Etapy twórczości

ETAP PIERWSZY – MŁODZIEŃCZY

Juliusz Słowacki urodził się 4 września 1809 roku w Krzemieńcu na Wołyniu. Był jedynym dzieckiem literata, nauczyciela wymowy w Gimnazjum w Krzemieńcu, profesora literatury Uniwersytetu Wileńskiego, Euzebiusza Słowackiego i Salomei z Januszewskich. Dość wcześnie stracił ojca (1814), a Salomea wyszła za mąż za doktora Augusta Bécu (1818). Studiując na Wydziale Nauk Moralnych i Politycznych na Uniwersytecie Wileńskim, napisał pierwszy znany wiersz pt.: Elegia. Tłumaczenie z Lamartina. Wybuch powstania listopadowego zastał poetę w Warszawie. Napisał wtedy cztery wiersze głoszące hasła wolności i wzywające do walki: Hymn (Bogurodzica…), Oda do wolności, Kulik, Pieśń legionu litewskiego. W marcu 1831 roku Słowacki wyjechał do Londynu, a po kapitulacji powstania listopadowego do Paryża, gdzie w 1832 roku wydał dwa tomy warszawskich poezji. Czesław Zgorzelski pisze, że w początkowej fazie twórczości Słowackiego dominowała poetyka sentymentalna i wpływy retoryki klasycznej. Powoli jednak pod wpływem poezji Mickiewicza i poetów zachodnioeuropejskich dochodził do głosu poeta romantyk.

ETAP DRUGI – POEZJA DOJRZAŁA

Etap drugi twórczości Słowackiego naznaczony jest podróżami. Odnotować należy pobyt w Szwajcarii (tam powstają: W sztambuchu Marii Wodzińskiej i Rozłączenie), wyjazd do Rzymu i podróże po Włoszech, Grecji, Egipcie i Palestynie. W grudniu 1838 roku osiadł w Paryżu.

W ciągu tych lat powstały między innymi: Rzym, Hymn (Smutno mi, Boże…), Rozmowa z piramidami, Testament mój, Na sprowadzenie prochów Napoleona, Pogrzeb kapitana Meyznera, Do pani Joanny Bobrowej.

ETAP TRZECI – POETA MISTYK

W 1842 roku Słowacki poznał mistyka Andrzeja Towiańskiego i wstąpił do Koła Sprawy Bożej. Pod wpływem nauki Towiańskiego napisał wiersz Tak mi, Boże, dopomóż. W 1843 roku Słowacki wystąpił z Koła i sformułował własny system filozoficzny, który od traktatu Genesis z Ducha nazwany został genezyjskim.

Do najbardziej znanych liryków tego okresu należą: Uspokojenie, Kiedy pierwsze kury Panu śpiewają…, Sowiński w okopach Woli, Dajcie mi tylko jedną ziem i milę…, Do Matki.

 

Słowacki o sobie

Żem był jak pielgrzym, co się w drodze trudzi
Przy blaskach gromu
(Hymn. Smutno mi, Boże…)

Żyłem z wami, cierpiałem i płakałem z wami,
Nigdy mi, kto szlachetny, nie był obojętny,
Dziś was rzucam i dalej idę w cień – z duchami –
A jak gdyby tu szczęście było – idę smętny.
(Testament mój)

Mówię – bom smutny – i sam pełen winy
(Grób Agamemnona)

Najważniejsze wiersze

• Grób Agamemnona
• Pogrzeb kapitana Meyznera
• Testament mój
• Hymn (Smutno mi, Boże…)
• Do matki
• Hymn (Bogarodzico…)
• W pamiętniku Zofii Bobrówny
• Paryż
• W sztambuchu Marii Wodzińskiej
• Rozmowa z piramidami
• Uspokojenie
• Niedawno jeszcze wasze mogiły
• Anioł ognisty…

 

Ważne cytaty

  • Lecz zaklinam – niech żywi nie tracą nadziei
    I przed narodem niosą oświaty kaganiec;
    A kiedy trzeba – na śmierć idą po kolei,
    Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!…
    (Testament mój)
  • Pomiędzy nami lata biały gołąb smutku.
    (Rozłączenie)
  • Witaj, wolności aniele,
    Nad martwym wzniesiony światem!
    (Oda do wolności)
  • Co nam zdrady! – Jest u nas kolumna w Warszawie.
    (Uspokojenie)

 

Zobacz:

Juliusz Słowacki – portret

 

 

Juliusz Słowacki – wiersze do matury

Juliusz Słowacki – jak pisać o…

Juliusz Słowacki – praca domowa

Juliusz ­Słowacki – jego rola w literaturze polskiej