Sonet XIII

Przeszłość nie wraca jak żywe zjawisko,
W dawnej postaci – jednak nie umiera:
Odmienia tylko miejsce, czas, nazwisko
I świeże kształty dla siebie przybiera.

Zmarłych pokoleń idealna sfera
W żywej ludzkości wieczne ma siedlisko,
A grób proroka, mędrca, bohatera
Jasnych żywotów staje się kołyską.

Zawsze z tej samej życiodajnej strugi
Czerpiemy napój, co pragnienie gasi;
Żywi nas zasób pracy plemion długiej.

Ich miłość, sława, istnienie nam krasi;
A z naszych czynów i z naszej zasługi
Korzystać będą znów następcy nasi.
Z cyklu Nad głębiami

Gatunek
Sonet – typową cechą takiego wiersza jest bardzo gruntownie przemyślana budowa, 2 pierwsze strofy mają po 4 wersy i mają charakter opisowy, 2 ostatnie, 3-wersowe, mają charakter refleksji.

Idea wiersza
Przeszłość ma wielką wartość, choć nigdy nie powtarza się w identyczny sposób, od dawnych proroków, mędrców, bohaterów można się wiele nauczyć.

Czerpiemy z idei i wzorców poprzednich pokoleń, korzystamy z ich pracy, dzięki nim możemy być wartościowymi ludźmi, z kolei nasze dokonania staną się bazą i wzorcem dla następnych pokoleń. Nie można zatem przekreślić przeszłości. Przeszłość to skarbnica dla młodego pokolenia.

Najważniejsze porównanie
Przeszłość nie wraca jak żywe zjawisko

Metafory

A grób proroka, mędrca, bohatera
Jasnych żywotów staje się kołyską.

Zawsze z tej samej życiodajnej strugi
Czerpiemy napój, co pragnienie gasi;
Żywi nas zasób pracy plemion długiej.

Przykłady szyku przestawnego (inwersji)

  • wieczne ma siedlisko (zamiast: ma wieczne siedlisko)
  • zasób pracy plemion długiej (zamiast: zasób długiej pracy plemion)
  • istnienie nam krasi (zamiast: krasi nam istnienie)
  • korzystać będą znów następcy nasi (zamiast: będą korzystać znów nasi następcy)

Archaizm
istnienie nam krasi

Zobacz:

Adam Asnyk

Adam Asnyk – Do młodych

Czy znasz jakieś wiersze miłosne Adama Asnyka?

Wymień kilka liryków patriotycznych Adama Asnyka