Posts From Zbyszek

Kartkówka ze Starego Testamentu

1. Jakie księgi wchodzą w skład Piecioksięgu Mojżeszo­wego? Na Pięcioksiąg Mojżeszowy składają się: Księga Rodzaju (Genesis), Księga Wyjścia, Księga Kapłańska, Księga Liczb Księga Powtórzonego Prawa.   2. Septuaginta i Wulgata – podaj krótkie definicje. Septuaginta to najstarszy przekład Starego Testamentu na język grecki, powstał w III i II w. p.n.e. Według legendy dokładnie takiego samego tłumaczenia dokonało niezależnie od siebie 70 uczonych – stąd nazwa; septuaginta to dosłownie siedemdziesiąt. Septuaginta była podstawą dalszych przekładów,

kartkówka z Giaura i Fausta

1. Kto to jest bohater bajroniczny? Podaj krótką definicję. Następnie udowodnij, że Giaur jest takim właśnie bohaterem – podaj trzy argumenty. Bohater bajroniczny to termin pochodzący od nazwiska George’a Byrona. Taki bohater: jest tajemniczy, zamknięty w sobie, nosi w sobie jakiś mroczny sekret jest zagadką dla otoczenia; nie znamy dokładnie jego przeszłości, nasze informacje o nim są niepełne ma burzliwą przeszłość jest samotnikiem jest zbuntowany przeciwko niesprawiedliwości i złu świata jest wielką indywidualnością, jednostką

Kartkówka z Kolumbów

1. Skąd się wzięła nazwa „Kolumbowie”? Co wyróżnia pokolenie Kolumbów spośród innych pokoleń? Nazwa Kolumbowie pochodzi od tytułu powieści Romana Bratnego pt. Kolumbowie. Rocznik 20. Ta powieść została wydana w 1957 r. Opowiada o tragicznych losach młodych konspiratorów (jeden z nich był nazywany Kolumbem). Pokolenie Kolumbów, cała generacja twórców, to ludzie urodzeni ok. 1920 r. – tacy, których młodość, ten czas, kiedy wybieraliby studia i zastanawiali się, co chcą robić w życiu, przypada na tragiczne lata II

Kartkówka z romantyzmu

1. Co to jest irracjonalizm? Podaj przykład utworu, w którym jest on obecny i uzasadnij krótko swój sąd. Irracjonalizm – w teorii poznania jest to pogląd odrzucający rozum i doświadczenie jako najlepsze narzędzia poznania (tak sądzili przecież oświeceniowi myśliciele!). Irracjonalizm przeciwstawiał się racjonalnemu poznawaniu rzeczywistości. Zdaniem irracjonalistów należało poznawać świat wykorzystując intuicję, serce, przeczucia, instynkt. Przykładem utworu, który żartobliwie można nazwać manifestem irracjonalizmu, jest Romantyczność Adama Mickiewicza. Tam „szkiełko i oko” starego mędrca zostaje przeciwstawione

Kartkówka z Tadeusza Borowskiego

1. Techniką, którą zastosował Tadeusz Borowski, jest behawioryzm. Podaj krótką definicję behawioryzmu. Na czym polega ta technika? Podaj przykłady zastosowania jej w opowiadaniach. Behawioryzm jest to kierunek w psychologii początku XX w. – zdaniem twórcy tego kierunku, prof. Watsona, naturę człowieka najlepiej poznawać przez obserwację jego zachowań, a nie poprzez analizę świadomości. Behawioryzm wywarł duży wpływ na literaturę, na kreację bohatera literackiego, którego poznajemy nie przez monolog wewnętrzny, lecz zachowanie. Behawioryzm: przyznaje ogromną

Kartkówka z Ballad i romansów Adama Mickiewicza

1. Co to jest ballada? Wymień cechy tego gatunku. Ballada jest to utwór poetycki o budowie stroficznej, opowiadający jakieś niezwykłe wydarzenie. Bardzo często twórcy ballad odwoływali się do legend i podań ludowych – tak było np. w przypadku Lilii czy Świtezianki. W balladzie mamy do czynienia z zagadkowymi zjawiskami, fantastyką, zjawiskami nadprzyrodzonymi. Często dużą rolę odgrywa nastrojowa, przesiąknięta tajemnicą sceneria. Dla ballad znamienne jest wymieszanie elementów lirycznych (niezwykłość, nastrojowość, emocjonalność, rytm), epickich (narracyjność, obecność narratora

Kartkówka z Biblii

1. Co to znaczy, że jesteśmy „ludźmi Księgi”? Jakie znaczenie ma Biblia dla kultury europejskiej? Odpowiedz w trzech punktach. Nasze postrzeganie świata ujawniające się w języku zostało ukształtowane przez Biblię – dowodzi tego obecność biblizmów w języku – np. od Annasza do Kajfasza, wdowi grosz, Sodoma i Gomora oraz wiele innych. Moralność wierzących i niewierzących w dużej mierze oparta jest na Biblii; dekalog jest uniwersalnym wyznacznikiem etyki. Biblia jest zbiorem archetypów – prawzorców zachowań i postaw, bliskich

