Dokonaj porównania literackich wizerunków Rolanda – bohatera starofrancuskiego eposu i pol­skie­go szlachcica-Sarmaty z Pamiętników Paska.

Praca porównawcza, oparta w głównej mierze na zestawieniu dwóch różnych przecież portretów: rycerza średniowiecznego i szlachcica z czasów baroku. W prezentacji bohaterów powinieneś uwzględ­nić następujące aspekty:

  • Wstępną charakterystykę postaci

    • Roland: postać historyczna, rycerz i przyjaciel Karola Wielkiego, jeden z 12 parów francuskich, dowódca tylnej straży wojska podczas wyprawy Karola Wielkiego do Hiszpanii w 778 roku.
    • Pasek: typowy szlachcic-Sarmata, żołnierz walczący pod dowództwem Czarnieckiego przeciwko Szwedom i Rakoczemu, obywatel ziemski pełniący również urząd komornika.
  • Wygląd zewnętrzny

    • Roland: rycerz nieprzeciętnej urody, dbały o swój rycerski strój i rycerskie atrybuty (np. miecz zwany Durendalem zawierający święte relikwie, róg).
    • Pasek: szlachcic z ogromnymi wąsami i podgoloną głową, ubrany w kontusz i pas słucki, z szablą u boku i niestety zazwyczaj kuflem mocnego trunku w dłoni.
  • Cechy charakteru

    • oland: waleczny, odważny, honorowy, oddany królowi, Bogu i ojczyźnie, dumny ze służby panu lennemu, ale i pełen pychy, gotowy umrzeć za wiarę na polu bitwy w starciu z poganami.
    • Pasek: dumny, waleczny, lecz kłótliwy, skłonny do bójek i do napitku, kultywujący tradycje, go­ścin­ny, gospodarny, przekonany o świetności polskiego ustroju złotej szlacheckiej wolności, fanatycznie przywiązany do przywilejów szlacheckich, przy tym pazerny i niezbyt wykształcony.

Stosunek do otoczenia

  • Roland: manifestując wyższość chrześcijańskiego rycerza, gardzi poganami, jest żądny sławy i dlatego nie zważa na trudy wyprawy i groźbę śmierci. By go nie pohańbiono w pieśni, gotowy jest poświęcić siebie i życie tysięcy rycerzy, którymi dowodzi. Dlatego nie wzywa pomocy. Wszystko po to, by zachować rycerski honor i potwierdzić własną wyjątkowość. Umiera w sposób męczeński, dając do­wód wierności kodeksowi rycerskiemu i wyższym wartościom.
  • Pasek: gardzi ludźmi niższego stanu, jest ksenofobem, bo odnosi się z niechęcią do przedstawicieli innych narodów, nie toleruje również innowierców, wszczyna kłótnie i awantury tak w czasie wojennej tułaczki, jak i ziemiańskiego życia na wsi, wikła się w procesy z sąsiadami, bierze udział w zajazdach szlacheckich, ale jednocześnie potrafi być gościnny, lubi ptaki i zwierzęta.

Własny komentarz

Roland, chociaż był postacią historyczną, w średniowiecznym przekazie jawi się jako postać nie­rze­czy­wi­sta, obdarzona niemal boskimi atrybutami. To przede wszystkim bohater idei, ukształtowany według parenetycznych wzorców literatury średniowiecza, stąd tak bardzo wyidealizowany i może tym samym niezbyt przekonujący. Pasek, mimo że w pewnym stopniu ma cechy wspólne z Rolandem – waleczność, wierność ojczyźnie i wierze katolickiej, pogarda dla innowierców – rysuje się jako postać daleka od ideału, a przez to mniej posągowa i bardziej wiarygodna. Chociaż próbuje wyolbrzymiać swoje zasługi, w efekcie nieświadomie sam się kompromituje, nie zdając sobie sprawy, że zachowania, które według niego dodają mu blichtru, w rzeczywistości nie przynoszą chwały.

Zobacz:

Wizerunek Sarmaty w Pamiętnikach Jana Chryzostoma Paska

Pamiętniki Paska dokumentem mentalności XVII-wiecznego szlachcica Sarmaty.

Egoista czy bohater? Oceń zachowanie Rolanda.

Napisz charakterystykę Rolanda. Oceń czyn bohatera – dlaczego Roland nie chciał wezwać pomocy?

Roland – bohater Pieśni o Rolandzie

Pamiętniki – Jan Chryzostom Pasek