Platon (427-347 r. p.n.e.) był podobno piękny. Był wiernym uczniem Sokratesa – to Platonowi zawdzięczamy utrwalenie dla potomności myśli mistrza (m.in. w Obronie Sokratesa). Napisał też dzieła Uczta i Państwo (w tym ostatnim wykłada swoją teorię dotyczącą władzy i ustroju – o czym warto wspomnieć w pracach o władzy i władcach). Platon nie był demokratą! Wręcz nienawidził demokracji! Uważał, że to system najgorszy z możliwych, bo może doprowadzić tylko do rządów miernot i do anarchii. Państwo ma być strukturą zhierarchizowaną, jest wartością wyższą od jednostki, powinno nad obywatelem czuwać, dbać o jego prawa i… kontrolować jego wszystkie sprawy włącznie z tak prywatnymi, jak małżeństwo czy posiadanie po­tomstwa!

Platon nakazał słuchaczom wyobrazić sobie jaskinię, w której siedzą ludzie, związani łańcuchami, nie mogący obrócić się za siebie. Za ich plecami płonie ogień. Ludzie wpatrzeni przed siebie widzą na ścianie tylko cienie, natomiast prawdziwych osób i przedmiotów, do których te cienie należą – nie widzą.

Jaskinia platońska ma udowadniać pogląd filozofa o istocie bytu. Oto istnienie jest jaskinią, wszystko, co widzimy, to cienie idei, jesteśmy bowiem jak ci związani ludzie w jaskini, za którymi płonie światło. Cienie idei, które dostrzegamy, to świat zjawisk względny. Natomiast idee stanowią wartość bezwzględną i prawdziwą.

Inna pomysłowa przenośnia Platona to porównanie duszy ludzkiej do rydwanu zaprzężonego w dwa konie. Jeden ma skłonności raczej przyziemne – ciągnie ku cieniom, ku zmysłowości, pożądaniu. Za to drugi – symbolizuje dzielność, poświęcenie, wyższe cnoty człowieka. Czasem zwycięża ten drugi. Czasem rozum-woźnica potrafi zachować równowagę.

Facebook aleklasa 2

Zobacz:

Wyjaśnij, czym jest platonizm

Pomysły Platona

Co rozumiesz pod pojęciem – jaskinia platońska

Filozofia antyku

https://aleklasa.pl/c264-inwestycje/spotkania-z-filozofia-jak-powstal-swiat

TABLICA. Nurty filozoficzne

Wymień najsłynniejsze antyczne prądy filozoficzne

FILOZOFIA

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c156-antyk/filozofia-3

Wymień najsłynniejsze antyczne prądy filozoficzne