Dwudziestolecie jest czasem wciśniętym między dwie wojny. A zatem – początek epoki przyniesie literaturę, która wyrasta z doświadczeń I wojny światowej, schyłek zaś prorocze wizje, przeczucia i ostrzeżenia.

  • Wśród powieści ważna jest Na Zachodzie bez zmian – żarliwy protest niemieckiego pisarza Remarque’a przeciw wojnie i zabijaniu. Mord – wprawdzie nie jako wojna, lecz jako rewolucja – jest jaskrawo przedstawiony w Przedwiośniu Żeromskiego.
  • Wiersz pt. Młody żołnierz Apollinaire’a przestrzega i ukazuje psychikę młodego człowieka, który przeżył wojnę. Jest starcem, wie, co to śmierć i zabijanie, lecz nie wie, co to, zwyczajne życie i nie umie żyć w warunkach pokoju.
  • Poezja polska także podejmuje ten temat. Julian Tuwim w wierszu Do prostego człowieka wyraża poglądy antywojenne, ukazuje zakłamanie wojennej propagandy, nawołuje do buntu prostych ludzi, którzy muszą się zabijać w cudzym interesie.
  • Żal Józefa Czechowicza jest proroctwem zła, jakie przyniesie wojna każdej istocie ludzkiej, bo śmierć człowieka zabitego będzie śmiercią mordercy. Czechowicz przeczuwa śmierć Człowieka (dziecka, kobiety, starca) w wielkim wybuchu śmiercionośnego żywiołu. Ostrzeżenia pisarzy nie zapobiegły wojnie. W 1939 roku jej wybuch wisiał w powietrzu.
  • W przededniu wojny Władysław Broniewski napisał Bagnet na broń – słynny wiersz-apel o gotowość do obrony kraju, o to, by zapomnieć o waśniach i konfliktach wewnętrznych wówczas, gdy wrogowie „przyjdą podpalić dom”.

Wymieńmy te utwory:

  • Remarque – Na Zachodzie bez zmian,
  • Apollinaire – Młody żołnierz,
  • Tuwim – Do prostego człowieka,
  • Czechowicz – Żal,
  • Broniewski – Bagnet na broń.

Zobacz:

„Ocalić życie to jeszcze nie wszystko”. Wpływ wojny na psychikę człowieka na podstawie wybranych tekstów literackich.

Dwudziestolecie międzywojenne – TABELA

W jaki sposób literatura międzywojnia poszukiwała prawdy o człowieku?

Na Zachodzie bez zmian Ericha Marii Remarque’a jako okrzyk przeciw wojnie i zabijaniu.

Tematy literatury międzywojnia

Dwudziestolecie międzywojenne w Polsce – TABELA

Dwudziestolecie międzywojenne – TEST 2

Ludzie, którzy tworzyli dwudziestolecie