Poezja międzywojnia to domena wielkich indywidualności i konkretnych grup poetyckich. Zacznijmy może od rejestru mniej lub bardziej awangardowych ugrupowań.

Oto one:

Skamander

Warszawskie ugrupowanie zorganizowane przez:

  • Juliana Tuwima,
  • Jana Lechonia,
  • Kazimierza Wierzyńskiego,
  • Antoniego Słonimskiego,
  • Jarosława Iwaszkiewicza.

Program:

  • bezprogramowość, młodość, radość.
  • Poeta to – zwykły człowiek wciśnięty w tłum.
  • Poezja – pole wszystkich tematów.

Futuryści

  • W Warszawie Aleksander Wat i Anatol Stern
  • w Krakowie Stanisław Młodożeniec i Bruno Jasieński.

Program:

  • Futuryści zrywają z przeszłością i tradycją narodową, wierzą w maszynę, chcą powyrzucać „mumie mickiewiczów” i wreszcie skończyć z całą tą ortografią.
  • Wiersz-manifest to But w butonierce Bruno Jasieńskiego.
  • Główna działalność: lata 1919-1921.

Awangarda Krakowska

  • najważniejszy – Tadeusz Peiper i skupieni wokół: Julian Przyboś, Jan Brzękowski, Jalu Kurek.
  • Główny temat poezji: 3 x M (miasto, masa, maszyna).
  • Główne założenia techniczne – „precz z watą słów!”, skrót i metafora jako najistotniejsze chwyty poetyckie. Konieczna aktywność intelektualna odbiorcy, jak przy wierszu Z Tatr Juliana Przybosia.

Awangarda Lubelska (tzw. Druga Awangarda)

  • Druga fala awangardy przypadająca na lata 1927-1939.
  • Nawiązuje do Awangardy Krakowskiej zamiłowaniem do metafory, lecz przywołuje też tradycyjne tematy, jak wieś, pejzaże, uczucia itp.
  • Czołowym poetą grupy jest Józef Czechowicz (Przez kresy, Żal), który głosi muzyczną poezję snu, skojarzeń i miazgi psychicznej.

Żagary

  • Grupa poetycka w Wilnie, działająca w latach 1931-1934.
  • Jej skład to: Teodor Bujnicki, Aleksander Rymkiewicz, Jerzy Zagórski i Czesław Miłosz.
  • Żagaryści głosili katastrofizm – czyli przeczucie zagłady świata i kresu istnienia ludzkiego. Poeci skupieni wokół pisma Żagary powracali do romantyzmu i symbolizmu.

Kwadryga

  • Grupa jedenastu członków Koła Literackiego m.in. Stanisław Dobrowolski, Konstanty Ildefons Gałczyński, Lucjan Szenwald.
  • Wydawali także pismo Kwadryga, organizowali w latach 1930-1931 popularne spotkania z publicznością (wzorując się nieco na Skamandrze).

Poeci niezależni

Oprócz poetów „zgrupowanych” literatura międzywojnia może poszczycić się istnieniem i twórczością wielkich indywidualności poetyckich:

  • Leopold Staff – kontynuuje swoją twórczość.
  • Bolesław Leśmian – debiutował w Młodej Polsce, lecz tworzył już w międzywojniu.
  • Władysław Broniewski – poeta rewolucyjno-romantyczny, o specyficznej poetyce.

Trójca polskich awangardystów międzywojnia

  • Witold Gombrowicz
  • Bruno Schulz
  • Witkacy

Badacze dostrzegają prekursorski wymiar ich dzieł – długo przed powojennymi dokonaniami tworzyli nowatorskie gatunki:

  • Witold Gombrowicz – nouveau roman – nowa powieść (zasłynie w latach pięćdziesiątych),
  • Witkacy – teatr absurdu (zaistnieje na dobre dopiero w czasach Becketta – lata sześćdziesiąte).

 

Zobacz:

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c166-dwudziestolecie/dwudziestolecie-miedzywojenne-charakterystyka

Dwudziestolecie międzywojenne – charakterystyka epoki

Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce – TABELA

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c166-dwudziestolecie/ludzie-ktorzy-tworzyli-dwudziestolecie

Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce 1918-1939

Dwudziestolecie międzywojenne – TEST 2