porównawcza Ostatniego z mego pokolenia… Staffa i Na moje urodziny Miłosza.
  • Ideały franciszkańskie – prześledź elementy filozofii św. Franciszka z Asyżu w O miłości wroga Staffa i Mrówko ważko biedronko ks. Twardowskiego.
  • Jak wykorzystał poeta mit o Odyseuszu? Dlaczego tewiersz ma wymowę uniwersalną – analiza i interpretacja Odysa Leopolda Staffa.
  • Topos pielgrzyma w utworach z różnych epok – porównaj Pielgrzyma Cypriana Kamila Norwida z Piosenką wesołego pielgrzyma Leopolda Staffa.
  • Jak ukazany został szatan w Deszczu jesiennym Staffa?

Co wtedy pisać?

  • Artysta wyrażał typowe dla Młodej Polski nastroje zniechęcenia, niemocy i przygnębienia, ale także dążenia aktywistyczne, akcentujące siłę i potęgę człowieka.
  • W wielu wierszach Staffa pojawia się pochwała artysty – wesołego, wolnego jak ptak pielgrzyma – trochę szalonego piewcy piękna świata i istnienia – te elementy pojawiają się w Piosence wesołego pielgrzyma i Sonecie szalonym.
  • Program artysty najpełniej wyraził chyba wiersz pt. Przedśpiew.
  • Poeta był wzorem twórcy i wzorem moralnym dla młodych, początkujących poetów, ale cenią go także uznani dziś artyści, np. Tadeusz Różewicz.
  • W ostatnich tomikach poety, które powstały już po II wojnie, widać dążenie do skrótu i poetyckiego paradoksu.

Najważniejsze wiersze

Deszcz jesienny – wiersz wyrażający typowy dla modernizmu pesymistyczny, katastroficzny nastrój.

Kowal – człowiek powinien, używając swojej woli mocy, wypracować sobie silny charakter i spójną osobowość. Celem każdego człowieka powinno być serce „hartowne, mężne, dumne, silne”.

O miłości wroga – utwór głoszący filozofię franciszkańską i ewangeliczną zasadę miłości do nieprzyjaciół.

Ostatni z mego pokolenia… – bardzo osobisty wiersz, który ma charakter podsumowania. Nadawca, którego można chyba utożsamiać z autorem wiersza, wyznaje, że nigdy nie kusiła go wielka sława.

 

Zobacz:

Leopold Staff – portret

Leopold Staff na maturze

Leopold Staff – praca domowa

Leopold Staff – ważne wiersze

Leopold Staff – portret

Koncepcja człowieka w poezji Leopolda Staffa

Refleksja powojenna Staffa – gdzie ją znajdujesz?