Jerzy Szaniawski

Most

Akt pierwszy

Obszerna izba w starym murowanym domu. Dom ten był niegdyś karczmą-zajazdem. Tu zbierali się podróżni. Mogli się ogrzać (wielki komin); mogli zjeść (dotychczas stoi lada i kredens – widać resztki szkła i porcelany); mogli w tym domu przenocować – (do pokojów gościnnych wchodzi się po wewnętrznych schodach na piętro). (…)
Wieczór. Słychać wiatr i ulewny deszcz.Tomasz kreśli. Janek przygląda się pracy Tomasza z uśmiechem. Marysia dorzuca drew do ognia. 

TOMASZ
oderwawszy się na chwilę od pracy

No, cóż? Podoba ci się ta robota?


Jak nazywają się fragmenty tekstu napisane kursywą?

Odpowiedź:

To didaskalia poprzedzające tekst dramatu (monologi i dialogi postaci).

  • Pierwszą i podstawową wskazówką jest nagłówek „akt pierwszy”. Akty i sceny pojawiają się bowiem wyłącznie w tekstach dramatycznych.
  • Drugą wskazówką są pojawiające się słowa postaci. Brak narratora, kogoś, kto by ją opisywał, oraz pojawiające się imię postaci sprawia, że możemy być pewni, że tekst, który mamy przed oczami, to początek sztuki dramatycznej.

Co to są didaskalia? Jakimi środkami operuje autor?

Odpowiedź:

  • Termin didaskalia to z greckiego nauka, instrukcja. W starożytności termin ten oznaczał przygotowanie chórów i aktorów do występów w tragedii lub komedii, dziś są to objaśnienia i instrukcje autora dramatu dotyczące realizacji scenicznej dzieła.
  • Autor w prostych słowach, czasem wręcz równoważnikach zdań opisuje, jak wygląda pomieszczenie, w którym rozgrywa się scena, co robią lub w jakiej sytuacji znajdują się postacie.
  • Autor dramatu nie powinien jednak tworzyć tekstu objaśniającego rzeczy spoza tych, które widz będzie mógł zobaczyć na scenie (np. przeszłość, charakter).
  • W didaskaliach opisuje się wygląd zewnętrzny pomieszczeń lub ludzi i zarysowuje proste czynności, które wykonują oni przed oddaniem im głosu.

Czym charakteryzuje się opis sytuacji?

Odpowiedź:

  • Opis sytuacji w didaskaliach charakteryzuje się prostotą, schematycznoś­cią, używaniem jak najmniejszej liczby zwrotów i określeń.
  • Nie powinien być nadto rozbudowany, nie jest bowiem warunkiem koniecznym istnienia tekstu dramatycznego.
  • W kilku słowach lub zdaniach czytelnik powinien ujrzeć miejsce i postacie, które dalej będzie poznawać wyłącznie przez ich słowa i działania.

W jaki sposób i komu udziela piszący wskazówek?

Odpowiedź:

  • Didaskalia są jedynie wskazówką dla reżysera. Co więcej, może on w ogóle z nich nie skorzystać i nie brać ich pod uwagę przy stwarzaniu swojego spektaklu.
  • Jest to też pomoc dla czytających dramat. Dzięki takim krótkim opisom zostają oni wprowadzeni w sytuację.

 

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Zadanie 24 Jakie informacje powinien zawierać wstęp do pracy: „Piętno Fatum w kreacjach postaci z „Antygony” Sofoklesa?”