Klasycyzm, sentymentalizm, rokoko – scharakteryzuj główne kierunki w literaturze i kulturze oświecenia.

Zacznij:

W Polsce dominował klasycyzm, którego głównym ośrodkiem był dwór Stanisława Augusta Poniatowskiego, sentymentalizm i rokoko odgrywały dużo mniejszą rolę.

Rozwiń:

Scharakteryzuj każdy prąd.

  • Klasycyzm: zaufanie do rozumu i nauki, jasność i czystość języka, przestrzeganie zasad poetyki (Boileau, Dmochowski), życie zgodne z prawami natury, realizowanie hasła nauki poprzez zabawę, dominuje liryka pośrednia.
    • Tematy: polityka i reformy, obyczajowość (nowy ideał człowieka oświecenia, krytyka Sarmatów), zagadnienia historiozoficzno-moralne. Ceniono Woltera i Nicolasa Boileau.
    • Ulubione gatunki: oda, bajka, satyra, poemat heroikomiczny, hymn.
  • Sentymentalizm: szczere uczucia, autentyzm przeżyć, wrażliwość zamiast chłodnego dystansu klasycystów, prostota, odrzucenie zasad poetyki, natura, piękno przyrody i wsi, liryka bezpośrednia.
    • Tematy: miłość – czasem nieszczęśliwa i wspominana z nostalgią, życie na wsi, piękno krajobrazu.
    • Ulubione gatunki: sielanka, elegia, oda.
  • Rokoko: elegancja, zabawa, delikatność, wyszukana i efektowna forma przy błahej dość treści.
    • Tematy: miłość, flirt, zabawa, przyjemności.
    • Ulubione gatunki: anakreontyk, erotyk, epigramat.


Zakończ:

Bywają problemy z „zaklasyfikowaniem” niektórych poetów, np. Stanisław Trembecki bywa wymieniany jako reprezentant klasycyzmu albo rokoka.

.

Najważniejsze postacie:

  • Klasycyzm – Ignacy Krasicki, Adam Naruszewicz, Franciszek Zabłocki;
  • Sentymentalizm – Franciszek Karpiński, Franciszek Dionizy Kniaźnin, Izabela i Adam Czartoryscy;
  • Rokoko – Stanisław Trembecki, Jan Potocki.

Zobacz:

Jakie trzy nurty dominowały w literaturze oświecenia?

Trzy nurty w literaturze polskiego oświecenia

Główne nurty artystyczne oświecenia