Tag "matura z polskiego"

Jak przygotować się do matury pisemnej z języka polskiego?

Język polski to obowiązkowy przedmiot na maturze. Można zdawać go na poziomie podstawowym lub rozszerzonym. Matura z języka polskiego obejmuje dość szeroki zakres materiału. Wielu maturzystów odczuwa lęk przed tym egzaminem. Epoki literackie, pisarze, lektury, motywy literackie – to wszystko przysparza wielu uczniom problemy. Powtarzanie wiadomości Aby osiągnąć dobre wyniki na maturze, trzeba się do niej solidnie przygotować i powtórzyć dokładnie wszystkie wiadomości. W pierwszej kolejności należy powtórzyć lektury obowiązkowe.

Czego szukać w poezji modernistów?

Nastrój – pesymizm i dekadentyzm Zgodnie z duchem epoki w poezji modernistycznej dominuje pesymizm, poczucie dekadencji, schyłku wartości i raczej niechęć do życia. Łatwo trafić na wiersz przepełniony nastrojem smutku, bezradności i pesymizmu. Punkty dodatkowe – gdy wskażesz rodowód pesymizmu – wywodzi się z filozofii Arthura Schopenhauera – filozofa działającego na przełomie wieków XVIII i XIX. Schopenhauer głosił kompletny bezsens ludzkiego istnienia, które, pozbawione jakiejkolwiek wartości, ma przysparzać jedynie cierpienia.

Nad Niemnem na maturze

Ważne sceny I. Przy mogile protoplastów rodu Bohatyrowiczów – opowieść Anzelma o dziejach Jana i Cecylii Ważne dane o tym epizodzie Scena ma miejsce w końcu pierwszego tomu – Justyna na zaproszenie Jana udaje się w głąb boru, by obejrzeć grób przodków Bohatyrowiczów. Historię opowiada stryj Anzelm – brat ojca Janka, przyjaciel Andrzeja Korczyńskiego, dawny powstaniec. Historia Jana i Cecylii jest konkretnie osadzona w czasie – jest to około sto

Kordian na maturze

Tego się naucz! W związku z Kordianem czeka Cię sporo nauki. Ten dramat stawia przed Tobą zadania: Na przykładzie Kordiana pokaż cechy dramatycznego. Scharakteryzuj tytułowego bohatera jako bohatera romantycznego. Wytłumacz, na czym polegała polemika Kordiana z Dziadami (mesjanizm – winkelriedyzm). Objaśnij ideę winkelriedyzmu. Scharakteryzuj obraz Polski i Polaków wyłaniający się z dramatu. Przypomnij sobie schemat dramatu: Czas i miejsce akcji Przygotowanie – noc sylwestrowa 1799 roku. Akt I – lata dwudzieste XIX wieku. Akt II – 1828

Faust na maturze

Tego się naucz! Przede wszystkim powinieneś znać takie pojęcia jak faustyzm i bohater faustowski oraz wykorzystywać je przy interpretacji innych tekstów, innymi słowy, umieć odnaleźć cechy Fausta w innych bohaterach literackich. Pamiętaj, że Faust to bardzo ważna lektura, opowieść o naturze ludzkiej i pragnieniach człowieka o przekroczeniu granic uznawanych za nieprzekraczalne. Skojarz Podobnie jak Faust, nasi biblijni prarodzice złamali zakaz Boga i zerwali owoc z drzewa poznania dobrego i złego. Czy kierowała nimi tylko pusta ciekawość, czy był

Cierpienia młodego Wertera na maturze

Tego się naucz! Powinieneś umieć: pokazać powieść jako przykład utworu preromantycznego, który wywarł ogromny wpływ na twórczość romantyków czy nawet szerzej – na całą literaturę europejską wskazać cechy powieści epistolarnej (czyli powieści w listach) wytłumaczyć takie pojęcia, jak Weltschmerz, werteryzm, bohater werterowski oraz wymienić przykłady tego typu bohaterów (szukaj ich zwłaszcza w dziełach powstałych we wczesnym romantyzmie) Preromantyzm W drugiej połowie XVIII wieku w Niemczech zaistniało zjawisko zwane preromantyz­mem. Młode pokolenie, które wówczas

Hymn do miłości ojczyzny Ignacego Krasickiego

Tego się naucz! Musisz wiedzieć co nieco o pieśni, która przez pewien czas pełniła rolę hymnu – podobnie jak powinieneś posiadać choćby podstawowe wiadomości na temat Bogurodzicy czy Mazurka Dąbrowskiego. Warto znać choćby w przybliżeniu czas i okoliczności powstania Hymnu… i choć w odróżnieniu od Bogurodzicy nie ma sensu uczyć się tego utworu na pamięć, trzeba mniej więcej wiedzieć, o co w nim chodzi. Powinieneś umieć odpowiedzieć na pytanie, jaki obraz ojczyzny wyłania się tej pieśni, jakie

