Bohater romantyczny

Sformułowania:

• Modyfikacje i kontynuacje bohatera romantycznego w polskiej literaturze
• Scharakteryzuj polskiego bohatera romantycznego
• Osobowość bohatera romantycznego na wybranych przykładach
• Kostium – gest – poza w literaturze romantycznej
• Szaleńcy i buntownicy w literaturze romantycznej
• Wybrane typy bohatera romantycznego w literaturze europejskiej i polskiej
• Bohaterowie romantyczni Adama Mickiewicza

Treści podstawowe

Przykłady bohaterów romantycznych i umiejętności dostrzeżenia różnic, pewnego rozwoju modelu, jakim jest ten typ: Oto:
Biografia bohatera romantycznego powinna przebiegać według ustalonych etapów:

  • młodość i nieszczęśliwa miłość (bohater romantyczny winien być poetą)
  • metamorfoza – po niewyjaśnionym samobójstwie b.r. przeistacza się w bojownika o wolność ojczyzny
  • etap walki o wolność – mesjanizm, czyn dwuznaczny etycznie dla wielkiej sprawy, (często sytuacja tragizmu)

Cechy charakteru bohatera romantycznego:

wrażliwy, zbuntowany, szlachetny, samotny, dumny, niezrozumiany przez ogół, wyobcowany, odważny, zdolny do poświęceń – jest bezwzględnie jednostką wybitną, indywidualnością aktywną, spełnia społeczne i ideowe zapotrzebowania swoich czasów.

Jak uatrakcyjnić odpowiedź?

  • Usytuowaniem bohatera romantycznego w szeregu postaci literackich – od rycerza średniowiecznego, poprzez sarmatę, po inteligenta i powstańców dwudziestego wieku. Czy typy te mają ze sobą cokolwiek wspólnego? W jakim stopniu inteligent współczesny lub Polak pokolenia Kolumbów jest spadkobiercą bohatera romantycznego?
  • Własną opinią i umiejętnością umotywowania ocen. Czy bohater romantyczny miał rację, był silny czy słaby, miał prawo do odstępstw moralnych czy nie?
  • Znajomością ujęć parodystycznych – choćby Gombrowiczowskiej wypowiedzi na temat romantyzmu w Ferdudurke (parodia i teoria Formy). Wiersze Gałczyńskiego, opowiadania i dramaty Sławomira Mrożka poddają parodii polski mit bohatera romantycznego. Z goryczą mówi o nim Ernest Bryll w wierszu Słowacki – lekcja polskiego. Warto być może sięgnąć do młodych twórców dwudziestolecia międzywojennego i zacytować Czarną wiosnę Słonimskiego:
    Ojczyzna moja wolna, wolna
    Więc zrzucam z ramion płaszcz Konrada

Inne tematy

  • Poezja
    Wszyscy ważni romantycy wypowiadali się z sprawie poezji. Wszystkie trzy dramaty romantyczne poświęcają jej sporo miejsca. Nie można pominąć Wielkiej Improwizacji!
  • Miłość romantyczna
    Warto sięgnąć do źródeł ukształtowania modelu miłości romantycznej – czyli do Cierpień młodego Wertera Goethego. I znów – wszyscy wieszczowie romantyczni wikłali się w trudne sprawy sercowe, wszyscy bohaterowie romantyczni w biografii swojej przeżywali miłość romantyczną. Taki temat wzbogacić warto przywołaniami portretów kobiecych: Maryla, Ludwika, Lotta, Laura…

Dramat romantyczny
Wymienisz tytuły i cechy typowe dla kompozycji – nie zapominaj o kompozycji otwartej, synkretyzmie i niesceniczności. Warto wspomnieć o pokrewieństwie z dramatem Szekspira i zburzeniu reguł antycznych. Jeśli ktoś powie: a przecież Dziadów część II zachowuje zasadę trzech jedności … odpowiemy: Część II tak, IV też, ale już III nie, nie mówiąc o całości – a przecież Dziady stanowią całość zespoloną osobą głównego bohatera Konrada-Gustawa.

Adam Mickiewicz
Biografia, twórczość, tematy – znaczenie dla polskiej literatury. W każdym roku można było trafić na pytanie z Mickiewicza – w tym roku: Mickiewiczowskim tym bardziej. Ale nie jest to skomplikowane zagadnienie. I wiedza o innych wieszczach też może się przydać.

Gatunki romantyczne
Ballada, dramat romantyczny, poemat epicki, poemat dygresyjny. Sprawdź, czy potrafisz zdefiniować powyższe gatunki i podać przykłady. Pamiętaj – romantycy z powodzeniem uprawiali też – gatunki tradycyjne, klasyczne: odę, sonet, epos, hymn, rapsod (przykłady, cechy)