Turpizm – była to orientacja poetycka, która rozwinęła się po 1956 r. Poeci-turpiści programowo, „z założenia” włączyli w obręb poezji: brzydotę, kalectwo, choroby i śmierć. Twierdzili, że są to równie uprawnione tematy poezji jak inne, gdyż uzupełniają prawdę o człowieku. Szczególnie lubiany był temat zniszczenia, śmierci i rozkładu. Dotąd motywy takie nie miały oficjalnego miejsca w poezji. Wprawdzie można powiedzieć, że turpiści odwoływali się do tradycji Baudelaire’a, poetów baroku i średniowiecza, lecz dwudziestowieczni kontynuatorzy kultu brzydoty stworzyli rzetelny „program antyestetyczny”.

Skąd się wzięła nazwa: „turpizm?”

Nazwał tak (od łacińskiego turpis = brzydki) nową orientację Julian Przyboś. Poeta nastawiony wrogo i krytycznie do „poezji brzydoty” napisał Odę do turpistów, w której jednoznacznie określił swoje negujące stanowisko. Atak został odparty (Grochowiak w odpowiedzi napisał wiersz pt. Ikar) a nazwa „turpizm” przyjęła się ogólnie jako nazwa orientacji. Naczelnym reprezentantem turpizmu był Stanisław Grochowiak, lecz podobne tendencje wykazywali także: Miron Białoszewski i Tadeusz Różewicz. Reprezentowali odbiorcy własną wizję świata, często skonstruowaną z odrażających konkretów, rzeczowo i szczegółowo przedstawionych, twierdząc, że w ten sposób bliżsi są prawdy.

Zobacz:

Turpizm

https://aleklasa.pl/liceum/c111-jak-odpowiadac-z-polskiego/wspolczesnosc/c428-wspolczesnosc-poezja-w-polsce-2/czym-byl-turpizm

https://aleklasa.pl/liceum/c111-jak-odpowiadac-z-polskiego/wspolczesnosc/c428-wspolczesnosc-poezja-w-polsce-2/scharakteryzuj-lingwizm-turpizm-i-neoklasycyzm-w-poezji-powojennej

https://aleklasa.pl/liceum/c230-wiersze/c303-teoria/turpizm-pochwala-brzydoty

Scharakteryzuj zjawisko określane mianem turpizmu

Poezja Stanisława Grochowiaka.