Makbet Szekspira matura

Tego się naucz! Powinieneś umieć pokazać Makbeta jako dramat o władzy, skomplikowanej naturze ludzkiej, wyróżnić zawarte tam najważniejsze zagadnienia. Na przykładzie tego dramatu naucz się cech dramatu szekspirowskiego.   Władza jako namiętność niszcząca człowieka Makbet, określany czasem jako krwawa tragedia, jest przede wszystkim utworem o władzy, która stanowi tak wielką pokusę, że kruszy najszlachetniejsze charaktery i wpycha człowieka w otchłań zbrodni. Akcję dramatu umiejscowił autor w czasach mrocznego średniowiecza i wiele z mitologii tej epoki przeniósł do

Mendel Gdański Konopnickiej na maturze

Tego się naucz! Ważne są następujące umiejętności: •trzeba umieć odpowiedzieć na pytanie, co to takiego obrazek, wyjaśnić to pojęcie powiązać utwór z hasłami głoszonymi przez pozytywistów (zwłaszcza z kwestią asymilacji Żydów) wymienić problemy stosunków polsko-żydowskich w czasach Marii Konopnickiej Gatunek – werystyczny obrazek Obrazek jako gatunek doskonale nadawał się do realizacji założeń pozytywizmu, za jego pomocą z łatwością można było szerzyć hasła pozytywistyczne – pokazywać niedole ludu i naświetlać problemy, z którymi trzeba sobie radzić. Choć

Czesław Miłosz matura

Tego się naucz! Twórczość Miłosza jest niezwykle zróżnicowana ze względu na wielość okresów literackich, w których powstawała i niezwykle szeroki zakres zagadnień tematycznych. Mimo że ta poezja nie poddaje się łatwo interpretacjom, można wyróżnić kilka podstawowych pytań, na które odpowiedzi musisz niewątpliwie znać. Jak przejawia się katastrofizm w poezji Miłosza okresu Żagarów? Dlaczego twórczość Miłosza możemy interpretować jako próbę ocalenia wartości humanistycznych? Jaką funkcję przypisuje Miłosz poezji w czasach zagrożenia wartości? Jaki może być

Poezja Krzysztofa Kamila Baczyńskiego na maturze

Tego się naucz! Podczas przygotowań do matury zastanów się nad następującymi kwestiami: Pokolenie Kolumbów – kogo określamy tym mianem? Skąd pochodzi ta nazwa? Dlaczego Baczyński uznawany jest za twórcę, który najdobitniej chyba nakreślił sytuację tego pokolenia? Cóż to takiego apokalipsa spełniona? Czym charakteryzuje się twórczość poetów spełnionej apokalipsy? Przypomnij sobie potoczne znaczenie terminu apokalipsa oraz Apokalipsę św. Jana, księgę zamykającą Nowy Testament. Zastanów się, dlaczego poeta często bywa zestawiany ze

Poezja Jana Twardowskiego na maturze

Tego się naucz! Zapoznaj się z najważniejszymi motywami przewijającymi się przez twórczość księdza-poety. Jaka wizja Boga występuje w wierszach Twardowskiego? Franciszkanizm jako inspiracja filozofii księdza Twardowskiego. Miłość do Boga a miłość do ludzi w poezji Twardowskiego.   Czy rzeczywiście spadkobierca franciszkanizmu? Zwykło się uważać, że poezja Twardowskiego reprezentuje współczesny nurt franciszkański. Jest to jednak franciszkanizm nieco inny niż ten, który znamy z tradycji polskiej, na przykład Kochanowskiego czy Staffa. Owszem,

Zdążyć przed Panem Bogiem na maturze

Tego się naucz! Bardzo ważna jest umiejętność odczytania tytułu. Tytuł Zdążyć przed Panem Bogiem ma wyraźnie sens metaforyczny. Kojarzy się nam z wyścigiem, w którym biorą udział Bóg i człowiek. Czego dotyczy ten wyścig? Jest to wyścig o ludzkie życie, o przedłużenie go choćby na krótki czas. Dla Edelmana to, co robi jako lekarz, ściśle łączy się z tym, co przeżył w getcie. W czasie akcji likwidacyjnej (23 VII – 8 IX 1942 r.) miał ważne zadanie: stał przy

Tango Mrożka na maturze

Tego się naucz! Cóż to takiego dramat absurdu? Na przykładzie Tanga powinieneś umieć pokazać podstawowe cechy tego rodzaju dramatu. Bohaterowie i przebieg wydarzeń W sztuce poznajemy współczesny inteligencki dom, w którym wszystko stoi na głowie – odwrócono tradycyjne w rodzinie role. Babcia Eugenia (w sukni z trenem i trampkach!) oraz jej brat Eugeniusz nie są poważni i dostojni, jak na patriarchów rodziny przystało: grając w karty przy wtórze niewybrednych frazeologizmów. Stomil „pan domu” w wiecznie rozchełstanej piżamie prezentuje marazm

Inny świat na maturze

Tego się naucz! Przede wszystkim przyda się garść wiadomości o genezie tytułu. Zauważ, jak silnie wpływa on na wymowę powieści, ukierunkowuje jej interpretację. Powinieneś także wiedzieć, co to takiego łagier, a co za tym idzie – rozumieć różnicę między lagrem a łagrem. Niezmiernie ważne są także wiadomości o budowie powieści oraz umiejętność interpretacji jej zakończenia. Geneza tytułu Dlaczego Herling-Grudziński tak zatytułował swoją powieść? Tłumaczy to motto utworu, zaczerpnięte z Zapisków z martwego domu (inny tytuł: Wspomnienia

Mistrz i Małgorzata Bułhakowa na maturze

Mistrz i Małgorzata Bułhakowa na maturze Tego się naucz! Powinieneś umieć: scharakteryzować postacie szatańskie i biblijne, odpowiedzieć, dlaczego Mistrza i Małgorzatę można czytać (także) jako powieść o totalitaryzmie, ukazać różne plany kompozycyjne powieści, ukazać, że w powieści mamy do czynienia z grą z konwencją, scharakteryzować jej narrację, określić czas i miejsce akcji, udowodnić, że jest to dzieło uniwersalne, ponadczasowe.   Różne przestrzenie powieści W powieści mamy do czynienia z trzema przestrzeniami, w których rozgrywają się wydarzenia. Są to: Przestrzeń realistyczna

Julian Tuwim na maturze

Tego się naucz! Musisz umieć: pokazać elementy skamandryckie w twórczości poety, pokazać jego stopniowe odchodzenie od poetyki skamandryckiej, omówić znaczenie neologizmów i ogólniej – jego twórczego stosunku do języka. Prawdziwy skamandryta „Chcemy być poetami dnia dzisiejszego i to cała nasza wiara i cały nasz program” – pisali w pierwszym numerze Skamandra skupieni wokół niego poeci. Programowo bezprogramowi wyżej cenili talent indywidualny niż realizowanie programów poetyckich. Do najwybitniejszych skamandrytów należeli Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Kazimierz Wierzyński,

Eliza Orzeszkowa na maturze

Gloria victis Tytuł noweli Łacińskie słowa w tytule utworu znaczą: chwała zwyciężonym, i stanowią zaprzeczenie rzymskiego „vae victis”, czyli: biada zwyciężonym. Chwała zwyciężonym, bo ich bohaterska śmierć stanie się źródłem nowej siły. Tak naprawdę jednak pochwałę bohaterstwa powstańców wygłasza w utworze tylko wiatr. Pamiątką ówczesnych wydarzeń jest mogiła, której nikt już nie odwiedza. Nawet Anielka, siostra Mariana, nie dba o grób powstańców. Bohaterowie Romuald Traugutt, postać historyczna, dyktator powstania styczniowego,

Kazimierz Przerwa-Tetmajer na maturze

Tego się naucz! Powinieneś umieć odpowiedzieć na podstawowe pytania: Dlaczego twórczość Tetmajera jest tak istotna dla Młodej Polski? Jaką filozofię ilustrują wiersze autora „Końca wieku dziewiętnastego”? Jakie motywy typowe dla epoki modernizmu zawiera ta poezja i co przesądza o ich młodopolskim charakterze? Umiejętność odpowiedzi na te pytania zapewni Ci punkty na egzaminie maturalnym. Temat pierwszy – dekadentyzm Smutek, melancholia, tęsknota, zniechęcenie, apatia, pesymizm, żal, bierność, inercja, niemoc … – oto

Tadeusz Różewicz na maturze

Tego się naucz Ważne, abyś umiał odpowiedzieć na następujące pytania:Dlaczego Różewicza uważa się za twórcę awangardowego? Co oznacza określenie „ poetyka ściśniętego gardła” w odniesieniu do twórczości autora Niepokoju? Co stało się z metaforą w poezji Różewicza? Dlaczego Różewicza określa się mianem poety moralnego niepokoju? Czy twórczość Różewicza ma coś wspólnego z poetyckim turpizmem? Czy w ostatnim czasie poeta otrzymał jakąś nagrodę literacką?   TEMAT  PIERWSZY – moralny niepokój Motyw