Klasówka ze skamandrytów

Wymień nazwiska najważniejszych twórców Skamandra, którzy stanowili tzw. wielką piątkę, oraz dwa nazwiska twórców luźno związanych z grupą. Odpowiedź: Wielka piątka: Julian Tuwim, Kazimierz Wierzyński, Antoni Słonimski, Jan Lechoń, Jarosław Iwaszkiewicz Luźno związane z grupą: Kazimiera Iłłakowiczówna, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska.   Jaki był stosunek skamandrytów do dziedzictwa romantyzmu i Młodej Polski? Odpowiedz w punktach. Odpowiedź: Odrzucali jako nieaktualne i niepasujące do rzeczywistości romantyczne i postromantyczne wzorce poezji. Sprzeciwiali się młodopolskiej koncepcji artysty jako wieszcza, wybitnej jednostki stojącej

Kartkówki ze średniowiecza w Europie

Scharakteryzuj krótko style romański i gotycki. Odpowiedź: • Styl romański to styl wcześniejszego średniowiecza. Budowle romańskie są kopulaste, ciężkie, masywne. Gmachy projektowane są na planie krzyża. Przykładem jest kościół w Tumie pod Łęczycą. • Styl gotycki kojarzy się ze strzelistymi, smukłymi katedrami, których wnętrza były pełne światła. Okna ozdabiano witrażami. Przykładem może być katedra w Chartres.   Co się zdarzyło w: 476, 1450, 1453, 1492 r.? Odpowiedź: • 476 – upadek cesarstwa za­chodniorzymskiego;

Klasówka z Ferdydurke

Jak zinterpretujesz tytuł powieści? Odpowiedź: W przypadku tradycyjnej powieści tytuł informowałby o jej zawartości czy tematyce (np. Nad Niemnem, Ojciec Goriot). W przypadku powieści Gombrowicza tytuł jest dezinformujący, ale… intrygujący. Co oznacza słowo „ferdydurke”? Właściwie nic, ten tytuł nie ma sensu. Nadanie powieści takiego tytułu – prowokującego i zabawnego, jest formą gry z czytelnikiem. Krytycy zwracają uwagę na podobieństwo brzmienia tytułu do nazwiska jednego z epizodycznych bohaterów powieści Lewisa, amerykańskiego laureata Nagrody Nobla. W tej powieści,

Klasówka z III części Dziadów

Przypomnij sobie Prolog III cz. Dziadów. Więzień, który „budzi się strudzony i patrzy w okno”, pisze węglem na ścianie: D.O.M, GUSTAVUS, OBIIT M.D.CCC. XXIII, CALENDIS NOVEMBRIS, a z drugiej strony: HIC NATUS EST, CONRADUS, M.D.CCC.XXIII, CALENDIS NOVEMBRIS. Zinterpretuj krótko znaczenie tych symbolicznych napisów na ścianie. Odpowiedź: Bohater dramatu przeżywa przemianę wewnętrzną. Oto narodziło się w nim powołanie do służby ojczyźnie, do duchowego przywództwa nad narodem. Dawny nieszczęśliwy kochanek, który rozpamiętywał nieszczęśliwą miłość, znalazł w życiu nowy

Powroty do tradycji w poezji współczesnej

Powroty do tradycji w poezji współczesnej. Najpierw – wyjaśnimy pojęcia. Tradycja – obyczaje, zasady postępowania, wartości. Słowem to, co przechodzi z pokolenia na pokolenie i tworzy narodową świadomość. Warto przywołać słowa T. S. Eliota: „Tradycja to bezczasowa teraźniejszość kultury, w której Szekspir, Dante i współczesny poeta mogą toczyć ciągle aktualny dialog”. Sięgają do jej skarbca klasycy. Stąd klasycyzm – termin (od słowa classicus – wzorowy, doskonały), którym określamy twórczość mistrzów

A może zostanę kompozytorem?

