Omów koncepcje artysty w wybranych manifestach i utworach poetyckich (polskich i obcych) modernizmu.

Zacznij:

Formułowanie nowych idei sztuki i artysty było (zaraz po piciu absyntu) ulubionym zajęciem modernistów. Schyłek wieku to epoka, w której takich koncepcji powstało naprawdę niemało.

Rozwiń:

Przedstaw kilka koncepcji artysty, wskaż utwory, w których są one zawarte:

  • Artysta nadczłowiek – „pan panów”. To, rzecz jasna, treść Confiteora Stanisława Przybyszewskiego. Artysta jest zdaniem pisarza jednostką wyjątkową, posiadającą rozległe uprawnienia moralne i władcze. Jest kimś znacznie lepszym niż ogół społeczeństwa.
  • Artysta wzniosły i kaleki zarazem. To Baudelaire’owski Albatros. Podczas „podniebnego” lotu jest „księciem na obłoku”, jednak gdy natchnienie go opuszcza, „na ziemi” staje się raczej zmokłą i nieporadną kurą…
  • Artysta – kowal własnego losu. Sonet Kowal – czyli antydekadencka wypowiedź Staffa. Człowiek i artysta musi kształtować swą siłę woli, zmagać się z trudnościami i hartować swe serce niczym stal!
  • Artysta – dyskretny i pracowity obserwator. Ponoć Stanisław Wyspiański spędził całe bronowickie wesele (to prawdziwe), stojąc oparty o drzwi i przyglądając się biesiadnikom i oczywiście „zbierając materiał” do swego dramatu. Jak widać skromność i wycofanie mogą się czasem przydać…

Zakończ:

Późniejsze kulturowe losy tych wizji twórczych były bardzo różne. Jedne – jak Confiteor – stały się ulubionym przedmiotem szyderstw następnych pokoleń poetów (skamandryci, Różewicz). Inne pozostały zaś żywe do dziś.

Najważniejsze teksty:

  • Charles Baudelaire – Albatros,
  • Artur Rimbaud – Statek pijany,
  • Paul Verlaine – Sztuka poetycka,
  • Kazimierz Przerwa-Tetmajer – Evviva l’arte!,
  • Stanisław Przybyszewski – Confiteor,
  • Leopold Staff – Kowal,
  • Wacław Berent – Próchno.

Zobacz:

Co wiesz o Stanisławie Przybyszewskim?

https://aleklasa.pl/gimnazjum/c268-prace-pisemne/c306-motywy-do-prac-pisemnych/artysta-i-sztuka-2

Artysta jako bohater literacki

Tematy polskiego modernizmu

https://aleklasa.pl/liceum/c155-powtorka-z-epok-literackich/c165-modernizm/tematy-nlodopolskiej-literatury

Artysta i sztuka – cytaty