Czy dążenia niepodległościowe pojawiają się w twórczości modernistów?

Również modernistom marzyła się wolna Polska, ale mieli świadomość, że Polacy nie są jeszcze zdolni walczyć o niepodległość.

  • Sporo w literaturze młodopolskiej utworów nawiązujących do powstań narodowych (dramaty Stanisława Wyspiańskiego: Warszawianka, Noc listopadowa oraz proza Stefana Żeromskiego: Rozdzióbią nas kruki, wrony…, Echa leśne, Wierna rzeka).
  • Pojawia się też motyw walk napoleońskich (opowiadanie Żeromskiego O żołnierzu tułaczu, powieść Popioły).
  • Wolności wywalczyć się jeszcze nie da, gdyż Polacy nie potrafią się zjednoczyć, nie mają w sobie ducha walki, są jak chochoły pogrążone w zimowym marazmie – taki surowy osąd o Polsce wygłosił Wyspiański w Weselu.

Nadzieję na odzyskanie niepodległości na chwilę obudziła rewolucja z 1905 roku. Szczególnie emocjonalnie podszedł do wystąpień rewolucyjnych Stefan Żeromski. Wygłosił nawet słowo pretensji do swych kolegów literatów, którzy przyjęli rewolucję całkowitym milczeniem:

Co dasz zbudzonemu ludowi swemu, literaturo polska?

Tymi słowami nawiązał do tyrtejskiej misji, która ciąży na literatach – obowiązku tworzenia literatury zaangażowanej.

  • Jego reakcją na rewolucję były utwory: Sen o szpadzie, Róża, Nagi bruk, Nokturn i Słowo o bandosie.
  • Rewolucja 1905 roku jest też tematem jej uczestnika Andrzeja Struga (Ludzie podziemni, Ze wspomnień starego sympatyka, Dzieje jednego pocisku)
  • oraz Wacława Berenta (Ozimina).

Niestety, nadzieje wiązane z rewolucją nie spełniły się – Polska nie odzyskała niepodległości.

Zobacz:

Motyw walki w literaturze XIX wieku

Młoda Polska – charakterystyka epoki

Pojęciownik epok: modernizm i Młoda Polska

MODERNIZM – TABELA

MŁODA POLSKA – TABELA

PODYSKUTUJ: