Breaking news
  • No posts where found

C

CARPE DIEM

CARPE DIEM – dosłownie oznacza „chwytaj dzień” i funkcjonuje jako hasło odzwierciedlające sposób myślenia epikurejczyków (epikureizm). Carpe diem to nakaz: ciesz się dniem dzisiejszym, chwytaj aktualną chwilę, nie myśl o przyszłości. Rozpowszechnił te słowa Horacy w swoich Pieśniach (1,11,8), a nawiązywali do nich także późniejsi poeci np. Jan Kochanowski.

CHANSONS DE GESTE

CHANSONS DE GESTE – są to „pieśni o czynach”. Bardzo modny w średniowieczu gatunek literacki epiki rycerskiej. Do typu chansons de geste należy słynna Pieśń o Rolandzie. Poematy owe barwnie opisują czyny rycerzy i przygody legendarnych bohaterów. Często układają się w całe cykle śpiewane niegdyś na dworach przez wędrownych bardów.

CHOROBA WIEKU

CHOROBA WIEKU – termin związany jest z epoką romantyzmu, mianem tym określano stan psychologiczny i odczucia młodych ludzi początków XIX wieku. Choroba wieku charakteryzowała się poczuciem smutku i melancholii, wyobcowania w świecie i niechęci do ludzi, odczuwaniem tzw. „bólu świata” (→ weltschmerz), a także gwałtownej rozpaczy i chęci samounicestwienia. Bohaterem uosabiającym owe odczucia, niejako reprezentantem ówczesnej młodzieży stał się Werter z Cierpień młodego Wertera J.W. Goethego (→ werteryzm).

CYGANERIA ARTYSTYCZNA

CYGANERIA ARTYSTYCZNA – grupa młodych artystów, twórców związanych nie tyle jednakowym programem, co podobnym stylem bycia, światopoglądem, zapatrywaniami i buntem przeciwko konwenansom ustalonym przez społeczeństwo, które zresztą młodzi twórcy bulwersowali swoim zachowaniem. Pierwszą taką grupą w Polsce była Cyganeria Warszawska – działająca w Warszawie w latach czterdziestych XIX wieku. Później zjawisko cyganerii artystycznej nasila się w epoce Młodej Polski, za ulubione miejsce działalności uznając Kraków.

CZASY POGARDY

CZASY POGARDY – tak określa się lata II wojny światowej, czyli czas wojny i okupacji w Polsce. Nazwa ta znajduje swoje uzasadnienie w wydarzeniach tego okresu, w zbrodniach okupanta, historii, która niosła poniżenie człowieka, zdeptanie godności ludzkiej, okrucieństwo, śmierć – pogardę dla wszelkich humanitarnych wartości.

CZYSTA FORMA

CZYSTA FORMA – kontrowersyjna teoria wymyślona przez Stanisława Ignacego Witkiewicza, dotycząca sztuki, a zwłaszcza literatury, w tym dramatu. Witkacy przypisał sztuce ogromną rolę, lecz nie sztuce zwykłej, lecz właśnie sztuce, która jest czystą formą – wolną od życiowego balastu, od odtwarzania życia, jest sztuką ważną sama w sobie, istotną dzięki swojej formie. W dramacie doprowadziło to do likwidacji akcji dramatycznej, do odcięcia przedstawianych wydarzeń od życia. Potrzebę czystej formy uzasadniał