Mapa informacji o romantyzmie polskim – ujęta w sześć punktów – wygląda tak:

I. Początek

  • 1818 – Kazimierz Brodziński wydał O klasyczności i romantyczności – teoretyczną podbudowę romantyzmu.
  • 1822 – Adam Mickiewicz wydał Ballady i romanse – praktyczną realizację ideałów romantyzmu.
  • Ważną osobowością, propagującą ideologię romantyzmu był także Maurycy Mochnacki – filozof, krytyk literacki, artysta.

II. „Trzon” literatury romantycznej stanowi dorobek trzech wieszczów:

  • Adam Mickiewicz – (Grażyna, Konrad Wallenrod, Dziady, Pan Tadeusz, liryki lozańskie itd.).
  • Juliusz Słowacki – (Kordian, Balladyna, Fantazy, Lilla Weneda, Genezis z Ducha, Lambro, liryki itd).
  • Zygmunt Krasiński – (Nie-Boska komedia, Psalmy przyszłości itd.).

III. „Spóźnioną” , lecz wybitną indywidualnością romantyczną jest młodszy od wyżej wymienionych poetów, „czwarty wieszcz” – Cyprian Kamil Norwid.

Jest twórcą szeregu znanych utworów poetyckich, takich jak: Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Do obywatela Johna Brown, większość swoich wierszy zebrał w cykl Vademecum.

IV. Romantyzm krajowy

Gdy wielcy – „olbrzymi” – tworzyli poza granicami kraju, w rozdartej między trzy mocarstwa Polsce, działali

  • poeci-Tyrteusze:
    • Gustaw Ehrenberg,
    • Ryszard Berwiński,
    • Mieczysław Romanowski,
    • Kornel Ujejski
  • oraz „lirnicy” – piewcy wsi polskiej, nędzy ludu i piękna krajobrazu
    • Władysław Syrokomla,
    • Teofil Lenartowicz.

V. Komedia

– czyli romantyczna odmienność Aleksandra Fredry (Śluby panieńskie, Zemsta, Pan Jowialski, Pan Geldhab, Damy i huzary).

VI. Powieść w romantyzmie

– to przede wszystkim Józef Ignacy Kraszewski (Stara baśń, Hrabina Cosel, Ulana, Chata za wsią itd.), lecz także inni twórcy:

    • Józef Korzeniowski,
    • Narcyza Żmichowska,
    • Zygmunt Kaczkowski,
    • Henryk Rzewuski.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Romantycy polscy – zestawienie

Jakie tematy poruszała romantyczna literatura?

Romantyzm w Polsce