Co nowego wniósł romantyzm do myślenia o sztuce? Wymień główne cechy romantycznej poetyki.

W epoce romantyzmu nastąpiła niezwykle ważna przemiana w historii literatury i sztuki.

  • Rozpoczyna się bowiem wtedy okres, w którym dzieła literatury i sztuki mają nie tyle służyć przedstawianiu rzeczywistości, tak jak to miało miejsce w epokach wcześniejszych (przypomnij sobie chociażby arystotelesowską zasadę mimesis), ile być wyrazem indywidualności twórcy.
  • W romantyzmie na plan pierwszy wkracza to, co nowe. Nowatorstwo staje się postulatem i najwyższym miernikiem sztuki. Do tego stopnia, że w pismach teoretyków epoki utożsamiano wręcz słowa romantyczny i nowy, przeciwstawiając je temu, co klasyczne i odtwórcze.
  • Dlatego też romantyczni twórcy negowali reguły klasycznej poetyki opartej na stałych, niezmiennych zasadach i pierwszeństwo oddali temu, co zmienne, chaotyczne i niepowtarzalne.

Fascynowały ich:

  • mnogość i różnorodność zjawisk;
  • piętrzenie konfliktów w świecie przedstawionym;
  • podkreślanie dynamiki nieprzewidywalnego świata;
  • mieszanie gatunków;
  • lubowanie się w dysonansach;
  • zaburzenia chronologii, dzielenie fabuły i ukazywanie jej w wycinkach;
  • niedopowiedzenia;
  • ludowość i związana z nią fantastyka oparta na prostej wierze we współistnienie świata ludzi i świata duchów;
  • liryzacja wizji świata, łączenie obrazu świata ze sposobem odczuwania jednostki;
  • nowatorstwo w poetyckim słownictwie i stylu, eksperymenty językowe;
  • mistycyzm, wizyjność.

Zapamiętaj!
Romantyzm uznał tworzenie nowego za najważniejsze zadanie sztuki, wzywał do przełamania wszelkich barier ograniczających artystę. W konsekwencji wyłoniło się to, co dziś nazywamy romantycznym indywidualizmem.

  • Oto po raz pierwszy jednostka przeciwstawiona została całemu społeczeństwu i kulturze – i uznana za odrębny i rządzący się własnymi prawami świat.
  • Dokonywane przez nią wybory mogły pozostać w sprzeczności z ogólnie przyjętymi zasadami i normami, jednak sprzeczność ta nie oznaczała, że były to wybory złe. Pogląd taki odcisnął się w szczególny sposób na kreacji nowego typu romantycznego bohatera literackiego.

Romantyzm zrodził także wiele nowych gatunków, poprzez które łatwiej było wyrazić idee epoki.

Do najważniejszych należą:

  • powieść poetycka,
  • ballada,
  • dramat romantyczny,
  • poemat dygresyjny.

Zapamiętaj!
Bohater romantyczny to jednostka, która jest w konflikcie ze światem. Kreacja takiego bohatera jest wyrazem romantycznego indywidualizmu.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

42. Wyjaśnij, jak definiowano rolę poety i poezji w wybranych utworach literackich epoki romantyzmu?

Jak postrzegano zadania pisarza i literatury w XIX wieku?

Jak wielcy twórcy romantyczni ujmowali temat poezji i poety?

Nowe w sztuce epoki romantyzmu

PODYSKUTUJ: