1. Jakie księgi wchodzą w skład Piecioksięgu Mojżeszo­wego?

Na Pięcioksiąg Mojżeszowy składają się:

  1. Księga Rodzaju (Genesis),
  2. Księga Wyjścia,
  3. Księga Kapłańska,
  4. Księga Liczb
  5. Księga Powtórzonego Prawa.

 

2. SeptuagintaWulgata – podaj krótkie definicje.

Septuaginta to najstarszy przekład Starego Testamentu na język grecki, powstał w III i II w. p.n.e. Według legendy dokładnie takiego samego tłumaczenia dokonało niezależnie od siebie 70 uczonych – stąd nazwa; septuaginta to dosłownie siedemdziesiąt. Septuaginta była podstawą dalszych przekładów, np. Wulgaty.

Wulgata to przekład Biblii na łacinę, dokonany pod koniec IV w. przez św. Hieronima. Stała się podstawą tłumaczeń Biblii na języki narodowe. W 1546 r. sobór trydencki uznał ją za przekład obowiązujący w Kościele rzymskim. Nazwa pochodzi od łacińskiego editio vulgata – wydanie popularne, ludowe.

 

3. Wymień trzech znanych Ci z Biblii proroków. Określ, jakie znaczenie mieli prorocy w kulturze biblijnej.

Prorocy to bardzo ważne postacie w historii Izraela. Byli to ludzie, przez których przemawiał Bóg. Prorocy mieli dar widzenia przyszłości – zdradzali w swoich pismach dalsze dzieje Izraela lub wiedzę na temat Mesjasza otrzymaną od Boga.

  • Izajasz – zapowiedział przyjście Mesjasza i kres niewoli babilońskiej.
  • Jeremiasz – jego wizje przyszłości były bardzo pesymistyczne, pełne lamentów.
  • Daniel – wyjaśnił królowi Nabuchodonozorowi znaczenie jego snu.

 

4. Czym charakteryzuje się psalm jako gatunek? Wymień i krótko scharakteryzuj dwa znane Ci przekłady psalmów oraz podaj nazwiska dwóch poetów, którzy tłumaczyli psalmy.

Psalm – hebrajski utwór religijny o charakterze modlitewnym, zbliżony do hymnu, pisany wysokim, pełnym patosu językiem. Tradycja przypisuje autorstwo psalmów utalentowanemu muzycznie i poetycko królowi Dawidowi. Ze względu na treść możemy podzielić psalmy na: pochwalne, dziękczynne, błagalne, pokutne, profetyczne, mądrościowe, patriotyczne i królewskie.
Psalmy tłumaczyli najwięksi polscy poeci – np. Jan Kochanowski, Leopold Staff, Czesław Miłosz.

Dwa przekłady:

  • Psałterz floriański to najstarszy przekład psalmów, pochodzi z przełomu XIV i XV w., napisany został przez trzech autorów; zawiera psalmy po łacinie oraz ich przekłady na polski i niemiecki.
  • Psałterz puławski – to drugie staropolskie tłumaczenie psalmów. Nazwa pochodzi od nazwy miasta Puławy – tam przechowywany był rękopis.

 

5. Co oznaczają biblizmy: „hiobowe wieści” i „przyjaciele Hioba”?

  • Hiobowe wieści to straszne wieści, nagle spadające nieszczęścia – niespodziewane i niezasłużone.
  • Przyjaciele Hioba to przyjaciele, którzy zamiast pomóc w nieszczęściu, obwiniają poszkodowanego, analizują przyczyny jego niepowodzeń, są zawsze gotowi do ożywionej dyskusji, a nigdy do pomocy.

 

6. Co oznacza nazwa Biblia?

Biblia to po grecku księgi (jest to liczba mnoga od słowa biblíon – oznaczającego księgę, zwój papirusu).