Na czym polegała romantyczna kreacja świata?

Romantyczny świat to świat ballad Adama Mickiewicza, pejzaże zawarte w Sonetach krymskich, kraina Szwajcarii z utworów Juliusza Słowackiego i szlak wiodący romantyka na Wschód.

Oto zasady organizujące w utworach romantyków:

  • Równouprawnienie istot realnych i fantastycznych.
    Rusałki, zjawy, osobistości pokroju Świtezianki zapełniają ten świat na równi z istotami ziemskimi.
  • „Duchowa” postać natury.
    Romantycy uczynili z przyrody element żywy i czujący – przyroda bywała inspiracją poetyckiej wyobraźni, tłem wydarzeń określających odpowiednią atmosferę, istotą, która wraz z człowiekiem odczuwała jego cierpienia. Warto zwrócić uwagę na motyw gór w poezji romantycznej, „osobowość”, jaką nadaje im Mickiewicz w Sonetach krymskich, pejzaże Szwajcarii, wreszcie szczyt górski, bliżej nieba, idealne miejsce do romantycznych monologów (np. Mont Blanc).
  • Irracjonalna interpretacja zjawisk tego świata. W romantyzmie wszystko jest możliwe:
    • rozmowa ze zmarłym kochankiem (Romantyczność),
    • życie po samobójstwie (Konrad, Kordian),
    • zemsta zza grobu (Lilie, Rybka) itd.
  • Faworyzowanie nocy i ciemności jako czasu zdarzeń.
    Świat romantyczny lubi ciemność. Sprzyja on tajemnicy, odwiedzinom z zaświatów, wreszcie spiskowi politycznemu. Wiele scen romantycznych odbywa się pod osłoną nocy lub ciemności – obrzęd dziadów, spisek w Kordianie itd.
  • Współistnienie świata przeszłości i teraźniejszości.
    Romantycy uznali za źródło inspiracji historię i jej zabytki, przywoływali dawne postacie jako wzory postępowania w sytuacji współczesnej sobie (np. Anhelli, Grób Agamemnona, Kordian).

Zauważ

  • Romantycy zmienili sztywne ograniczenia myślenia o świecie. Kraina, którą zawarli w swoich utworach, jest ogromna: mało, że ogarnia kosmos, gwiazdy, zaświaty, zaludnia wody, ogarnia cały świat: Szwajcarię, Orient, szczyty górskie.
  • Romantyczna przestrzeń rozciąga się także w przeszłości: czas zatem także nie funkcjonuje tu w tradycyjnym rozumieniu tego pojęcia. Przeszłość trwa nadal (Norwid), przyszłość otwiera się w objawieniach i wizjach (Widzenie księdza Piotra), noc staje się ważniejsza od dnia.
  • Wśród szeregu postaci fantastycznych, historycznych, natchnionych poetów wędrują zwykli ludzie i ludzie obłąkani – a słowo tych ostatnich ma swoją wagę… Jest zatem świat romantyczny niebezpieczny, nierzeczywisty, ale też ogromnie pociągający i egzotyczny dla zwykłego śmiertelnika.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Dlaczego Ballady i romanse uznawane są za praktyczny początek romantyzmu?

Co nowego wniósł romantyzm do myślenia o sztuce? Wymień główne cechy romantycznej poetyki

Dokonaj analizy wybranego utworu – manifestu światopoglądowego polskiego romantyzmu

PODYSKUTUJ: