LICEUM

Praca – literacki motyw

Dlaczego to ważny w literaturze problem? Dotyczy wszystkich ludzi (nawet tych, którzy pracy unikają, bo i to jakaś postawa wobec niej) wszystkich czasów. Stosunek do pracy jest nierzadko kryterium wartościowania bohaterów. Jak mówi Biblia, świat powstał dzięki pracy Boga – trwała ona sześć dni, siódmego dnia Stwórca odpoczął. Ale sam człowiek nie został stworzony do ciężkiej pracy – zajmowałby się pewnie jedynie przyjemnymi czynnościami, żył w zgodzie z naturą (wizja

Dom, rodzina w literaturze

Dom, rodzina – dlaczego to ważny w literaturze problem? Rodzinny dom – bez wątpienia jedna z najważniejszych wartości w ludzkim życiu. Z czym się kojarzy? Nie tylko z miejscem stałego zamieszkania i najbliższą rodziną. To przestrzeń odgrodzona od chaosu świata. Łączymy go z porządkiem, poczuciem bezpieczeństwa, schronieniem. To własne miejsce na ziemi. Niekoniecznie musi być bogaty – ważniejsze są miłość, ciepło, możliwość samorealizacji. O znaczeniu domu i rodziny wiele też mówią metaforyczne zastosowania tych słów. Domem bywa nazywana

błędy, pomyłki, niewłaściwe wybory

Dlaczego to ważny w literaturze temat? Errare humanum est. Błądzić – rzecz ludzka. Ten motyw pojawia się w literaturze od czasów najdawniejszych. Pierwszy ludzki błąd? Pewnie już w raju, kiedy Ewa zerwała zakazany owoc. Życie ludzkie często bywa porównywane do labiryntu – trzeba wybierać drogi, wartości, postawy. Każdy wybór niesie ze sobą prawdopodobieństwo pomyłki. Można pójść nie tą ścieżką czy poświęcić życie nie tej wartości. Błąd to także naruszenie pewnych

Różne ujęcia motywu powrotu w literaturze i filmie.

Wstęp Powrót jest dość częstym motywem epickim, lirycznym i filmowym. Niejednokrotnie łączy się z toposem podróży, wędrówki, ale nie jest to warunek konieczny. Bywają powroty szczęśliwe, lecz również pełne gorzkich rozczarowań, euforyczne i dramatyczne, powroty przegranych i zwycięzców etc. Najczęściej eksponowanymi w sztuce są powroty: • do ojczyzny, rodziny (Homer Odyseja) • do krainy dzieciństwa (Bruno Schulz Sklepy cynamonowe) • do tradycji, wiary, idei (przypowieść o synu marnotrawnym) • do „rzeczywistości”

Motyw powstania styczniowego w literaturze i malarstwie

Motyw powstania styczniowego w literaturze i malarstwie. Wstęp Przedpowstańcze nastroje i manifestacje patriotyczne ( w latach 1860-1862) w Polsce i wśród Polaków emigrantów jako inspiracje dla literatury i sztuki – Norwid Na zapytanie: Czemu w konfederatce? Odpowiedź, fotografia Norwida z 1861 r. (w ­konfederatce). Tragizm powstania styczniowego – obraz Grottgera Pożar dworu pod Miechowem. Dramat Polaków uczestniczących w nierównej walce z zaborcą – Żeromski Wierna rzeka, Rozdzióbią nas kruki, wrony…,

Przed klasówką z dwudziestolecia

Czym było „Przedmieście”? Była to grupa literacka, działająca w późnym międzywojniu, bo już w latach 1933-37, w Warszawie i we Lwowie. Wśród założycieli: H. Boguszewska, G. Morcinek. Do grupy należała Zofia Nałkowska oraz Bruno Schulz, A. Rudnicki, H. Krahelska, J. Łobodowski. Ważne jest także to. że pisarze Przedmieścia preferowali realizm oraz naturalizm prozy – dążyli do maksymalnego autentyzmu w przedstawianiu rzeczywistości, co w konsekwencji prowadziło też do wyboru i rozpopularyzowania

Różne oblicza miłości. Przedstaw na wybranych przykładach literackich.

