Rola biskupa w kościele katolickim ma głębokie podłoże teologiczne i historyczne. Biskupi, jako umowni następcy Apostołów, spełniają ważną misję duchową. Z misją tą wiążą się nie tylko zadania, prawa i obowiązki biskupa, ale także pewne atrybuty – szaty oraz insygnia, których znaczenie interpretuje się szeroko w kontekście powołania apostolskiego i dziejów Kościoła. Co symbolizują pontyfikalia biskupie?

Pierścień – zaślubiny z diecezją

Pierścień to symbol wyjątkowo wymowny w wielu kulturach. Był znakiem wolności w starożytnej Grecji, Rzymianie nosili pierścionki z różnych metali w zależności od statusu, a obrączki po dziś dzień są jednym z ważniejszych elementów tradycji ślubnej.

Na biskupim palcu pierścień oznacza władzę – duchowny jest zwierzchnikiem diecezji – ale także wierność doktrynie oraz oblubieńczą miłość Chrystusa do Kościoła. Atrybut ten więc daje biskupowi prawo do decydowania o sprawach wspólnoty, a zarazem zobowiązuje go do spełniania posługi z wiarą i zaangażowaniem. Niczym pieczęć zatwierdza uroczyście związek duchownego z diecezją.

Pastorał – posługa pasterska

Motyw pasterza pojawia się już w Starym Testamencie, gdzie laska i kij pasterski stanowią atrybuty przewodnika, opiekuna, dobrego ojca, wreszcie – samego Boga. Kontekst ten rozbudowuje Nowy Testament, w którym Jezus mieni się pasterzem i bierze w opiekę swoje owce, czyli wiernych.

Pastorał biskupi nawiązuje bezpośrednio do tej symboliki i jest wyrazem powagi oraz troskliwości. Jako głowa diecezji sprawuje pieczę nad swoją owczarnią, znajduje równowagę między stanowczością a wrażliwością. Zakrzywiona końcówka pastorału znaczy o czujności pasterza, który musi wykazywać się rozsądkiem i świadomością w kierowaniu podopiecznych na drogę do Chrystusa.

Mitra – godność biskupia

Mitra, bogato zdobione, wysokie nakrycie głowy inaczej zwane infułą, świadczy o wyjątkowej więzi duchownego z Bogiem. Urząd biskupa to najwyższy stopień sakramentu kapłaństwa i jako taki stanowi największy zaszczyt dla kapłana. Infuła jaśnieje blaskiem chwały Bożej, wynosząc biskupa na piedestał życia konsekrowanego i chroniąc go od przeciwników Kościoła. Okazała niczym korona, mitra na skroniach duchownego jest symbolem dostojeństwa Bożego posłańca.

Pektorał – ozdoba cierpienia

Krzyż jest bodaj najbardziej charakterystycznym symbolem chrześcijaństwa i atrybutem samego Chrystusa, niezwykle brzemiennym w znaczenia. Przede wszystkim przypomina każdemu wiernemu o ofierze Jezusa i przymierzu, jakie zawarł z ludźmi poprzez swoją męczeńską śmierć. Krzyże znajdują się w świątyniach, na drogach, w domach i na łańcuszkach u szyi jako widoczny znak tożsamości chrześcijańskiej.

Nosi go także biskup – tak zwany pektorał ma podkreślać, że nawet najwyższy godnością kapłan ma równy udział w powszechnym cierpieniu Chrystusa i ludzi. Przypomina duchownemu, że jego powołanie także nie jest wolne od utrapień.

Wśród biskupich atrybutów wymienia się jeszcze kilka innych elementów. Rozmaite znaczenia mają także: szaty liturgiczne, rokieta, mucet, piuska, biret, paliusz… Tak jak wiele interpretacji ma powołanie apostolskie, tak wiele jest symboli związanych z tym urzędem. Archetyp biskupa ukształtował się przez lata tradycji chrześcijańskiej – opiekun Kościoła powinien uosabiać najważniejsze idee Pisma Świętego.

Akcesoria liturgiczne dla księży i biskupów można kupić w sklepie internetowym https://www.holyart.pl/akcesoria-liturgiczne.