MISTYCYZM – jest to prąd myślowy, postawa, która zakłada możliwość duchowego kontaktu z bóstwem, np. w formie widzenia, snu, intuicji, cudu, objawienia. Mistycyzm to także wiara w to, że każda rzecz i każda sprawa ma swoją duchową, tajemniczą i niepoznawalną stronę. Jest to sfera ponadzmysłowa, odrzucająca wszelkie założenia racjonalne i występująca w wielu religiach. W kulturze polskiej mistycyzm miał wielkie znaczenie w epoce romantyzmu, która doznanie mistyczne (np. dialog z wyobrażeniem zmarłego, przywoływanie duchów, widzenie) uznawała za najważniejszy wśród motywów temat. Mistykiem będzie zatem nie tylko człowiek uznający mistycyzm, wierzący w możliwość takiego kontaktu ze sferą nieziemską. Przede wszystkim mistyk – to osoba doznająca takich przeżyć jak widzenie czy objawienie. Najlepszym z literackich przykładów jest ksiądz Piotr z Dziadów (cz. III), lub Karusia ze słynnej ballady Adama Mickiewicza pt. Romantyczność.