Różne oblicza miłości. Przedstaw na wybranych przykładach literackich. To temat szeroki jak morze. O miłości pisało się i pisać się będzie nadal, bo miłość to najważniejsza rzecz w życiu – a obliczy miłości tyle, co zakochanych. Jednak ty musisz uściślić swoje wybory do znanych ci postaw literackich, a do tego przedstawić różne warianty tego uczucia – tak więc możliwości trochę się zawężają, jednak i tak będzie z czego wybierać. Zacznijmy

Motyw apokalipsy i jego literackie warianty

Praca domowa Motyw apokalipsy i jego literackie warianty Dzieł takich w samej literaturze polskiej jest sporo – apokalipsa to jeden z ulubionych motywów literackich. Pasjonuje on pisarzy swą wizyjnością, ogromem zniszczenia, barwnością i plastycznością opisu. Do motywu apokalipsy sięgali twórcy wszystkich epok, jednak najbardziej umiłowali go sobie poeci barokowi i od tego możesz zacząć. Wizja walki z szatanem to jeden z przewodnich motywów tej epoki. Motyw ten występuj zarówno w

Prawdziwa sztuka jest zawsze współczesna. Słowa Fiodora Dostojewskiego uczyń mottem rozważań o ponadczasowej wartości wybranych dzieł literackich.

Prawdziwa sztuka jest zawsze współczesna. Słowa Fiodora Dostojewskiego uczyń mottem rozważań o ponadczasowej wartości wybranych dzieł literackich. Inne sformułowania tematu: „Wielkich dzieł nie niszczy czas. Jakie kryteria zastosujesz, mierząc wartości utworu literackiego?” „Prawdziwa sztuka jest zawsze współczesna” (F. Dostojewski) – uzasadnij słuszność tych słów w oparciu o znajomość kilku utworów z minionych epok, które uznajesz za arcydzieła. Uwagi: „sztuka” to trochę więcej niż literatura. Oczywiście poezja i proza to nasz

Co jest w człowieku? Szkic do duchowego portretu ludzi końca XIX i XX wieku…

Co jest w człowieku? Szkic do duchowego portretu ludzi końca XIX i XX wieku inspirowany literaturą i filmem. Podobne sformułowania tematu: „Co jest w człowieku? Odpowiedz na pytanie, odwołując się do znanych ci utworów literatury współczesnej”. „Człowiek jest zdumiewający, ale arcydziełem nie jest (Joseph Conrad). Rozważania o złożoności natury ludzkiej na podstawie wybranych utworów”. „Człowiek jest zdumiewający… Jakie prawdy o człowieku, ważne dla współczesnego czytelnika odkrywa literatura?” „Człowiek jest zdumiewający…

W poszukiwaniu „nauczyciela i mistrza”. Twoje rozważania o utworach literackich…

W poszukiwaniu „nauczyciela i mistrza”. Twoje rozważania o utworach literackich szczególnie znaczących w kształtowaniu systemu wartości młodego człowieka końca XX wieku. To zagadnienie bywa różnie formułowane: „Twoje podróże po krainie literatury w poszukiwaniu własnego systemu wartości” „Świat jakich wartości odnajdujesz w utworach literackich?” Rozważania o świecie wartości bohatera literatury współczesnej, opatrzone znanym cytatem Konwickiego: „zło włóczyło się w nasze kody etyczne” „Szukam nauczyciela i mistrza (Tadeusz Różewicz). Poszukiwanie norm moralnych

Pojęcia z poetyki

A Aluzja literacka – nawiązanie w utworze literackim do innego dzieła, zjawiska lub motywu literackiego lub postaci, będące świadomym zamierzeniem autora. Anakolut – wypowiedź celowo niepoprawna, np. zdanie urwane lub zlepek kilku zdań zbudowanych czy zestawionych wbrew regułom logiki i składni. Anakreontyk – nazwa pochodzi od poety greckiego Anakreonta, krótki wiersz o radosnym nastroju, wysławiający urodę życia, miłości i biesiady. Animalizm – zespół cech przynależnych zwierzętom, zwierzęcość, także przenośnie: zmysłowość. Animizacja (ożywienie) – nadanie

Analiza prozy – sposób postępowania

Analiza prozy – sposób postępowania Uważnie czytamy tekst i: Określamy – co to jest? Czy odczytaliśmy: opis sceny (fabuła, dialog), opis przestrzeni, monolog (wyznanie, mowa, refleksje), list, opis przedmiotu lub postaci, sam dialog – lub może dyskusję wielu głosów? To bardzo ważne ustalenie na początek – porządkuje, sugeruje nastrój (monotonię, dynamikę), określa też świat przedstawiony i nieuchronnie prowadzi do pytania: Kto mówi? Inaczej mówiąc: trzeba określić typ narracji i pozycję

Autorytety

Czy można wymyślić sobie pytanie o autorytety? Tak. Czemu nie? W odpowiedzi nie uciekasz od świata kultury, literatury, znajdujesz się trochę na pograniczu etyki i historii. Materiał musi być uporządkowany, dla równowagi sięgnij i do dzieła literackiego (bohater literacki jak najbardziej może być autorytetem) i do osób rzeczywistych – postaci historycznych i żyjących. Określ problem. Powiedz, kto jest twoim autorytetem lub kto ogólnie dziś jest za autorytet uważany. Zdefiniuj pojęcie. Przytocz przykłady – za

Jakie obyczaje rycerskie zostały opisane w Krzyżakach Henryka Sienkiewicza?

Jakie obyczaje rycerskie zostały opisane w „Krzyżakach” Henryka Sienkiewicza? Ślubowanie Rycerz składał wybranej kobiecie, damie swego serca, uroczyste przyrzeczenie. Ślubował, że będzie jej wiernie służył, sławił jej mądrość i urodę, nosił jej barwy i zrobi dla niej coś wyjątkowego. Zbyszko takie śluby złożył Danusi. Obiecał, że pomści śmierć jej matki, zabijając kilku Krzyżaków i stoczy bitwę z każdym, kto zakwestionuje urodę Danusi. Traktował je śmiertelnie poważnie. Zupełnie inaczej niż Maćko, który uważał zachowanie Zbyszka

Jan Kochanowski – Człowiek igrzysko Boże

Człowiek igrzysko Boże Cóż jest świat? Szachownica. Właśnie mu to służy. (1) A ludzie co są? Szachy rozmaitej struży. Tu żywot białe pole, czarne śmierć zaswoi. (2) Skoro hufce ze strony postawią obojej, Dwaj doświadczeni gracze usiędą za stołem; O, jakie bezpieczeństwo: pokusa z aniołem. Białym anioł, czarnym czart, i słusznie, hetmani, Nieproszona fortuna przyświeca i na niej Siła należy, ona nadzieją i strachem Miesza graczów, u niej met często w ręku z szachem. Prostą drogą stateczne

Szymborska Wisława

Pierwsza dama w salonie polskiej poezji. Mistrzyni poetyckiej miniatury. Potrafi budować kunsztowne metafory i zaskakiwać pointą. Jest dowcipna, błyskotliwa, ironiczna. Nie lubi patosu, tragiczności, kasandrycznego tonu. Woli raczej tonację „buffo”. Stać ją na wisielczy humor, nawet wówczas, gdy w grę wchodzą rzeczy najbardziej poważne. Również gorzką dla poety prawdę – „tylko niektórzy lubią poezję” – przyjmuje z podziwu godną wyrozumiałością i… pisze nadal znakomite wiersze. W 1996 roku odebrała w Sztokholmie literacką Nagrodę Nobla. Wisława Szymborska

Baczyński

Kiedy był w Waszym wieku – uczył się w liceum Batorego i zwyczajnie zdał maturę. Wówczas wybuchła wojna. Wyobraźcie to sobie: czekacie na rok akademicki, snujecie plany na przyszłość, już czujecie się studentami – a tu 1 września – Niemcy bombardują stolicę i Waszą młodość. Losy Baczyńskiego W okupowanej Warszawie życie toczyło się dalej , młodzież kontynuowała naukę na tajnych kompletach. Baczyński też – ukończył Szkołę Podchorążych na Agrykoli. Brał udział w życiu konspiracyjnym, zdążył się zakochać

Julian Przyboś

Był twórcą poezji stricte awangardowej. Nie chciał, by język poetycki nazywał myśli i uczucia, dlatego zakwestionował wszelkie reguły tradycyjnej mowy lirycznej. Traktował ją jako tworzywo do budowania pięknych, wycyzelowanych zdań. Miała być – nie narzędziem do opowiadania, wyrażania, odtwarzania – ale celem samym w sobie, piękną formą. W ten sposób rozumiał nową sztukę i konsekwentnie realizował jej założenia jako poeta Awangardy Krakowskiej, stając się jednym z najbardziej nowatorskich twórców poezji

Franz Kafka – Proces

Proces spadł na Józefa K. jak grom z jasnego nieba – nie wiadomo skąd, za co i dlaczego. Podobnie jak życie ludzkie – człowiek otrzymuje je nie wiadomo skąd, za co i dlaczego. Wyrok jest do końca nie poznany, a wszelkie pytania w tej sprawie pozostają bez odpowiedzi. Może więc, śledząc dzieje udręczonego Józefa, obserwujemy własny los? W każdym razie akcja słynnej powieści Franza Kafki rozgrywa się w świecie przypominającym