Plusy bycia kompozytorem Tworzysz – to największa zaleta. Jeśli będziesz naprawdę dobry, dorzucisz kamyczek do dziedzictwa narodowego, a to jest coś! Jeśli jesteś bardzo dobry, przejdziesz do historii, dzieci będą się o Tobie uczyć w szkole. Jeśli znasz gusta populistyczne, będziesz bardzo bogaty. Masz zajęcie superkreatywne, prestiżowe. Obracasz się wśród innych twórców. Nikt nie kwestionuje okresów Twojego lenistwa czy pracoholizmu, wybuchów gniewu czy zmiennych nastrojów; chroni Cię etykietka „twórca”. Masz

Psychologia miłości. Emma Bovary – romantyczka w oczach realisty

Psychologia miłości. Emma Bovary – romantyczka w oczach realisty. Komentarz Pani Bovary Gustawa Flauberta to jedna z podstawowych powieści realistycznych. Francuski pisarz przedstawił w niej „psychologię duszy” kobiety połowy wieku XIX. I bynajmniej nie jest to obraz pochlebny! Emma to bohaterka opętana romantycznymi ideałami, wystarczająco inteligentna, aby pochłaniać miłosne powieści, zbyt mało wykształcona, aby umieć się od nich zdystansować. Lektura dzieła Flauberta skłania do rozważań na temat: oddziaływania prądów romantycznych, tego, jak na życie

Mokry rękaw

Rezygnujesz ze swoich spraw, umawiasz się z nią na kawę. Po kilku godzinach wymęczona wracasz do domu, wcześniej zapewniwszy ją, że może zawsze na Ciebie liczyć. Przed drzwiami zastajesz Paulę. Macie razem iść na zakupy, bo przecież „ona nie ma nikogo oprócz Ciebie”. Po kilku godzinach masz już serdecznie dość jej narzekań. Ledwo żyjesz. Udaje Ci się wsadzić ją do tramwaju, przyrzekając, że jak będzie miała ochotę, to jesteś do jej

To nie moja wina

Masz o sobie raczej dobre zdanie, ale cieniem na tym sielskim obrazie kładzie się to jedno feralne wydarzenie. Taki nieprzyjemny zgrzyt w życiorysie, który trudno jest zaakceptować. Większość z nas potrafi sobie z tym świetnie poradzić, racjonalizując fakty. Właśnie zawaliłeś jakąś bardzo ważną sprawę. Mogłeś dużo zarobić. Ale nawaliłeś, zapomniałeś, zachowałeś się jak… Zrobiłeś z siebie wariata, ośmieszyłeś się, poniosły cię nerwy. Jak z tym teraz żyć? Jak się usprawiedliwić?

Zła miłość

Miłość: euforia, radość, poczucie mocy. A może ból, krzywda, poniżenie, rozpacz. Przypatrzmy się z bliska miłości, ale tej złej. Mocnej, wielkiej i często dozgonnej, lecz jednak złej. Kochasz? To zastanów się, czy Twój układ można zdefiniować tak jak Fromm: Dojrzała miłość to partnerski związek dwóch osób, oparty na dawaniu (nie braniu), trosce*, wzajemnej odpowiedzialności za siebie, szacunku i chęci nieustannego poznawania (musi zatem istnieć nimb tajemniczości, musi być stale coś do

5 sposobów na wyznanie uczuć

Metoda Wallenroda Dla: Przebiegłych i skłonnych do rozszerzania własnych zainteresowań Ten sposób wymaga dokładnego poznania osoby, o której względy zabiegamy. A szczególnie jej upodobań, pasji, hobby. Gdy już to wszystko wiemy, udajemy, że nasze zainteresowania są identyczne. Faceci stosujący tę metodę powinni mówić, że uwielbiają łazić po sklepach, kochają „Anię z Zielonego Wzgórza”, płaczą na filmach o miłości itd. Dziewczyny z kolei muszą znać wyniki meczów ostatniej kolejki ekstraklasy i wiedzieć, że nowy model hondy to niezły

Natura wakacyjnej miłości

Jeśli umrzeć, to wyłącznie ze śmiechu. Jeśli zazdrościć, to tylko swoich własnych sukcesów. Jeśli marzyć, to tylko o rzeczach nierealnych. Jeśli się zakochać, to tylko w wakacje. Początkująca miłość musi być sama. Izoluje się od wszystkiego, co się rusza, i jednoznacznie zniechęca wszystkich znajomych i kolegów, ale kiedy już się wykluje, potrzebuje szerokiej publiczności. Po pierwsze po to, żeby dowiedzieć się, czy świat jest tak samo nami zachwycony jak my sami. Oczywiście nikt

Świat Wenus. Obudź swoje zmysły!

Dlaczego jedni są lubiani, otaczani wianuszkiem adoratorów i rozsiewają wokół erotyczną aurę? A inni  choćby stawali na rzęsach nigdy nie będą tak atrakcyjni? Sekret tkwi w urodzie, figurze czy pieniądzach? Nic podobnego. Urok osobisty, seksapil czy, jak mawiają Francuzi, charme jest wynikiem samoakceptacji, radości życia i umiejętności sprawiania sobie przyjemności. Słuchaj swoich pragnień, chłoń świat wszystkimi zmysłami. Dopieść ciało. Jesteś spięta, zablokowana, nieśmiała? Twoje ciało to wie i czuje. Odpręż się. Weź gorącą kąpiel z płynem lawendowym lub olejkiem