Imiesłowowy równoważnik zdania

 

Czym jest imiesłowowy równoważnik zdania?

zasem jest tak, że zdanie podrzędne zamiast normalnego orzeczenia (myślał, pisał, wiał) ma imiesłów (myśląc, pisząc, wiejąc). Wtedy właśnie mamy do czynienia z imiesłowowym równoważnikiem zdania podrzędnego.

imiesłowowy równoważnik             zdanie nadrzędne
zdania podrzędnego
                            Janek zapomniał o bożym świecie.
Myśląc o Joasi,


imiesłowowy równoważnik             zdanie nadrzędne
zdania podrzędnego
                                           zapłakał rzewnie.
Sprawdziwszy stan konta, 

imiesłowowy równoważnik             zdanie nadrzędne
zdania podrzędnego
wpadł do dziury przy drodze.
Biegnąc do domu,

imiiesłowowy równoważnik        zdania współrzędne względem siebie
zdania podrzędnego                  i nadrzędne względem imiesłowowego równoważnika zdaniarzędne

                            Marcin podarł gowyrzucił do kosza.
Napisawszy list,

Uwaga

  • Mówiąc o imiesłowowym równoważniku zdania, mamy na myśli tylko
    • imiesłowy przysłówkowe uprzednie (usłyszawszy, wykrzyczawszy) lub współczesne (pisząc, krzycząc).
  • W testach z imiesłowowymi równoważnikami zdań możemy spotkać się w sposób następujący:
    • albo musimy rozpoznać je w zdaniu złożonym i zrobić odpowiedni wykres,
    • albo ocenić jego poprawność.
  • Jak rozpoznać tę poprawność lub niepoprawność?
    Używając imiesłowów, często robimy błędy.
    Aby wypowiedzenie było poprawne, czynności wyrażone
    imiesłowem i orzeczeniem w zdaniu nadrzędnym muszą odnosić się do tego samego podmiotu,
    w przeciwnym razie wypowiedzenie nie jest poprawne.
    Pamiętaj!
    Dla obu zdań – i podrzędnego, i nadrzędnego – wykonawcą imiesłowu i wykonawcą orzeczenia musi być ta sama osoba.

    A.

    Anka rozważa swoje szanse i równocześnie gotuje barszcz.         Zdanie złożone współrzędnie
    Anka, rozważając swoje szanse, równocześnie gotuje barszcz.
    imiesłowowy równoważnik zdania podrzędnego

    Anka rozważa i Anka gotuje. Jest OK – i tu, i tu Anka jest podmiotem.


    B.

    Kiedy spacerowałem, potwornie grzało słońce.         
    Spacerując, odczuwałem potworne gorąco słońca.
    imiesłowowy równoważnik zdania podrzędnego 


    Ja spaceruję. Ja odczuwam.  Jest OK – i tu, i tu ja jest podmiotem.


    C.

    Gdy się opalałem, pogryzły mnie komary.   
    Opalając się, zostałem pogryziony przez komary.
    owowy równoważnik zdania podrzędnego
    Ja się opalałem. Ja zostałem pogryziony.  OK – i tu, i tu ja jest podmiotem.

    D.
    Kiedy przeczytałem o Robinsonie, współczułem mu.  
    Przeczytawszy o Robinsonie, współczułem mu.
    owowy równoważnik zdania podrzędnego  


    Ja przeczytałem. Ja współczułem.  OK – i tu, i tu ja jest podmiotem.

    E.
    Kiedy korzystałem z komputera, zepsuł się.   
    Korzystając z komputera, zepsuł się!    

    Ja korzystałem z komputera,  on się zepsuł. Błąd! Dwa różne podmioty

Uwaga!

• Imiesłowowe równoważniki zdania możemy przekształcać w zdania, jeśli imiesłów zastąpimy osobową formą czasownika i wprowadzimy jeden ze spójników podrzędności:
   ponieważ, dlatego, że, bo, kiedy np.

   Kacper i Igor zmęczyli się, wchodząc na Giewont. 
   wypowiedzenie złożone z imiesłowowym równoważnikiem zdania

   Kacper i Igor zmęczyli się, kiedy wchodzili na Giewont.
   zdanie złożone podrzędnie z podrzędnym okolicznikowym czasu.

• Imiesłowowe równoważniki zdania zawsze oddzielamy przecinkiem od zdania składowego.

• Zamieniając zdania złożone na konstrukcje z imiesłowowym równoważnikiem, przeważnie używamy

  • imiesłowów współczesnych (jeśli dwie czynności przebiegają w tym samym czasie)
    Sprzątając pokój słuchałem muzyki. (w tym samym czasie)
  • albo imiesłowów przysłówkowych uprzednich (jeśli jedna z nich jest wcześniejsza)
    Napisawszy list, poszedłem na pocztę. (najpierw napisałem list, potem poszedłem na pocztę)

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

20. Wskaż i popraw zdania, w których imiesłowowy równoważnik został użyty błędnie:

Imiesłowy

Imiesłowowy równoważnik zdania TEST

10. Jakie imiesłowy można tworzyć od czasowników: śpiewać, grać, a jakie od czasowników: zaśpiewać, zagrać?